Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів

Komosa ryżowa – inkaskie złoto na Twoim talerzu!

Katarzyna Grzyś-Kurka

24.01.2022

Aktualizacja: 24.01.2022

Odżywiając się wyłącznie komosą ryżową, dostarczysz organizmowi wszystkich składników, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Jest to również produkt odpowiedni dla wegan, wegetarian, diabetyków i chorujących na celiakię. Nic więc dziwnego, że komosa ryżowa bywa nazywana świętym zbożem Inków.


komosa-ryzowa-co-to-jest-ktora-jest-najlepsza
pexels

Co to jest komosa ryżowa?

Komosa ryżowa, znana również pod nazwami quinoa lub ryż peruwiański, jest jedną z najbardziej wartościowych odżywczo roślin na świecie.

W Ameryce Południowej uprawiana jest od ponad pięciu tysięcy lat. W państwie Inków i Azteków czczona była jako błogosławiona matka zbóż. Inkaski władca każdego roku osobiście rozpoczynał siewy quinoa. Choć hiszpańscy konkwistadorzy zabronili rdzennej ludności uprawy komosy ryżowej na rzecz kukurydzy, to tradycja jej wysiewu i zbioru nie umarła.

W Europie quinoa dopiero zyskuje na popularności za sprawą wzrostu świadomości żywieniowej i zainteresowania produktami bio.Swoim wyglądem komosa nie przypomina tradycyjnych zbóż, dlatego nazywana jest pseudozbożem. Osiąga wysokość nawet do 2,5 metra i ma rozgałęzione pędy. Kwiatostany produkują nasiona o płaskim i owalnym kształcie, do 3 mm średnicy.

W zależności od regionu wzrostu i ekotypu wyróżnia się kilka odmian rośliny:

  • komosa ryżowa czarna,

  • komosa ryżowa czerwona,

  • komosa ryżowa biała.

Obecnie jest ona traktowana jako superfood, czyli produkt o ponadprzeciętnych właściwościach odżywczych. Nie ma przy tym znaczenia, czy wybierzesz komosę ryżową trójkolorową, białą, czerwoną czy czarną, ponieważ zawartość składników odżywczych w każdym typie jest zbliżona.

Dlaczego warto jeść komosę ryżową?

W czasach kolonizacji Ameryki Południowej przez konkwistadorów komosa ryżowa nie była sprowadzana do Europy. Wszystko to przez gorzki smak nasion, będący efektem zawartości saponin w łupinie. Obecnie przed spożyciem ziarna namacza się przez kilka godzin w wodzie, dzięki czemu tracą gorycz.

Wartości odżywcze komosy ryżowej

Komosa ryżowa jest źródłem pełnowartościowego białka pochodzenia roślinnego (białka wegańskiego). Udział aminokwasów wynosi nawet 22% masy rośliny. W ziarnach nie brak nienasyconych kwasów tłuszczowych (linolenowego, linolowego i oleinowego). Komosa ryżowa dostarcza organizmowi również wartościowego błonnika.

Ryż peruwiański to bogate źródło witamin (z grupy B, C, E) oraz mikro- i makroelementów (wapnia, fosforu, magnezu, manganu, miedzi, cynku, potasu i żelaza). Stężenie substancji mineralnych jest w nim nawet trzykrotnie większe niż w tradycyjnych zbożach, takich jak pszenica czy żyto.

Poza substancjami odżywczymi ważnymi dla prawidłowego funkcjonowania organizmu w kosmosie ryżowej znajdują się: kwasy fenolowe, flawonoidy i saponiny.

Właściwości komosy ryżowej

Kosma ryżowa nie zawiera w swoim składzie glutenu. Dzięki temu może wzbogacać dietę osób chorujących na celiakię i borykających się z alergią na gluten. Ze względu na obecność pełnowartościowego białka jest dobrym uzupełnieniem diety wegan i wegetarian.

Dzięki polifenolom (kwasy fenolowe i flawonoidy) quinoa przyczynia się do redukcji stresu oksydacyjnego (niepełna zdolność organizmu do zwalczania wolnych rodników). W efekcie mniejsze jest ryzyko zachorowania m.in. na nowotwory, choroby sercowo-naczyniowe, miażdżycę, cukrzycę i choroby neurodegeneracyjne (takie jak choroba Parkinsona, choroba Alzheimera, choroba Huntingtona). Jeśli więc nie wiesz, jak dbać o układ krwionośny czy nerwowy poprzez właściwie zbilansowaną dietę, regularnie spożywaj komosę ryżową.

Po quinoa sięgnąć powinny także:

  • osoby z nietolerancją laktozy ze względu na zwiększone ryzyko niedoborów wapnia,

  • diabetycy, ponieważ ma niski indeks glikemiczny (IG = 35) i dodatkowo obniża poziom glukozy we krwi,

  • osoby z wysokim poziomem cholesterolu, ponieważ regularne spożywanie komosy ryżowej wpływa pozytywnie na profil lipidowy i obniżenie poziomu trójglicerydów.

Wyciągu z nasion, kiełków i liści komosy ryżowej hamuje proliferację komórek nowotworowych. Oznacza to, że włączenie quinoa do diety może powstrzymać lub spowolnić rozwój nowotworu.

Obecne w łupinie saponiny (odpowiedzialne za gorzki smak) działają antybakteryjnie i przeciwzapalnie. Wpływają także na proces trawienia – pobudzają lub hamują wchłanianie substancji odżywczych w jelicie cienkim.

Jak przyrządzać komosę ryżową?

Aby pozbawić ziarna komosy ryżowej goryczy, oczyść je z łupin i namaczaj przez kilka godzin przed gotowaniem. Biała, czerwona i czarna komosa ryżowa oferowana w sklepach ze zdrową żywnością nie ma już łupin, dlatego nie musisz się obawiać, że obróbka ziaren będzie nadmiernie czasochłonna.

Quinoa gotowana w wodzie tak jak makaron czy ryż ma delikatny i łagodny smak, co sprawia, że doskonale nadaje się jako dodatek do potraw. Ponadto z mąki z komosy ryżowej można wypiekać bezglutenowe pieczywo, przygotowywać makaron, płatki śniadaniowe oraz polentę. Za sprawą delikatnie słodkiego smaku quinoa jest również wykorzystywana do przygotowania deserów. Kiełki komosy ryżowej (bez gotowania) w surowej postaci możesz dodawać do zup i sałatek. Dzięki temu będą one bardziej wartościowe odżywczo.

Źródła
  1. M. Sułkowski i in., Komosa ryżowa – słabo znane pseudozboże o kosmicznych właściwościach, „Kosmos – Problemy Nauk Biologicznych” 2011, t. 60, nr 3–4, s. 475–481.

  2. B. Achremowicz i in., Ogólna charakterystyka komosy ryżowej oraz możliwości jej wykorzystania w przetwórstwie żywności, „Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego” 2016, nr 1, s. 68–77.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się
Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online
  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

warzywa-na-parze-jak-gotowac-sprawdzone-przepisy
Odżywianie
2 min.
Jak gotować warzywa na parze. Sprawdź niezawodne przepisy
19.05.2021
glikogen-co-to-jest-jakie-pelni-funkcje
OdżywianieZdrowie
1 min.
Glikogen - co to jest? Jakie pełni funkcje?
30.07.2021
sok-z-czarnego-bzu-wlasciwosci-jak-zrobic
Odżywianie
1 min.
Sok z czarnego bzu – na co pomaga i jak można go zrobić?
29.07.2022
bulka-grahamka-jakie-ma-wartosci-odzywcze-i-sklad
Odżywianie
1 min.
Bułka grahamka - jakie ma wartości odżywcze i skład?
21.01.2022
Popularne w kategorii Odżywianie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.