account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieBadania 1 min.

Zonulina – co to jest? Badanie i przyczyny podwyższonego poziomu

Olga Dąbska08.03.2024Aktualizacja: 08.03.2024

Zonulina odkryta została stosunkowo niedawno, bo w 2000 r., przez Alessio Fasano. Służy do oceny szczelności bariery jelitowej. Dowiedz się, na czym polega badanie poziomu zonuliny i czy wymaga ono specjalnego przygotowania. Przeczytaj, w jakich chorobach obserwuje się podniesiony poziom zonuliny.


zonulina-w-kale-w-krwi-jakie-sa-wskazania-do-badania
Adobe Stock

Polecane

skladniki-krwi-i-ich-funkcje-co-warto-wiedziec
Zdrowie
3 min.
Składniki krwi i ich funkcje - co warto wiedzieć?
30.10.2021
limfocyty-co-to-jest-jakie-sa-normy
Zdrowie
2 min.
Limfocyty - co to jest? Jakie są normy?
31.10.2021
morfologia-co-wykazuje-jak-interpretowac-wyniki
Zdrowie
2 min.
Co to jest morfologia krwi? Przygotowania, wskazania, wyniki
14.05.2021
ultrasonografia-usg-na-czym-polega-badanie
Zdrowie
1 min.
Ultrasonografia (USG) - na czym polega badanie?
31.10.2021
Spis treści
  1. Co to jest zonulina?
  2. Badanie poziomu zonuliny
  3. Wskazania do badania zonuliny
  4. O czym świadczy podwyższona zonulina?
  5. Do jakiego lekarza się zgłosić?

Co to jest zonulina?

Zonulina to jedno z białek uwalnianych przez komórki nabłonka jelit i wątroby. Jej zadaniem jest kontrolowanie połączeń międzykomórkowych, które regulują przepuszczalność jelit. Odpowiedni poziom zonuliny pozwala zachować prawidłowy transport elektrolitów, płynów, makromolekuł i leukocytów przez nabłonek przewodu pokarmowego do krwiobiegu. Nadmierne przyłączanie zonuliny do enterocytów, czyli komórek jelita cienkiego, aktywuje procesy, które skutkują otwarciem tzw. ścisłych połączeń, a w konsekwencji tego dochodzi do zaburzenia pracy bariery jelitowej. 

Bariera jelitowa złożona jest z warstwy śluzu, nabłonka jelitowego, mikroorganizmów jelitowych, komórek układu immunologicznego, nerwowego, krwionośnego, chłonnego. Jej głównym zadaniem jest zapobieganie wnikaniu do krwiobiegu szkodliwych związków z przewodu pokarmowego. Przy zbyt wysokim poziomie tego białka dochodzi do rozszczelnienia bariery jelitowej. W efekcie tego do krwi przenikają niezdegradowane ostatecznie, za duże i zbyt silne immunogennie cząsteczki rozkładu toksyn, antygenów bakteryjnych, białek pokarmowych itd. Następstwem tego jest aktywacja układu odpornościowego, który reaguje pojawieniem się dolegliwości.

Badanie poziomu zonuliny

Stężenie zonuliny oznacza się przy użyciu testów immunoenzymatycznych (ELISA), wykrywających przeciwciała przeciw zonulinie. Lekarz zlecić może w tym celu badanie kału. Materiał do analizy wymaga odpowiedniego sposobu pobrania, aby nie został zanieczyszczony, co wpłynęłoby na wiarygodność wyników. Próbka kału do badania nie powinna mieć styczności z wodą z muszli klozetowej i z moczem. Dlatego też przed oddaniem stolca należy opróżnić pęcherz moczowy. Kał możesz oddać na specjalną nakładkę, którą umieszcza się na toalecie, lub na papier toaletowy. Alternatywą jest oddanie kału do uprzednio wyparzonego i wysuszonego naczynia. Następnie niewielką ilość kału umieszcza się w specjalnym pojemniku na kał. Zazwyczaj ma on 18 ml pojemności. Pojemnik powinien być wypełniony do 1/2 wysokości. Kał nabierasz do pojemnika dołączoną do niego szpatułką. Na koniec zamknij szczelnie pojemnik i opisz go, podając imię, nazwisko, datę i godzinę pobrania próbki. Alternatywą do badania zonuliny z kału jest badanie z krwi. Jednakże eksperci podkreślają, że badanie to ma pewne ograniczenia. Stężenie zonuliny w organizmie jest zmienne, co utrudnia pomiary. Przez to też poziom zonuliny będzie się różnić w próbkach krwi pobranych w różnym czasie.

Wskazania do badania zonuliny

Zonulina jest markerem pozwalającym ocenić sprawność funkcjonowania bariery jelitowej, ale i nasilenie stanów zapalnych w jelitach. Głównym wskazaniem do badania poziomu zonuliny jest ocena przepuszczalności jelit, czyli diagnostyka zespołu nieszczelnego jelita, zwanego również zespołem cieknącego jelita. Eksperci zwracają uwagę na wiele czynników predysponujących do uszkodzenia bariery jelitowej.

Oznaczenia zonuliny powinno się dokonać w przebiegu chorób zakaźnych jelit, przed zabiegami chirurgicznymi i po nich w celu monitorowania śluzówki jelita cienkiego podczas terapii. Do uszkodzenia bariery jelita cienkiego mogło dojść podczas farmakoterapii, w tym zwłaszcza przyjmowania antybiotyków, które wyjaławiają mikroflorę jelitową. Test warto wykonać w rozmaitych zaburzeniach jelitowo-żołądkowych i chorobach autoimmunologicznych, metabolicznych, nowotworowych. Sprawdzenie poziomu zonuliny zalecane jest w przypadku występowania takich objawów, jak: bóle brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunki, zaparcia, zmiany skórne, niezamierzony spadek masy ciała, brak apetytu, osłabienie. 

Oznaczenie poziomu zonuliny ma nie tylko znaczenie diagnostyczne. Pozwala ocenić stan przepuszczalności jelit, ale wykorzystywane jest też do opracowania odpowiedniego sposobu żywienia i probiotyków dla osób z tzw. przesiąkliwym jelitem.

O czym świadczy podwyższona zonulina?

Podwyższony poziom zonuliny nierzadko stwierdzany jest w przebiegu chorób autoimmunologicznych, takich jak: celiakia, cukrzyca typu pierwszego, reumatoidalne zapalenie stawów czy stwardnienie rozsiane. Zbyt wysokie stężenie zonuliny może być objawem nadmiaru toksyn w organizmie. Eksperci zwracają uwagę, że zonulina jest również czynnikiem nasilenia astmy. Badania wykazały, że poziom tego białka rośnie we krwi wraz ze wzrostem ciężkości astmy.

Nieprawidłowy poziom zonuliny, a tym samym nieszczelność jelit, obserwowany jest w przebiegu wrażliwości na gluten bez celiakii, chorób nowotworowych jelit czy zespołu jelita drażliwego. Przeczytaj, czym charakteryzuje się to zaburzenie. Zapoznaj się z przygotowanymi przez naszych ekspertów poradnikami na temat objawów zespół jelita drażliwego i leczenia go. Do zaburzenia przepuszczalności jelit, czyli wzrostu poziomu zonuliny, doprowadzić może narażenie na długotrwały stres, infekcje wirusowe i bakteryjne przewodu pokarmowego.

Do jakiego lekarza się zgłosić?

Z jakimikolwiek dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego zgłoś się do internisty lub gastrologa (gastroenterologa).

Możesz skorzystać z e-konsultacji lub wizyt stacjonarnych u specjalistów bez konieczności czekania w długich kolejkach. Sprawdź, jak działa prywatne ubezpieczenie zdrowotne, którego ofertę możesz zamówić na Welbi. W ramach Polisy Zdrowie Welbi do wyboru są trzy pakiety o różnym zakresie usług medycznych. Np. w pakiecie OCHRONA PLUS już od 69 zł miesięcznie możesz mieć dostęp do internisty i innych lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w ciągu 1 dnia (online i stacjonarnie), a w pakiecie OCHRONA GOLD już od 239 zł miesięcznie oprócz tego możesz umówić się na wizytę w gabinecie bądź e-konsultację do gastroenterologa, i to w ciągu 3 dni roboczych!

Prywatne ubezpieczenie zdrowotne to nie tylko dostęp do lekarzy (nawet 39 specjalistów w pakiecie OCHRONA GOLD), ale też do badań – w najbardziej rozbudowanym pakiecie możesz mieć do wyboru 152 rodzajów badań laboratoryjnych, 121 obrazowych i 11 czynnościowych, w tym np. badanie kału.

Diagnoza i leczenie chorób układu pokarmowego wiąże się z koniecznością wykonania rozmaitych badań i częstych konsultacji. Zapewnij sobie wsparcie w dochodzeniu do zdrowia. Na stronie https://www.welbi.pl/prywatne-ubezpieczenie-zdrowotne/ kliknij „Chcę obliczyć składkę”, wypełnij formularz i umów się na rozmowę z doradcą TU Zdrowie, dostawcy usług w ramach Polisy Zdrowie Welbi. Dowiedz się, co możesz zyskać, wybierając jeden z pakietów.

Źródła
  1. J. Drąg, A. Goździalska, M. Knapik-Czajka i wsp., Nieszczelność jelit w chorobach autoimmunologicznych, „Państwo i Społeczeństwo” 2017, nr 4, s. 133–146.
  2. D. Węgrzyn, Metody diagnostyki funkcji bariery jelitowej, „Przegląd Lekarski” 2017, t. 74, nr 8, s. 393–398.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
aloes-na-rany-jak-go-stosowac-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Aloes na rany - jak go stosować? Co warto wiedzieć?
30.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
karagen-co-to-jest-czy-jest-bezpieczny
Odżywianie
2 min.
Karagen – co to jest, gdzie jest stosowany i jaki ma wpływ na zdrowie?
17.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.