account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.

Badanie osadu moczu – na czym polega? Co wykrywa?

lek. Agnieszka Żędzian

19.01.2024

Aktualizacja: 25.01.2024

Badanie osadu moczu jest częścią badania ogólnego moczu. Wykonywane jest przez diagnostę laboratoryjnego w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w moczu podczas analizy automatycznej. W badaniu mikroskopowym osadu moczu specjalista poszukuje tzw. elementów upostaciowionych – leukocytów, erytrocytów, kryształów, nabłonków czy wałeczków. Może również uwidocznić bakterie czy pasożyty. Dowiedz się, co może oznaczać Twój wynik osadu moczu!


izostenuria-o-czym-mowi-nam-ciezar-wlasciwy-moczu
Pixabay.com

Polecane

jak-wzmocnic-serce-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Jak wzmocnić serce po chemioterapii, przy arytmii, po zawale? Dieta, ćwiczenia, naturalne sposoby
19.05.2021
witamina-b-na-komary-ktora-skutecznie-je-odstraszy
Zdrowie
2 min.
Witamina B na komary - która skutecznie je odstraszy?
24.01.2022
odpornosc-jak-wzmocnic-uklad-immunologiczny
Zdrowie
2 min.
Czym jest odporność? Jak wzmocnić układ immunologiczny?
14.05.2021
zepsute-zeby-dlaczego-sa-szkodliwe-dla-zdrowia
Zdrowie
2 min.
Zepsute zęby - dlaczego są szkodliwe dla zdrowia?
30.10.2021
Spis treści
  1. Na czym polega badanie osadu moczu?
  2. Kto powinien wykonać badanie?
  3. Jak przygotować się do badania?
  4. Co można wykryć w osadzie moczu?

Na czym polega badanie osadu moczu?

Mikroskopowe badanie osadu moczu jest częścią badania ogólnego moczu. Jest wykonywane przez diagnostę laboratoryjnego w sytuacji, gdy w automatycznej analizie składu moczu wykryto nieprawidłowości, np. leukocyty w moczu u kobiety w ciąży. W dobie nowoczesnych badań laboratoryjnych i obrazowych stosowanych u osób z chorobami nerek badanie osadu moczu bywa przez lekarzy pomijane. Tymczasem dostarcza ono wielu cennych informacji na temat funkcjonowania nerek, szczególnie u pacjentów z ostrym uszkodzeniem tego narządu, białkomoczem, krwiomoczem czy leukocyturią. Badanie mikroskopowe osadu moczu pozwala dodatkowo uwidocznić nieprawidłowości, których nie da się wykryć podczas analizy automatycznej, np. obecność kryształów czy pasożytów w moczu.

Kto powinien wykonać badanie?

Badanie ogólne moczu wraz z mikroskopową oceną jego osadu powinna wykonać każda osoba z objawami zakażenia układu moczowego, m.in. z:

  • bólem podbrzusza lub okolicy lędźwiowej,

  • częstym oddawaniem moczu,

  • parciem na mocz,

  • pieczeniem lub bólem podczas oddawania moczu.

Badanie należy również regularnie wykonywać w ciąży, u osób z wadami nerek, cukrzycą czy nadciśnieniem tętniczym. Wskazaniem do badania osadu moczu jest także gorączka o nieznanej przyczynie, szczególnie u najmłodszych pacjentów. Może być ona jedynym objawem zapalenia pęcherza moczowego u dzieci.

Jak przygotować się do badania?

Mocz jest niestabilnym płynem, zmieniającym swój skład w krótkim czasie od mikcji (oddania go). Warunkiem uzyskania wiarygodnego wyniku osadu moczu jest nie tylko prawidłowe pobranie próbki moczu, lecz także jej prawidłowe przechowywanie. Jeśli to możliwe, analizę powinno się przeprowadzić w ciągu godziny od pobrania moczu. Możesz jednak przechowywać próbkę w lodówce (w temperaturze około 4 stopni Celsjusza) przez maksymalnie 24 godziny od jej pobrania.

Próbkę do badania ogólnego moczu należy pobierać z porannej porcji moczu, czyli pierwszej oddanej po nocnym spoczynku. Mocz jest wtedy zagęszczony, co umożliwia wykrycie w nim substancji, które rozcieńczone mogłyby pozostać niezauważone. Przed przystąpieniem do pobrania należy się zaopatrzyć w specjalnie przeznaczony do tego pojemnik, dostępny w każdej aptece. Po umyciu okolicy ujścia cewki moczowej i jej osuszeniu jednorazowym ręcznikiem papierowym pobiera się do pojemnika próbkę moczu ze środkowego strumienia (pierwszą i ostatnią porcję moczu należy oddać do toalety). Szczelnie zamknięty i podpisany pojemnik powinno się w jak najkrótszym czasie dostarczyć do laboratorium.

Co można wykryć w osadzie moczu?

Podczas badania osadu moczu diagnosta laboratoryjny może wykryć m.in.:

Wałeczki – są to twory powstałe w wyniku wytrącania się białek w cewkach nerkowych. W warunkach prawidłowych w moczu mogą być obecne wałeczki hialinowe. Nieprawidłowym zjawiskiem jest obecność: 

  • wałeczków erytrocytowych – są one zbudowane m.in. z erytrocytów (krwinek czerwonych) i mogą być obecne w osadzie moczu pacjentów z kłębuszkowym zapaleniem nerek czy zapaleniem naczyń. Niekiedy pojawiają się w moczu po intensywnym wysiłku fizycznym;

  • wałeczków leukocytarnych – w ich skład wchodzą m.in. leukocyty (krwinki białe). Mogą pojawić się w moczu w przebiegu ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek lub kłębuszkowego zapalenia nerek;

  • wałeczków nabłonkowych – mogą świadczyć o ostrym uszkodzeniu cewek nerkowych. Występują niekiedy w przebiegu rzucawki, kłębuszkowego zapalenia nerek i zatrucia metalami ciężkimi;

  • wałeczków ziarnistych – mogą one być obecne u osób z zakażeniem wirusowym, po intensywnym wysiłku fizycznym oraz w przebiegu chorób nerek dotyczących zarówno cewek, jak i kłębuszków nerkowych;

  • wałeczków tłuszczowych – pojawiają się niekiedy w osadzie moczu pacjentów z białkomoczem, niedoczynnością tarczycy, cukrzycą, martwicą cewek nerkowych i innymi chorobami nerek.

Krwinki białe (leukocyty) – za fizjologiczną uważa się obecność 0–5 krwinek białych w polu widzenia. Większa ilość leukocytów w osadzie moczu może świadczyć o zakażeniu układu moczowego.

Krwinki czerwone (erytrocyty) – prawidłowo ich liczba nie przekracza 5 w polu widzenia. Większa ilość erytrocytów w osadzie moczu może towarzyszyć zakażeniu układu moczowego.

Eozynofile – ich obecność w osadzie moczu jest zawsze zjawiskiem nieprawidłowym. Może świadczyć o śródmiąższowym zapaleniu nerek, martwicy cewek nerkowych, zakażeniu układu moczowego lub zespole wątrobowo-nerkowym. Eozynofile w osadzie moczu mogą również wskazywać na odrzucenie przeszczepu nerki.

Komórki nabłonkowe – w osadzie moczu zdrowej osoby mogą znajdować się komórki nabłonka płaskiego (do 20 komórek w polu widzenia). Większa ich ilość świadczy zwykle o nieprawidłowym pobraniu próbki moczu, rzadziej o zakażeniu układu moczowego, infekcji wirusowej czy zatruciu lekami.

Bakterie, grzyby i pasożyty – ich obecność może wynikać z zakażenia (lub infestacji pasożytniczej) lub zanieczyszczenia próbki moczu podczas pobierania. Rodzaj bakterii odpowiedzialnej za wystąpienie zakażenia można określić, wykonując dodatkowo posiew moczu.

Kryształy – wytrącone w drogach moczowych produkty przemian metabolicznych, mogące w niektórych przypadkach prowadzić do powstawania złogów i objawów kamicy moczowej. Wyróżnia się m.in. kryształy cystyny, kwasu moczowego, szczawianów wapnia i kryształy struwitowe.

Nie interpretuj samodzielnie wyniku badania osadu moczu. Zgłoś się z nim do lekarza rodzinnego, który na podstawie całokształtu obrazu klinicznego wyciągnie prawidłowe wnioski z badania. Jeśli uzna to za konieczne, skieruje Cię na badania dodatkowe lub zaleci konsultacje u innego specjalisty, np. nefrologa.

Jeśli chcesz mieć szybki dostęp do lekarzy i badań, sprawdź Polisę Zdrowie Welbi, czyli prywatne ubezpieczenie zdrowotne, którego ofertę zamówisz na Welbi.

Prywatna opieka medyczna, której ofertę zamówisz na Welbi, to możliwość dostępu do:

  • nielimitowanych wizyt u lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej,

  • konsultacji u lekarzy specjalistów bez skierowania (nawet 39 specjalistów w pakiecie OCHRONA GOLD),

  • minimum 190 badań diagnostycznych, w tym do diagnostyki obrazowej, czyli np. RTG,

  • wizyt u lekarzy bez kolejek – ze specjalistą skonsultujesz się z reguły w ciągu 3 dni roboczych, a z lekarzem POZ w ciągu 1 dnia,

  • opieki w placówkach na terenie całego kraju – ponad 3500 placówek w 650 miastach Polski,

  • innych korzyści w zależności od pakietu.

Wypełnij formularz i porozmawiaj z konsultantem. Sprawdź, co możesz zyskać, wybierając pakiet Polisy Zdrowie Welbi. Ochrona ubezpieczeniowa działa niemal od razu po opłaceniu pierwszej składki.

Źródła
  1. D. Milan, I. Jialal, Urinalysis, „StatPearls”, 2023, dostęp online: sierpień 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557685/.
  2. C. Cavanaugh, M. Perazella, Urine Sediment Examination in the Diagnosis and Management of Kidney Disease: Core Curriculum 2019, „American Journal of Kidney Diseases”, 2019, dostęp online: sierpień 2023, https://www.ajkd.org/article/S0272-6386(18)30873-4/fulltext. 
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
bilans-szesciolatka-kiedy-nalezy-go-wykonac
Zdrowie
1 min.
Bilans sześciolatka – kiedy jest przeprowadzany i co obejmuje?
19.05.2021
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.