account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
Zdrowie psychiczneZaburzenia psychiczne 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Rodzaje uzależnień, objawy i metody leczenia

Karolina Sęczkowska

Alicja Skibińska

16.01.2023

Aktualizacja: 16.01.2023

Zgodnie z oficjalnymi statystykami rządowymi co roku do poradni leczenia uzależnień zgłasza się od 150 tysięcy do 200 tysięcy osób. W rzeczywistości jednak wielu chorych w ogóle nie podejmuje leczenia. W Polsce najwięcej jest uzależnionych od alkoholu, chociaż nasila się też problem uzależnienia od smartfonów i gier.


uzaleznienia-rodzaje-i-objawy-fazy-i-terapie.jpg
unsplash.com

Polecane

autyzm-atypowy-co-to-objawy-leczenie
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autyzm atypowy – przyczyny, objawy, terapia
28.07.2022
autoagresja-co-to-jest-jakie-sa-przyczyny
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autoagresja - co to jest? Jakie są przyczyny?
30.10.2021
gynofobia-lek-przed-kobietami-przyczyny-leczenie
Zdrowie psychiczne
2 min.
Gynofobia (lęk przed kobietami) - przyczyny, leczenie
04.11.2021
hafefobia-lek-przed-dotykiem-przyczyny-objawy-leczenie
Zdrowie psychiczne
1 min.
Hafefobia (lęk przed dotykiem) - przyczyny, objawy, leczenie
30.07.2021
Spis treści
  1. Czym jest uzależnienie?
  2. Rodzaje uzależnień
  3. Objawy uzależnień
  4. Leczenie uzależnień
  5. Terapia i jej fazy

Czym jest uzależnienie?

Uzależnienie można zdefiniować jako nabyte zaburzenie psychiczne, powiązane z okresowym lub stałym przymusem przyjmowania jakiejś substancji albo wykonywania danej czynności. Osoba uzależniona traci kontrolę nad sobą i własnymi zachowaniami, a także podporządkowuje swoje życie zażywaniu określonej substancji lub wykonywaniu danej czynności. Zastanawiasz się, jakie są uzależnienia, jak wyjść z uzależnienia i jak podjąć odpowiednie leczenie? Odpowiedzi na wszystkie te pytania znajdziesz w naszym artykule. 

Rodzaje uzależnień

Można wyróżnić dwa główne rodzaje uzależnień:

  • Uzależnienia behawioralne, które cechują się występowaniem silnej potrzeby wykonywania danej czynności. Do najważniejszych objawów takiego uzależnienia można zakwalifikować: silną potrzebę wykonywania czynności, obsesje oraz natręctwa myślowe, a także ciągłe oddawanie się nałogowi nawet kosztem swojego życia i zdrowia. Do najpowszechniejszych nałogów behawioralnych można zakwalifikować uzależnienie od hazardu, gier komputerowych, internetu, smartfonów, pornografii, zakupów czy sportu. 

  • Uzależnienia od substancji, które są związane z wpływem przyjmowanych środków na organizm oraz z różnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Ten typ uzależnień może być powodowany m.in. przez alkohol, narkotyki czy barbiturany. W przypadku zaprzestania zażywania danej substancji zwykle pojawia się zespół abstynencyjny, związany z zachwianiem równowagi funkcjonowania organizmu i bardzo złym samopoczuciem. 

Można wyróżnić także konkretne rodzaje uzależnień, takie jak:

  • alkoholizm (uzależnienie od alkoholu);

  • narkomania (uzależnienie od narkotyków, takich jak amfetamina, kokaina, heroina, marihuana i innych);

  • nikotynizm;

  • lekomania;

  • pracoholizm;

  • zakupoholizm;

  • seksoholizm;

  • uzależnienie od hazardu;

  • uzależnienie od smartfonu, internetu, gier.

Zdaniem wielu psychologów możliwe jest uzależnienie od większości czynności i substancji, które działają na układ nagrody w mózgu. 

Objawy uzależnień

Uzależnienia powodują występowanie konkretnych symptomów i zachowań. Do najważniejszych objawów zaliczają się:

  • rezygnacja z dotychczasowych zainteresowań i stylu życia na rzecz przyjmowania danej substancji lub wykonywania danej czynności;

  • zatracenie poczucia czasu i koncentracja na danym zachowaniu lub substancji, nawet kosztem poważnych konsekwencji dotyczących życia rodzinnego, zawodowego czy zdrowia;

  • agresja, rozdrażnienie i złość w sytuacji, gdy nie ma dostępu do danej substancji lub nie można wykonać konkretnej czynności.

Charakterystyczne dla nadużywania alkoholu jest to, że początkowo prowadzi do zwiększenia tolerancji na tę substancję (tzw. mocna głowa), jednak po pewnym czasie u człowieka uzależnionego tolerancja się obniża. Z kolei po odstawieniu substancji pojawia się zespół abstynencyjny

Leczenie uzależnień

Każde uzależnienie wymaga leczenia, natomiast forma terapii zależy od konkretnego chorego i jego indywidualnych potrzeb. W przypadku uzależnień od substancji (alkoholu, narkotyków, leków) pacjenci często są poddawani detoksykacji, której celem jest usunięcie z organizmu pozostałości tej substancji i rozpoczęcie abstynencji. Podstawą leczenia jest zwykle psychoterapia, zarówno indywidualna, jak i grupowa. Ta druga opiera się przede wszystkim na rozmowie z innymi osobami dotkniętymi tym samym problemem, wymianie doświadczeń, dzieleniu się emocjami oraz czerpaniem nadziei z postępów pozostałych członków grupy. Niekiedy konieczne jest wdrożenie dodatkowych metod leczenia, na przykład farmakologicznych lub leczenia szpitalnego. Na ogół najważniejsze są jednak rozmowy z psychoterapeutą. 

Terapia i jej fazy

Terapia przebiega zwykle w trzech lub czterech fazach. Pierwszym etapem jest oczywiście wzbudzenie motywacji do leczenia. Chodzi tutaj o działania ze strony rodziny, lekarzy, a także innych bliskich osób. U części uzależnionych motywacja pojawia się samoistnie, jednak nierzadko konieczna jest tzw. interwencja kryzysowa.

Drugim elementem terapii jest detoksykacja, szczególnie istotna w przypadku zażywania substancji uzależniających.

Trzecią fazą jest rozpoczęcie spotkań z psychoterapeutą w ośrodku leczenia. Cechą charakterystyczną tego etapu jest duża częstotliwość spotkań z terapeutą, a także spotkań grupowych z innymi osobami uzależnionymi. Zwykle pacjent spędza w ośrodku kilka godzin dziennie lub przebywa w nim przez całą dobę.

Ostatnim etapem jest nauka zdrowych zachowań, radzenia sobie ze swoimi emocjami oraz psychoedukacja w zakresie uzależnień. To właśnie podczas tej fazy terapii pacjent ma wypracować odpowiednie zachowania. Ważne jest także znalezienie innych sposobów na radzenie sobie ze stresem.

Źródła
  1. A. Augustynek, Uzależnienia komputerowe: diagnoza, rozpowszechnienie, terapia, „Psychiatria Polska” nr 45, 2011.
  2. W. M. Czerski, E. Gonciarz, Ryzyko uzależnienia studentów od mediów społecznościowych na przykładzie Facebooka, „Lubelski Rocznik Pedagogiczny” nr 36, 2018. 
  3. R. Modrzyński, Co leczy w podstawowym programie terapii uzależnień? Przegląd badań nad efektywnością terapii uzależnienia od alkoholu, „Alkoholizm i Narkomania” nr 25, 2012. 

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

sangwinik-kto-to-jest-jak-go-rozpoznac-cechy-osobowosci
Zdrowie psychiczne
2 min.
Sangwinik - kto to jest? Jak go rozpoznać? Cechy osobowości
28.10.2021
autyzm-wysokofunkcjonujacy-objawy-terapia
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autyzm wysokofunkcjonujący – jak się objawia i jak sobie z nim radzić?
28.07.2022
osobowosc-chwiejna-emocjonalnie-jakie-sa-typy
Zdrowie psychiczne
2 min.
Czym jest osobowość chwiejna emocjonalnie?
19.05.2021
egoizm-a-egocentryzm-jak-je-rozroznic-co-warto-wiedziec
Zdrowie psychiczne
1 min.
Egoizm a egocentryzm - jak je rozróżnić? Co warto wiedzieć?
27.07.2021
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
jaki-jest-wplyw-alkoholu-na-organizm-czlowieka
Zdrowie
2 min.
Jak alkohol wpływa na organizm człowieka? Konsekwencje spożywania alkoholu
17.09.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.