account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieCiąża i poród 1 min.

Dlaczego ciężarne mają większe zapotrzebowanie na jod?

Magdalena Drąg02.01.2024Aktualizacja: 02.01.2024

Jakie jest znaczenie jodu w ciąży? Dowiedz się, jak niedobór jodu wpływa na zdrowie matki i rozwijającego się płodu. Jakie kroki podjąć, aby zapewnić odpowiedni poziom tego pierwiastka u ciężarnej?


jod-w-ciazy-jak-dziala-kiedy-jest-niezbedny.jpg
pixabay

Polecane

miesiaczka-po-porodzie-kiedy-wraca-ile-trwa
Zdrowie
1 min.
Kiedy wraca miesiączka po porodzie? Co warto wiedzieć?
31.05.2022
jakie-sa-objawy-ciazy-pozamacicznej
Zdrowie
2 min.
Jakie są objawy ciąży pozamacicznej?
30.10.2021
seks-po-porodzie-kiedy-mozna-do-niego-wrocic
Zdrowie
1 min.
Seks po porodzie – kiedy zacząć współżyć po ciąży?
19.05.2021
mdlosci-w-ciazy-kiedy-sie-pojawiaja-jak-dlugo-trwaja
Zdrowie
2 min.
Mdłości w ciąży - kiedy się pojawiają? Jak długo trwają?
30.07.2021
Spis treści
  1. Za jakie funkcje organizmu odpowiada jod? Dlaczego go potrzebujemy?
  2. Zapotrzebowanie na jod w ciąży
  3. Skutki niedoboru jodu w ciąży
  4. Czy warto suplementować jod?
  5. Produkty bogate w jod

Za jakie funkcje organizmu odpowiada jod? Dlaczego go potrzebujemy?

Jod jest niezbędnym pierwiastkiem do produkcji hormonów tarczycy. Aż około 75% dostarczanego do organizmu jodu wykorzystuje się do produkcji hormonów tarczycy – tyroksyny i trójjodotyroniny. Hormony te odgrywają ważną rolę w kontroli metabolizmu u kobiety ciężarnej i są kluczowe dla prawidłowego rozwoju płodu. Ponadto jod ma znaczący wpływ na możliwość zajścia w ciążę. Chociaż organizm kobiety magazynuje pewne ilości tego pierwiastka, w trakcie ciąży zapotrzebowanie na jod znacząco wzrasta, co może doprowadzić do niedoborów. 

Niedobór jodu może prowadzić do zaburzeń w pracy gruczołu tarczowego, a w konsekwencji do rozregulowania metabolizmu całego organizmu. W związku z tym należy zadbać o odpowiednie spożycie jodu w trakcie ciąży, aby zapewnić zdrowie i dobre samopoczucie ciężarnej i prawidłowy rozwój dziecka.

Zapotrzebowanie na jod w ciąży

W ciąży zapotrzebowanie na jod jest znacznie wyższe, a jego znaczenie również rośnie. Dziennie organizm kobiety ciężarnej potrzebuje średnio 150–200 mikrogramów (µg) tego pierwiastka. Kobiety karmiące mają jeszcze większe zapotrzebowanie na jod i wynosi ono 300 µg na dobę. 

Jod jest niezbędny do produkcji hormonów tarczycy, więc i do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Na początku ciąży, zanim płód rozwinie tkanki tarczycy, hormony matki regulują metabolizm zarodka, a potem płodu. Dlatego tak ważne jest unormowanie zaburzeń pracy tarczycy jeszcze przed ciążą lub na samym jej początku. Kobiety ciężarne produkują o 30% więcej hormonów tarczycy w pierwszym trymestrze ciąży oraz o 50% w drugim i trzecim.

Skutki niedoboru jodu w ciąży

Niedobór jodu w ciąży może mieć konsekwencje dla prawidłowego rozwoju dziecka. W pierwszym trymestrze ciąży płód nie produkuje hormonów tarczycy i jest całkowicie zależny od ich poziomu u matki. Są one bardzo ważne dla poprawnego rozwoju ośrodkowego układu nerwowego płodu. Z kolei prawidłowa funkcja tarczycy u kobiety w ciąży zależy od wystarczających zapasów jodu zgromadzonych przed ciążą. 

Niedobór jodu może doprowadzić do niedoczynności tarczycy u matki, co może skutkować nieprawidłowym rozwojem mózgu dziecka. Może się to objawiać opóźnieniem jego rozwoju umysłowego oraz zaburzeniami neurologicznymi. Kiedyś takie powikłanie niedoczynności tarczycy nazywano kretynizmem.


Niedoczynność tarczycy i niedobór jodu może być przyczyną porodu przedwczesnego, przedwczesnego odklejenia łożyska i niepowodzeń położniczych, takich jak poronienia i śmierć wewnątrzmaciczna płodu. Dzieci matek, które miały niedobór jodu w ciąży, są narażone na raka tarczycy i na jej niedoczynność.

Badania przeprowadzone na populacjach o dużym niedoborze jodu wykazują, że suplementacja jodu przed ciążą lub w czasie jej trwania jest bardzo ważna. Zwiększenie podaży jodu w diecie zmniejsza ryzyko wystąpienia ciężkich zaburzeń umysłowych i neurologicznych u dzieci. 

Niedobór jodu występuje zarówno w krajach rozwijających się, jak i w rozwiniętych. Szacuje się, że aż 2/3 populacji krajów Europy Zachodniej i Środkowej jest narażone na niedobór jodu. W celu przeciwdziałania temu problemowi wiele państw wprowadziło programy jodowania soli kuchennej. Profilaktyka jodowa przyczyniła się do zmniejszenia występowania niedoborów jodu i ich powikłań.

Czy warto suplementować jod?

Suplementacja jodu u wszystkich kobiet w ciąży jest uzasadniona i zalecana przez ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Przewaga korzyści płynących z suplementacji jodu znacznie przewyższa ewentualne ryzyko przedawkowania. Lekarze zalecają przyjmowanie jodu w dawce 150–200 µg na dobę w ciąży i nawet 300 µg na dobę aż do zakończenia karmienia piersią. W przypadku występowania chorób tarczycy takich jak niedoczynność czy nadczynność lekarz powinien modyfikować podawane dawki jodu w zależności od stężenia hormonów tarczycy.

Choć dieta zawierająca ryby i sól jodowaną dostarcza pewnych ilości jodu, większość kobiet nie jest w stanie pokryć w ten sposób zwiększonego zapotrzebowania na niego w ciąży. Warto zauważyć, że niedobory jodu, witaminy A i żelaza należą do najczęściej występujących w organizmach ciężarnych kobiet. Polskie Towarzystwo Ginekologii i Położnictwa zaleca suplementację jodu u każdej ciężarnej, najlepiej w formie preparatów wielowitaminowych. 

Gotowe suplementy dla ciężarnych to bezpieczny sposób na uzupełnienie niedoborów witamin i mikroelementów. Zwróć uwagę na skład preparatu i wybierz ten, który zawiera wystarczające ilości zalecanych substancji. Oprócz ilości ważna jest postać przyjmowanego mikroelementu czy witaminy, bo od niej często zależy aktywność i łatwość wchłaniania substancji. Aby zapewnić optymalne warunki dla rozwoju dziecka, zapytaj ginekologa, które preparaty są warte Twojej uwagi.

Badania naukowe wykazują, że suplementacja jodu przed ciążą i w jej trakcie, szczególnie w przypadku lekkiego i umiarkowanego niedoboru, pozytywnie wpływa na neuropsychologiczny rozwój dzieci. Dzieci matek, które przyjmowały 250 µg jodu dziennie podczas ciąży, wykazują nawet o 12% lepsze wyniki testów na iloraz inteligencji (IQ) niż ich rówieśnicy.

Produkty bogate w jod

Produkty spożywcze bogate w jod to m.in.: nabiał, jajka, ryby, owoce morza, glony, algi słodkowodne i jodowana sól. Szczególnie bogate w jod są zwierzęta i rośliny morskie. Głównym źródłem jodu w polskiej diecie jest sól kuchenna wzbogacona w jod. Jednak większa ilość soli nie jest odpowiednim sposobem na zwiększenie przyjmowania jodu, dlatego warto dbać o zrównoważoną dietę w czasie ciąży. Produkty bogate w jod nie powinny być spożywane w połączeniu z surowymi warzywami, takimi jak: kapusta, brokuł i kalafior, które zawierają związki pogarszające wchłanianie jodu. 

Podsumowując, odpowiednia dieta w ciąży, bogata w mikroelementy i witaminy, jest kluczowym elementem zdrowego trybu życia. Suplementacja powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb kobiety. Przyjmowanie suplementów jodu ma odbywać się zgodnie z zaleceniami lekarza.

Źródła
  1. G.H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.
  2. P. Laudański, Niepłodność, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2022.
  3. Polskie Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP), Rekomendacje dotyczące suplementacji u ciężarnych, „Ginekologia i Perinatologia Praktyczna” 2018 t. 3, nr 3.
  4. R. Dębski, Endokrynologia ginekologiczna – w gabinecie lekarza specjalisty. Ginekologia i położnictwo, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2018.
  5. V. Berghelli, Położnictwo według zasad EBM, Medycyna Praktyczna, Warszawa 2023.
Author Magdalena Drąg picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.