account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Cukrzyca to nie tylko typ 1. i 2. Poznaj rodzaje cukrzycy i ich przyczyny

Katarzyna Grzyś-Kurkalek. Wiktor Trela30.04.2024Aktualizacja: 30.04.2024

Najczęstszymi rodzajami cukrzycy są typy 1. i 2. Na tym jednak lista przejawów tego zaburzenia metabolicznego się nie kończy. Jest jeszcze cukrzyca ciężarnych, czy też będąc następstwem obciążeń genetycznych… Wszystkie dają podobne objawy, choć inne są ich przyczyny. Dowiedz się, co wywołuje różne typy tej choroby.


cukrzyca-przyczyny-zapobieganie
Pixabay.com

Polecane

czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
soda-na-zgage-jak-ja-stosowac-jakie-sa-proporcje
Zdrowie
1 min.
Soda na zgagę - jak ją stosować? Jakie są proporcje?
21.01.2022
Spis treści
  1. Jakie są przyczyny cukrzycy?
  2. Jakie są przyczyny cukrzycy typu 1.?
  3. Jakie są przyczyny cukrzycy typu 2.?
  4. Jakie są przyczyny cukrzycy ciążowej?
  5. Jakie mogą być skutki nieleczonej cukrzycy?
  6. Jak zapobiegać cukrzycy i jej skutkom?

Jakie są przyczyny cukrzycy?

Cukrzyca jest zaburzeniem metabolicznym, czyli szeregiem nieprawidłowości w przebiegu procesów biochemicznych, których celem jest dostarczenie organizmowi energii i podtrzymanie jego funkcji życiowych.

W przypadku cukrzycy ma miejsce zaburzenie glikemii, czyli stężenia glukozy we krwi. Jej poziom ma nienaturalnie wysoką wartość (hiperglikemia) na skutek zaburzeń w wydzielaniu insuliny przez trzustkę lub wadliwe działaniu tego hormonu (a niekiedy współwystępowania zarówno zaburzenia wydzielania insuliny, jak i wadliwego jej działania).

Rozpoznanie przyczyny i okoliczności powstania cukrzycy pozwala zakwalifikować zaburzenie do określonego typu i ułatwia monitorowanie oraz leczenie. Nie zawsze jest to jednak łatwe. Przyczyny mogą się bowiem na siebie nakładać np. kobiety, u których rozwinie się cukrzyca w ciąży (cukrzyca ciążowa), problem wysokiego poziomu glukozy we krwi może nadal występować już po porodzie w związku z cukrzycą typu 2.

Jakie są przyczyny cukrzycy typu 1.?

Cukrzyca typu 1. występuje u ok. 10% osób z zaburzeniem metabolizmu glukozy. Nazywana jest również cukrzycą młodocianych. To dlatego, że wykrywana jest już u dzieci, u których może rozwinąć się zagrażająca życiu kwasica ketonowa.

Jest to przeważnie zaburzenie autoimmunologiczne (choć niekiedy nie daje się określić przyczyn choroby) – układ odpornościowy atakuje zdrowe tkanki. W tym wypadku za cel obiera komórki beta trzustki, które odpowiadają za uwalnianie insuliny.

U nawet 90% chorych na cukrzycę typu 1. stwierdzana jest obecność co najmniej jednego z poniższych przeciwciał (w badaniu na czczo):

  • przeciwciała przeciwko komórkom wyspowym,

  • przeciwciała przeciwko insulinie,

  • przeciwciała przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego,

  • przeciwciała przeciwko fosfatazom tyrozynowym.

W przypadku tej choroby konieczne jest wdrożenie insulinoterapii (nawet jeśli szczątkowe funkcje komórek beta trzustki zostały utrzymane). W przeciwnym razie, prędzej czy później, rozwinie się kwasica ketonowa.

Jakie są przyczyny cukrzycy typu 2.?

Cukrzyca typu 2. występuje u ok. 90% osób z zaburzeniem metabolizmu glukozy. Nazywana bywa też cukrzycą dorosłych, ponieważ przeważnie diagnozowana jest w późniejszych dekadach życia. Wiąże się z insulinoopornością i niedoborem insuliny.

W przeciwieństwie do cukrzycy typu 1. – w cukrzycy typu 2. nie dochodzi do autoimmunologicznego niszczenia komórek beta trzustki. Nie zawsze udaje się tu wskazać przyczynę zaburzenia. Niemniej predysponowane do jego wystąpienia są osoby:

  • z nadwagą i otyłością (doprowadza to do insulinooporności tkanek),

  • z nadmiernie nagromadzoną tkanką tłuszczowa w obrębie brzucha (otyłość brzuszna),

  • unikające aktywności fizycznej,

  • w podeszłym wieku.

  • z nadciśnieniem tętniczym,

  • z zaburzeniem poziomu lipidów we krwi.

Ponadto cukrzyca typu 2. częściej diagnozowana jest u kobiet, które w okresie ciąży zmagały się z cukrzycą ciążową.

Jakie są przyczyny cukrzycy ciążowej?

Cukrzyca ciążowa, występująca u ok. 3–5% kobiet spodziewających się dziecka, to zaburzenie metabolizmu glukozy, które po raz pierwszy zdiagnozowane zostaje w okresie trzech trymestrów lub wówczas się rozwija.

Diagnoza i leczenie cukrzycy wiąże się z koniecznością wykonania rozmaitych badań i częstych konsultacji. Zapewnij sobie wsparcie. Jeśli chcesz mieć dostęp do lekarzy rozmaitych specjalizacji bez konieczności czekania w długich kolejkach, zamów na Welbi ofertę Polisy Zdrowie Welbi – prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego. Po opłaceniu pierwszej składki będziesz mieć możliwość uzyskania porady, omówienia wyników badań, a także otrzymania recepty, jeśli lekarz uzna, że to niezbędne. Prywatna opieka medyczna, której ofertę zamówisz na Welbi, to m.in.:

  • konsultacje u lekarzy specjalistów bez skierowania (nawet 39 specjalistów w pakiecie OCHRONA GOLD, w tym diabetolog, kardiolog, nefrolog i okulista),

  • dostęp do minimum 190 badań diagnostycznych (obrazowych, czynnościowych i laboratoryjnych), w tym: oznaczenie poziomu glukozy, morfologia, USG nerek, EKG,

  • wizyty u lekarzy bez kolejek – ze specjalistą skonsultujesz się z reguły w ciągu 3 dni roboczych (z nefrologiem w ciągu 5 dni roboczych), a z lekarzem POZ w ciągu 1 dnia,

  • opiekę w placówkach na terenie całego kraju – prawie 3500 placówek współpracujących z ubezpieczycielem w 650 miastach Polski,

  • inne korzyści w zależności od pakietu.

Wypełnij formularz i zamów ofertę. Sprawdź, co możesz zyskać, wybierając pakiet Polisy Zdrowie Welbi. Ochrona ubezpieczeniowa działa niemal od razu po opłaceniu pierwszej składki.

Jakie mogą być skutki nieleczonej cukrzycy?

Następstwem cukrzycy jest zaburzenie w przebiegu procesów metabolicznych węglowodanów, tłuszczów i białek na skutek ograniczonego oddziaływania insuliny na tkanki.

Wraz z nasileniem się hiperglikemii zaczynają pojawiać się charakterystyczne objawy stanu przedcukrzycowego, a potem cukrzycy:

  • częste wydalanie moczu (poliuria),

  • nadmierne pragnienie (polidypsja),

  • spadek masy ciała,

  • pogorszenie ostrości widzenia,

  • zwiększona podatność na infekcje.

W razie zauważenia tych objawów warto wykonać podstawowe badania laboratoryjne (poziom glukozy, OGTT, morfologia, badanie ogólne moczu). To pozwoli lekarzowi ocenić Twój stan zdrowia i w razie zdiagnozowania cukrzycy – rozpocząć leczenie. To ważne, ponieważ powikłaniami nieleczonej hiperglikemii są:

  • retinopatia cukrzycowa (uszkodzenia naczyń krwionośnych w siatkówce oka na skutek stale wysokiego poziomu glukozy w organizmie),

  • nefropatia cukrzycowa (zmiany w nerkach na skutek stale wysokiego poziomu glukozy w organizmie) 

  • niewydolność nerek,

  • polineuropatia obwodowa (uszkodzenie nerwów obwodowych),

  • stopa cukrzycowa (owrzodzenia, infekcje i uszkodzenia tkanek głębokich),

  • stawy Charcota (uszkodzenie nerwów, które doprowadzające do zaburzeń czucia).

Warto również dodać, że osoby chorujące na cukrzycę częściej zmagają się z miażdżycą, nadciśnieniem tętniczym i zaburzeniami lipidowymi.

Do poważnych i zagrażających życiu skutków cukrzycy należy natomiast kwasica ketonowa, a także nieketonowy stan hiperosmolarny, w którym dochodzi do odwodnienia i utrzymywania się wysokiego poziomu glukozy.

Jak zapobiegać cukrzycy i jej skutkom?

Nie każdej cukrzycy da się zapobiec. Te, które wynikają z autoagresji, wad genetycznych czy zaburzeń endokrynnych można monitorować i kontrolować, aby nie dopuścić do groźnych następstw zaburzenia.

W dużym stopniu można natomiast zapobiegać rozwojowi cukrzycy typu 2. poprzez zwiększoną aktywność fizyczną, redukcję masy ciała i stosowanie dobrze zbilansowanej diety (wolnej od nadmiernej ilości węglowodanów). Istotne jest też regularne wykonywanie badań profilaktycznych, które są w stanie wykryć zaburzenie gospodarki glukozy już na wczesnym etapie.

Wystąpienie objawów cukrzycy bądź jeszcze stanu przedcukrzycowego jest już sygnałem alarmowym. Wówczas warto (poza diagnostyką i konsultacją z diabetologiem i dietetykiem) przyjrzeć się swojej diecie i ją zmodyfikować, aby pozwoliła ustabilizować glikemię. Możesz przede wszystkim:

  • zredukować kaloryczność posiłków,

  • często jeść mniejsze porcje posiłków,

  • włączyć do diety większe ilości warzyw i owoców,

  • zamienić produkty mączne (np. makarony) na pełnoziarniste,

  • sięgać po produkty z niskim indeksem glikemicznym,

  • unikać cukrów prostych (słodkie przekąski),

  • ograniczyć lub zrezygnowanie z alkoholu.

Źródła
  1. P. Trzeciak, J. Foremny i in., Nowe wytyczne Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego (ADA) mocno stawiają na wartość diagnostyczną i prognostyczną hemoglobiny glikowanej, czyli powody do satysfakcji u kardiochirurgów i operowanych chorych, „Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska” 2010, nr 7 (2), s. 180–184.
  2. Stanowisko American Diabetes Association, Rozpoznawanie i klasyfikacja cukrzycy, „Diabetologia Praktyczna” 2004, t. 5, supl. A, s. 9–17.
  3. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych z cukrzycą 2021, „Diabetologia Praktyczna” 2021, t. 7, nr 1, s. 1–121.
  4. M. Dąbrowski, Wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 2024, czyli ochrona sercowo-naczyniowo-nerkowa z metaboliką w tle, „Lekarz POZ” 2024, nr 1, s. 1–11.
Author Katarzyna Grzyś-Kurka picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
oklady-z-octu-na-opuchlizne-stluczenia-jak-zrobic
Zdrowie
1 min.
Okłady z octu - na opuchliznę, stłuczenia. Jak zrobić?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
diabetolog-co-leczy-kiedy-udac-sie-na-wizyte
Telemedycyna
1 min.
Diabetolog – co leczy, kiedy udać się na e-wizytę?
25.11.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.