account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
Zdrowie psychiczneZaburzenia psychiczne 1 min.

Na czym polega lęk przed bliskością?

Agata Muchowska

23.02.2023

Aktualizacja: 23.02.2023

Człowiek z natury jest istotą stadną i potrzebuje kontaktu z innymi ludźmi. Trwałe relacje zapewniają poczucie bezpieczeństwa i komfort psychiczny. Problem pojawia się, gdy nie jesteś w stanie zbudować więzi, gdyż cierpisz z powodu lęku przed bliskością. Zobacz, czym się objawia i jak z nim walczyć.


lek-przed-bliskoscia-na-czym-polega-objawy-leczenie
pixabay.com

Polecane

agresja-jakie-sa-rodzaje-jak-ja-rozpoznac
Zdrowie psychiczne
2 min.
Agresja - jakie są rodzaje? Jak ją rozpoznać?
27.07.2021
melisa-na-sen-czy-pomaga-na-bezsennosc
Zdrowie psychiczne
1 min.
Melisa na bezsenność i inne dolegliwości
17.09.2021
natrectwo-co-to-jest-jak-sobie-radzic-jak-leczyc
Zdrowie psychiczne
2 min.
Jak zdiagnozować natręctwo myśli? Czy istnieją metody leczenia?
19.05.2021
ziola-na-nerwice-jakie-sa-najskuteczniejsze
Zdrowie psychiczne
2 min.
Zioła na nerwicę - jakie są najskuteczniejsze?
30.10.2021
Spis treści
  1. Czym jest lęk przed bliskością?
  2. Skąd się bierze lęk przed bliskością?
  3. Konsekwencje lęku przed bliskością

Czym jest lęk przed bliskością?

Lęk przed bliskością, czyli filofobia, to rodzaj zaburzeń lękowych polegający na irracjonalnym strachu przed nawiązywaniem bliskich relacji. Chory boi się zaangażowania i związanego z nim ewentualnego odrzucenia. 

Zaburzenia lękowe to stany związane z nieprawidłową pracą układu nerwowego. Mogą przybierać formę zarówno nieuzasadnionych lęków czy fobii, jak i natręctw. Zazwyczaj znacznie pogarszają jakość życia, a niekiedy uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. Tak dzieje się także w przypadku lęku przed bliskością, który jest jednym z rodzajów socjofobii.

Osoby cierpiące z powodu lęku przed bliskością zazwyczaj są bardzo samotne, chciałyby nawiązać bliską relację, jednak sama myśl o tym powoduje stany lękowe i panikę. Gdy już uda im się kogoś poznać, odsuwają się, gdy tylko zaczynają się angażować w relację, dlatego nie są w stanie stworzyć silnej więzi. 

Uważa się, że to mężczyźni częściej cierpią z powodu lęku przed bliskością. To nieprawda – szacuje się, że dotyka on obie płcie w takim samym stopniu. Mężczyźni jednak są mniej otwarci w okazywaniu uczuć i stąd wzięło się to podejście.

Sam brak wyrażania uczuć nie świadczy jeszcze o lęku przed bliskością, choć często jest jego sygnałem. Filofobię poznasz po:

  • niechęci do nawiązywania nowych relacji,

  • unikaniu kontaktu fizycznego,

  • braku umiejętności utrzymywania długofalowych relacji,

  • braku zaangażowania w relację,

  • niechęci do deklarowania uczuć,

  • kończeniu relacji z błahych powodów,

  • unikaniu trudnych rozmów,

  • panice na myśl o stałej relacji.

Lęk przed bliskością może być odczuwany nie tylko wobec partnera lub partnerki, ale także rodziców, dzieci lub przyjaciół.

Skąd się bierze lęk przed bliskością?

Lęk przed bliskością może mieć wiele powodów. Najczęściej jego podłoża upatruje się w nieprzyjemnych doświadczeniach z dzieciństwa, jednak może pojawiać się także w dorosłym życiu, na przykład pod wpływem bolesnego rozstania z partnerem. 

Często winę za lęki ponoszą niewłaściwe relacje z rodzicami. To oni są bowiem pierwszymi i najważniejszymi osobami, z którymi budujesz bliską więź. Osoby z dysfunkcyjnych rodzin są więc bardziej zagrożone filofobią. Podobnie dzieje się, gdy rodzice skupiają się na zaspokojeniu potrzeb fizycznych i materialnych dziecka, a zapominają o jego sferze emocjonalnej. Uznaje ono wówczas, że skoro nie akceptowali go rodzice, to tym bardziej nie zaakceptuje go ktoś obcy, dlatego jest wycofane w kontakcie z innym człowiekiem. 

Powodem lęku przed bliskością może być również nadopiekuńczość. Dzieje się tak, ponieważ osoba cierpiąca na tę fobię nie chce dopuścić do utraty indywidualności, a bliskość właśnie z tym się kojarzy. Warto też zwrócić uwagę na czynnik genetyczny odpowiadający za powstanie fobii. Większe ryzyko zachorowania jest u osób, w których rodzinie występował lęk przed bliskością.

Często w parze z lękiem przed bliskością idzie hafefobia, czyli lęk przed dotykiem. Chory odczuwa niepokój za każdym razem, gdy dochodzi do kontaktu fizycznego z drugim człowiekiem.

Konsekwencje lęku przed bliskością

Lęk przed bliskością jest charakterystyczny dla osób, które nie otrzymały jej w dzieciństwie, dlatego nie potrafią sobie z nią poradzić w dorosłym życiu. Jest to strach głęboko zakorzeniony w psychice. Osoba unika bliskości, bowiem kojarzy jej się z rozczarowaniem. To tak naprawdę nie więź powoduje lęk, a wszystko co jest jej następstwem, czyli ewentualne niepowodzenie bądź rozczarowanie. Osoby cierpiące na filofobię boją się odrzucenia do tego stopnia, że są w stanie całkowicie zrezygnować z bliskich relacji, nawet jeśli wiąże się to z samotnością. Pojawia się też niezrozumienie środowiska. Ewentualny partner jest rozczarowany i nie rozumie dlaczego nagle został odrzucony. Na lęk przed bliskością cierpią osoby o tzw. osobowości unikającej. 

Osobowość unikająca to zaburzenie, które polega na unikaniu kontaktów społecznych. Chodzi tu nie tylko o bliskie relacje, ale także każde, które wymagają interakcji bądź współpracy z drugim człowiekiem. Chory czuje się samotny, wyobcowany i odrzucony, a jednocześnie nie jest w stanie tego zmienić, ponieważ ogarnia go paraliżujący strach. 

Osoby cierpiące z powodu lęku przed bliskością są bardziej podatne na choroby i inne zaburzenia psychiczne, np. depresję. Długotrwałe przebywanie w samotności i brak zainteresowania wchodzeniem w długotrwałe relacje mają negatywny wpływ na poczucie własnej wartości. 

Na szczęście z lękiem przed bliskością można walczyć, choć nie jest to łatwe. Przede wszystkim chory musi chcieć się leczyć. Najważniejsze jest uświadomić sobie, na czym polega problem. Warto skorzystać z pomocy terapeuty, który krok po kroku pomoże Ci pokonać strach. Dzięki psychoterapii zrozumiesz istotę swojego problemu, co sprawi, że łatwiej będzie go pokonać. Mów o swojej dolegliwości otwarcie, zwłaszcza jeśli jesteś w związku. To pomoże najbliższym zrozumieć Twój problem i wesprzeć Cię. Staraj się nie rezygnować z kontaktów towarzyskich. Analizuj swoje uczucia i mów o nich głośno. 

Musisz zdawać sobie sprawę, że leczenie będzie długotrwałe, jednak zazwyczaj przynosi pożądane efekty. Dzięki niemu zamiast lęku pojawi się radość z bliskości.

Źródła
  1. A.Gryżewski, S. Sitkowska, Niekochani. Lęk przed bliskością, Rebis, Poznań 2022.
  2. S. Stahl, Jak nie bać się bliskości. O budowaniu dobrych więzi, tłum. M. Książkiewicz, S. Miłkowska, Otwarte, Kraków 2021.
  3. J. G. Woititz, Lęk przed bliskością. Jak pokonać dystans w związku, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2002.
  4. A. Martin, Pokonaj lęk: jak przestać się zamartwiać i przezwyciężyć fobię, panikę i obsesję, tłum. R. Mitoraj, eSPe, Kraków 2019.
Author Agata Muchowska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

platoniczny-zwiazek-co-to-jest-na-czym-polega
Zdrowie psychiczne
1 min.
Platoniczny związek - co to jest? Na czym polega?
24.01.2022
sangwinik-kto-to-jest-jak-go-rozpoznac-cechy-osobowosci
Zdrowie psychiczne
2 min.
Sangwinik - kto to jest? Jak go rozpoznać? Cechy osobowości
28.10.2021
autyzm-wysokofunkcjonujacy-objawy-terapia
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autyzm wysokofunkcjonujący – jak się objawia i jak sobie z nim radzić?
28.07.2022
osobowosc-chwiejna-emocjonalnie-jakie-sa-typy
Zdrowie psychiczne
2 min.
Czym jest osobowość chwiejna emocjonalnie?
19.05.2021
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
depresja-lekowa-jakie-sa-objawy-jak-z-nia-walczyc
Zdrowie psychiczne
2 min.
Depresja lękowa - jakie są objawy? Jak z nią walczyć?
31.10.2021
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.