account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.

Szczepienie na ospę – obowiązkowe czy nie?

lek. Agnieszka Żędzian01.08.2023Aktualizacja: 01.08.2023

Ospa wietrzna jest chorobą zakaźną wywołaną pierwotnym zakażeniem wirusem ospy wietrznej i półpaśca, przebiegającą zwykle z gorączką i typowymi zmianami skórnymi. Szczepienie ochronne przeciwko ospie wietrznej zmniejsza ryzyko wystąpienia choroby i jej groźnych powikłań, m.in. zapalenia płuc czy mózgu. Dowiedz się, kto może zaszczepić się na ospę i dla kogo szczepienie jest obowiązkowe.


szczepienie-na-ospe-czy-jest-obowiazkowe
Pixabay.com

Polecane

wszy-skad-sie-biora-wyglad-objawy
Zdrowie
1 min.
Wszy – skąd się biorą, jak wyglądają i jak się nimi zarazić?
31.05.2022
przeciwciala-czym-sa-co-je-wytwarza
Zdrowie
2 min.
Przeciwciała - czym są? Co je wytwarza?
31.10.2021
jakie-jest-polozenie-serca-w-klatce-piersiowej
Zdrowie
2 min.
Jakie jest położenie serca w klatce piersiowej?
31.10.2021
zab-madrosci-kiedy-i-jak-dlugo-rosnie
Zdrowie
1 min.
Ząb mądrości – czy trzeba go usuwać? Objawy i powikłania
19.05.2021
Spis treści
  1. Ospa wietrzna – objawy i powikłania
  2. Szczepienie na ospę – kiedy wykonywać?
  3. Darmowe szczepienie na ospę dla przedszkolaków
  4. Szczepienie na ospę wietrzną w ciąży
  5. Szczepienie na ospę po kontakcie z chorym
  6. Powikłania po szczepieniu na ospę

Ospa wietrzna – objawy i powikłania

Ospa wietrzna jest chorobą zakaźną, którą wywołuje pierwotne zakażenie wirusem ospy wietrznej i półpaśca (Varicella Zoster Virus), którego reaktywacja może w późniejszych latach prowadzić do pojawienia się objawów półpaśca. Objawy choroby to m.in.:

  • gorączka,

  • zmęczenie,

  • ból gardła i głowy,

  • charakterystyczna, swędząca wysypka na skórze – drobne pęcherzyki na rumieniowym podłożu, które w ciągu kolejnych dni przekształcają się w krostki, a następnie pokrywają się strupami.

U dzieci choroba ma zwykle łagodny, samoograniczający się przebieg, jednak w każdej grupie wiekowej może dojść do groźnych powikłań – zapalenia płuc, mózgu czy nadkażeń bakteryjnych zmian na skórze. Opracowana w roku 1995 szczepionka na ospę wietrzną pozwoliła na znaczne zmniejszenie częstości zachorowań (nawet o 70–90% w krajach z powszechnym obowiązkiem szczepienia na ospę) i jej powikłań (obserwuje się około 95% mniej przypadków ciężkiego przebiegu choroby).

Szczepienie na ospę – kiedy wykonywać?

Dostępna w Polsce szczepionka na ospę wietrzną nosi nazwę Varilix i zawiera żywe, atenuowane (osłabione) wirusy ospy wietrznej i półpaśca (Varicella Zoster Virus, VZV). Preparat ten jest zarejestrowany do stosowania od 9. miesiąca życia, co oznacza, iż cykl szczepień można rozpocząć już w wieku niemowlęcym. To bardzo istotne z uwagi na wysoką zakaźność ospy wietrznej i jej częste występowanie w otoczeniu, szczególnie wśród najmłodszych dzieci. 

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o działaniu szczepionki, skonsultuj się z lekarzem rodzinnym lub z pediatrą, którzy w sposób merytoryczny wyjaśnią Ci, jak działa szczepionka i jakie jeszcze szczepienia dzieci są zalecane.

Darmowe szczepienie na ospę dla przedszkolaków

W przypadku szczepienia przeciwko ospie wietrznej do grupy osób objętych szczepieniem obowiązkowym nie należą niestety „przedszkolaki”, a jedynie podopieczni żłobków i klubików dziecięcych oraz osoby spełniające inne kryteria wskazań. Należą do nich m.in. pacjenci do ukończenia 12. roku życia:

  • z zaburzeniami odporności, w tym zakażeni HIV,

  • z zaplanowanym leczeniem immunosupresyjnym lub chemioterapią z różnych przyczyn,

  • z bliskiego otoczenia osób z wyżej wymienionymi chorobami,

  • przebywający w domach dziecka, zakładach opiekuńczo-leczniczych, domach pomocy społecznej itp.

Pamiętaj, że zaszczepić powinna się każda osoba, która nie przeszła ospy wietrznej, pod warunkiem pozytywnej kwalifikacji lekarskiej. Koszt szczepienia przeciwko ospie wietrznej to około 500 zł (2 dawki). Szczepienie jest szczególnie zalecane nieuodpornionym studentom, uczniom szkół i uczelni medycznych, pracownikom ochrony zdrowia, kobietom, które planują zajście w ciążę.

Szczepienie na ospę wietrzną w ciąży

Kobietom, które planują dziecko, a nie chorowały na ospę wietrzną i nie były przeciwko niej szczepione, lekarze mogą zalecić zaszczepienie się przed ciążą. Szczepionka przeciwko ospie wietrznej jest szczepionką żywą, a zatem przeciwwskazaną do podawania kobietom spodziewającym się dziecka. Eksperci zalecają również, aby po podaniu szczepionki wstrzymać się z zajściem w ciążę przez 1 miesiąc.

Szczepienie na ospę po kontakcie z chorym

Szczepienie przeciwko ospie wietrznej może zostać podane osobie nieuodpornionej po przebytym kontakcie z osobą z ospą wietrzną. Eksperci zalecają podanie szczepionki jak najwcześniej od kontaktu. Badania udowodniły, że skuteczność w zapobieganiu chorobie lub w łagodzeniu jej przebiegu ma podanie szczepionki w ciągu 3–5 dni od kontaktu z osobą zakażoną. U osób szczególnie zagrożonych ciężkim przebiegiem choroby (u kobiet ciężarnych, noworodków, dzieci z zaburzeniami odporności) lekarz rozważy podanie immunoglobuliny przeciwko wirusowi ospy wietrznej i półpaśca.

Powikłania po szczepieniu na ospę

Podobnie jak każde inne szczepienie ochronne, w tym szczepionka odra, świnka, różyczka, szczepienie przeciwko ospie wietrznej może wiązać się z wystąpieniem niepożądanych odczynów poszczepiennych. Z dokładnymi informacjami na temat ich częstości występowania i rodzaju można zapoznać się w ogólnodostępnej charakterystyce produktu leczniczego. Najczęstsze objawy niepożądane po szczepieniu na ospę wietrzną obejmują: wysypkę, ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia oraz gorączkę. Rzadziej wystąpić mogą m.in.: ból mięśni i stawów, nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, rozdrażnienie, ból głowy czy senność.

Źródła
  1. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 października 2022 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2023, dostęp: kwiecień 2023, https://dziennikmz.mz.gov.pl/DUM_MZ/2022/113/oryginal/akt.pdf. 
  2. F. Ayoade, S. Kumar, Varicella Zoster (Chickenpox), “StatPearls”, 2022, dostęp: kwiecień 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK448191/. 
  3. V. Kota, M. Grella, Varicella (Chickenpox) Vaccine, “StatPearls”, 2023, dostęp: kwiecień 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441946/. 
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
aloes-na-rany-jak-go-stosowac-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Aloes na rany - jak go stosować? Co warto wiedzieć?
30.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
rozgrzewka-dla-dzieci-jak-powinna-wygladac
Fitness
2 min.
Rozgrzewka dla dzieci - jak powinna wyglądać?
30.07.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.