account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
Zdrowie psychiczneZaburzenia psychiczne 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia depresji psychotycznej?

Klaudia Gaickalek. Agnieszka Żędzian22.02.2023Aktualizacja: 13.12.2023

Depresja psychotyczna jest jednym z najcięższych typów depresji. W czasie jej trwania chory doświadcza różnego rodzaju omamów i urojeń. Dla skutecznego leczenia konieczna jest prawidłowa diagnoza typu depresji, ponieważ niezastosowanie leków przeciwpsychotycznych może znacznie pogorszyć stan chorego.


depresja-psychotyczna-przyczyny-objawy-leczenie
unsplash.com

Polecane

autoagresja-co-to-jest-jakie-sa-przyczyny
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autoagresja - co to jest? Jakie są przyczyny?
30.10.2021
talassofobia-co-to-jest-jak-ja-skutecznie-leczyc
Zdrowie psychiczne
1 min.
Co to jest talassofobia? Jak rozpoznać jej główne objawy?
30.05.2022
ziola-na-nerwice-jakie-sa-najskuteczniejsze
Zdrowie psychiczne
2 min.
Zioła na nerwicę - jakie są najskuteczniejsze?
30.10.2021
frustracja-co-to-jest-jak-sobie-z-nia-poradzic
Zdrowie psychiczne
2 min.
Frustracja - co to jest? Jak sobie z nią poradzić?
31.10.2021
Spis treści
  1. Depresja psychotyczna – wiedza ogólna
  2. Depresja psychotyczna – przyczyny
  3. Depresja psychotyczna – najczęściej występujące objawy
  4. Depresja psychotyczna – rzadziej występujące objawy
  5. Depresja psychotyczna – leczenie

Depresja psychotyczna – wiedza ogólna

Depresja psychotyczna nie jest warunkowana przez wiek ani płeć, chociaż między tymi czynnikami a chorobą zachodzą pewne zależności. Rozpowszechnienie tego typu depresji w populacji ogólnej wynosi 0,4%, wśród seniorów mieszkających w środowisku – 0,43–3%, u osób z rozpoznaniem depresji (w populacji ogólnej) – 14,7–18,5%, osób hospitalizowanych z powodu epizodu dużej depresji – 25%, a w grupie hospitalizowanych seniorów częstość epizodów psychotycznych może wynosić 24–53%. Niestety dane te nie są do końca precyzyjne, ponieważ choroba bywa bardzo trudna do zidentyfikowania, nawet w środowiskach akademickich.

Oprócz depresji psychotycznej występują też inne typy – depresja endogenna, depresja reaktywna, depresja agitowana (lękowa), depresja poporodowa, dystymia (depresja nerwicowa), depresja sezonowa i choroba afektywna dwubiegunowa. 

Każdy z typów ma cechy wspólne z innymi oraz charakterystyczne tylko dla siebie bądź innych schorzeń. Przykładowo przy chorobie afektywnej dwubiegunowej objawy depresji występują naprzemiennie z symptomami manii (czyli stanu przeciwnego do depresji). Z kolei dla depresji psychotycznej charakterystyczne są przede wszystkim różne rodzaje omamów i urojeń.

Polecamy

do-jakiego-lekarza-udac-sie-z-depresja
Zdrowie psychiczne

Do jakiego lekarza udać się z depresją?

Z roku na rok rośnie liczba osób, które cierpią na depresję. Według danych WHO z depresją zmaga się nawet 264 milionów ludzi, a do 2030 roku depresja może znaleźć się na pierwszym miejscu na liście najczęstszych schorzeń. Chociaż świadomość depresji wzrasta i mówi się o niej coraz więcej, wielu chorych stara się ukryć objawy przed bliskimi i zmaga się z nią bez specjalistycznej pomocy. A przecież depresja to choroba, którą można leczyć zarówno farmakologicznie, jak i dzięki psychoterapii. Dlatego warto skonsultować swoje objawy ze specjalistą lub wspierać swoich bliskich, aby udali się po pomoc.

Redakcja19.08.2021

Depresja psychotyczna – przyczyny

Podłoże depresji psychotycznej przez długi czas pozostawało tajemnicą. Aby można było poznać jej przyczyny biologiczne, konieczne było przeprowadzenie wielu badań. Ich wyniki w większości wskazują na nadmierną aktywność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Odpowiada ona za produkcję i dystrybucję hormonów, np. kortyzolu, zwanego także hormonem stresu. Kiedy jest wydzielany w nadmiarze, wywołuje m.in. wzrost poziomu glukozy we krwi (czyli hiperglikemię), wzmożone pragnienie i nasilone oddawanie moczu oraz sprzyja wystąpieniu nadciśnienia tętniczego i częstszym infekcjom. Dzięki zastosowaniu odpowiedniego leczenia farmakologicznego powiększone gruczoły odpowiedzialne za nadprodukcję kortyzolu wracają do normalnych rozmiarów.

Depresja psychotyczna – najczęściej występujące objawy

Oprócz charakterystycznych objawów depresji, do których należą chroniczny spadek nastroju, brak sił, przygnębienie czy apatia, przy odmianie psychotycznej pojawiają się także urojenia. Rozróżnia się ich 5 najczęściej występujących rodzajów:

  • urojenia winy, grzeszności, przestępstw – polegają na ogromnym poczuciu winy, które występuje na podstawie przekonania, że chory zrobił coś złego;

  • urojenia bezwartościowości – są bardzo trudne do zidentyfikowania, chory jest bowiem głęboko przekonany o swojej bardzo niskiej wartości;

  • urojenia nihilistyczne – chory nie czuje, gdzie jego ciało się zaczyna, a gdzie kończy. Osoby z tymi urojeniami nierzadko upatrują przyczyn swoich odczuć w poważnych chorobach (innych niż depresja);

  • urojenia nadchodzącej katastrofy – pacjent jest przekonany, że przydarzy mu się tragedia, np.  dramat życiowy, klęska żywiołowa czy cokolwiek innego narażającego na szwank zdrowie lub nawet życie chorego lub jego rodziny;

  • urojenia hipochondryczne – podobnie jak przy urojeniach nihilistycznych choremu wydaje się, że cierpi na poważną chorobę somatyczną (inną niż depresja).

Depresja psychotyczna – rzadziej występujące objawy

Niektóre z objawów depresji psychotycznej występują także w przebiegu schizofrenii. Dlatego tak ważne jest, aby diagnozę postawił doświadczony specjalista – lekarz psychiatrii. Mowa przede wszystkim o urojeniach ksobnych oraz prześladowczych. Nie zdarzają się one tak często jak urojenia wymienione wcześniej, jednak nierzadko ich przebieg bywa bardziej dramatyczny i destrukcyjny dla pacjenta.

Przy urojeniach ksobnych chory jest przekonany, że ludzie z otoczenia zwracają na niego szczególną uwagę, dają sobie tajne znaki, mówią o nim, obgadują go i próbują poniżyć. Z kolei w przypadku urojeń prześladowczych pacjentowi wydaje się, że non stop jest obserwowany, podsłuchiwany i śledzony, oczywiście w złej wierze i z zamiarem zrobienia mu krzywdy.

Pacjenci cierpiący z powodu depresji psychotycznej miewają także omamy słuchowe i węchowe. Te pierwsze polegają na słyszeniu przez chorego dźwięków, których nie ma. Najczęściej są to głosy, które w jakiś sposób go obrażają lub, co gorsza, przekonują go o bezcelowości jego istnienia i namawiają do samobójstwa. Omamy węchowe polegają na nieprawidłowych wrażeniach węchowych. Bardzo często chorzy deklarują wyczuwanie nieprzyjemnych zapachów, np. zgnilizny.

Nietypowym następstwem depresji psychotycznej jest osłupienie depresyjne. Polega ono na znacznym spowolnieniu lub wręcz przystopowaniu funkcji psychoruchowych pacjenta. Chory z tym objawem w skrajnych przypadkach nie może nawet samodzielnie się poruszać.

Depresja psychotyczna – leczenie

Aby mogło zostać zastosowane odpowiednie leczenie, konieczna jest trafna diagnoza. To bardzo ważne, ponieważ stan pacjenta, u którego nieprawidłowo rozpoznano jedynie zaburzenia depresyjne (bez objawów psychotycznych), może pogorszyć się w trakcie leczenia. Wynika to z tego, że u osób z depresją psychotyczną powinny być stosowane zarówno leki przeciwdepresyjne, jak i przeciwpsychotyczne. Zdarza się, że chorzy przyjmują tylko jeden preparat, ale są to rzadkie przypadki.

Oprócz leczenia farmakologicznego konieczna jest także psychoterapia, która pomaga przywrócić pacjentowi racjonalny tok myślenia. Najlepsze rezultaty uzyskiwane są przy połączeniu obu metod leczenia – farmakologii i psychoterapii.

Źródła
  1. J. K. Rybakowski, A. Suwalska i in. Types of depression more frequent in bipolar than in unipolar affective illness: results of the Polish DEP-BI study, „Psychopathology” 2007, 40 (3), s. 153–8.
  2. T. Aronson, S. Shukla i in. Relapse in delusional depression: a retrospective study of the course of treatment, „Comprehensive Psychiatry” 1988, 29, s. 12–21.
  3. B.A. Gaudiano, C.G. Beevers, I. W. Miller, Differential response to combined treatment in patients with psychotic versus nonpsychotic major depression, „The Journal of Nervous and Mental Disease” 2005, 193, s. 625–8.
Author Klaudia Gaicka picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

agresja-jakie-sa-rodzaje-jak-ja-rozpoznac
Zdrowie psychiczne
2 min.
Agresja - jakie są rodzaje? Jak ją rozpoznać?
27.07.2021
mowienie-przez-sen-jakie-sa-przyczyny-jak-przestac
Zdrowie psychiczne
1 min.
Mówienie przez sen - jakie są przyczyny? Jak przestać?
27.07.2021
czlowiek-empatyczny-co-to-znaczy-czym-sie-cechuje
Zdrowie psychiczne
1 min.
Kim jest człowiek empatyczny? Czemu służy empatia i czy można jej się nauczyć?
03.06.2022
problemy-z-agresja-jakie-sa-objawy-co-robic
Zdrowie psychiczne
1 min.
Problemy z agresją - jakie są objawy? Co robić?
31.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
depresja-lekowa-jakie-sa-objawy-jak-z-nia-walczyc
Zdrowie psychiczne
2 min.
Depresja lękowa - jakie są objawy? Jak z nią walczyć?
31.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.