account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieBadania 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Markery nowotworowe a wczesna diagnostyka nowotworów

Marta Drzazgalek. Agnieszka Żędzian01.05.2024Aktualizacja: 01.05.2024

Dane WHO wskazują, że coraz więcej ludzi choruje na różnego rodzaju nowotwory. Do 2024 roku liczba nowych zachorowań może wynosić nawet 30 mln. Na szczęście postęp technologiczny w dziedzinie terapii i diagnostyki pozwala na coraz wcześniejsze wykrycie choroby i zwiększa szanse jej skutecznego leczenia. Lekarze coraz częściej korzystają z tzw. markerów nowotworowych – substancji obecnych we krwi, moczu lub płynach tkankowych, których poziom u pacjentów z nowotworem złośliwym jest często podwyższony w porównaniu do osób zdrowych. Sprawdź, jakie są rodzaje markerów nowotworowych i jakie są standardy ich stosowania.


markery-nowotworowe-klucz-wczesnej-diagnozy
Unsplash.com

Polecane

donorstvo-krovi-khto-mozhe-zdavaty-krov
Zdrowie
1 min.
Хто, де, коли і як може здавати кров?
06.04.2022
pasozyty-ludzkie-jak-je-wykryc-i-jak-leczyc
Zdrowie
1 min.
Pasożyty ludzkie - jak je wykryć i jak leczyć?
19.11.2021
cytologia-jak-wyglada-badanie-kiedy-je-wykonac
Zdrowie
2 min.
Na czym polega cytologia? Kiedy należy wykonać badanie?
14.05.2021
podstawowe-badania-krwi-co-obejmuja-jakie-zrobic
Zdrowie
2 min.
Podstawowe badania krwi - co obejmują? Jakie zrobić?
31.10.2021
Spis treści
  1. Diagnostyka chorób nowotworowych – jak wygląda?
  2. Markery nowotworowe – co to takiego?
  3. Jakie są rodzaje markerów nowotworowych?
  4. Jak wygląda badanie markerów nowotworowych?
  5. Standardy stosowania markerów nowotworowych
  6. Wiarygodność markerów nowotworowych

Diagnostyka chorób nowotworowych – jak wygląda?

Choroby nowotworowe – takie jak np. rak cewki moczowej, rak piersi czy rak płuc – stanowią poważny problem społeczny. Na szczęście, dostępne są różne metody diagnostyczne, które pozwalają na wczesne wykrycie choroby. Szybka i trafna diagnoza zdecydowanie poprawia rokowania i zwiększa szanse na całkowite wyleczenie.

Diagnostyka chorób nowotworowych to proces, który ma na celu wykrycie nowotworu i określenie stopnia jego zaawansowania. Obejmuje ona:

  • Wywiad lekarski – lekarz zapyta o Twoje objawy, historię chorób i czynniki ryzyka nowotworu;

  • Badanie fizyczne – Lekarz zbada Twoje ciało, aby sprawdzić, czy są jakieś nieprawidłowości;

  • Badania laboratoryjne – Badania krwi i moczu mogą pomóc w wykryciu zmian, które mogą być spowodowane nowotworem;

  • Badania obrazowe – Badania takie jak rentgen (RTG), tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MR) i ultrasonografia (USG) mogą pomóc w wykryciu guza i określeniu jego rozmiaru i lokalizacji;

  • Biopsja – Pobranie małego fragmentu tkanki do badania mikroskopowego jest jedynym sposobem na pewne rozpoznanie nowotworu.

Badania na obecność nowotworu wykonuje się wtedy, gdy występują czynniki ryzyka – np. występowanie danej choroby w rodzinie i fakt, że jest możliwe odziedziczenie raka po matce – lub w przypadku wystąpienia niepokojących objawów.

Markery nowotworowe – co to takiego?

Markery nowotworowe są substancjami – najczęściej białkowymi – które są wytwarzane przez komórki nowotworowe lub zdrowe komórki reagujące na obecność nowotworu w organizmie. Są to tak zwane antygeny towarzyszące nowotworom. W zdrowym organizmie poziom tych substancji jest zazwyczaj niski lub nieobecny, natomiast u pacjentów z nowotworem złośliwym ich stężenie jest zwykle wyższe. Markery nowotworowe mogą być obecne we krwi, moczu lub wycinkach tkanek.

Markery nowotworowe mogą być wykorzystywane do:

  • wczesnego wykrywania nowotworów – badanie markerów nowotworowych może pomóc w wykryciu nowotworu we wczesnym stadium, kiedy jest on łatwiejszy do wyleczenia.

  • monitorowania leczenia – markery nowotworowe pomagają również określić skuteczność leczenia i wykryć nawrót choroby. 

  • określenie rokowań – stężenie markerów nowotworowych może być czynnikiem prognostycznym, co oznacza, że może pomóc w przewidywaniu przebiegu choroby.

Należy jednak pamiętać, że nie jest to idealne narzędzie diagnostyczne. Wyniki mogą być fałszywie dodatnie (podwyższone u osób bez nowotworu) lub fałszywie ujemne (niepodwyższone u osób z nowotworem).

Jakie są rodzaje markerów nowotworowych?

Istnieje wiele różnych rodzajów markerów nowotworowych, a każdy z nich może wskazywać na inny rodzaj nowotworu. Oto niektóre z najczęściej stosowanych markerów nowotworowych:

  • CEA (antygen rakowo-embrionalny) – jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych markerów nowotworowych. Jego podwyższony poziom może wskazywać na obecność raka jelita grubego, trzustki, płuc, piersi lub jajnika;

  • CA 125 – jest to marker nowotworowy często stosowany w diagnostyce raka jajnika. Jego poziom jest również podwyższony w przypadku niektórych nowotworów trzustki, płuc i piersi;

  • PSA (antygen specyficzny dla gruczołu krokowego) – jest to marker stosowany w diagnostyce raka gruczołu krokowego. Jego poziom może być podwyższony w przypadku raka gruczołu krokowego, ale również w przypadku innych stanów, takich jak zapalenie gruczołu krokowego;

  • CA 19-9 – marker ten stosuje się w diagnostyce raka trzustki. Jego poziom może również być podwyższony w przypadku raka jelita grubego, żołądka i pęcherza żółciowego;

  • AFP (alfa-fetoproteina): Jest to marker stosowany w diagnostyce raka wątroby oraz raka jądra.

Jak wygląda badanie markerów nowotworowych?

Badanie markerów nowotworowych to proste badanie krwi, które można wykonać w trybie ambulatoryjnym (w gabinecie zabiegowym). Nie wymaga ono specjalnego przygotowania.

Próbka krwi zostanie pobrana z żyły łokciowej, a następnie materiał zostanie przesłany do analizy. Wyniki badania są zazwyczaj dostępne w ciągu kilku dni. Kiedy je otrzymasz, udaj się do lekarza specjalisty, który ci je zlecił. 

Standardy stosowania markerów nowotworowych

Stosowanie markerów nowotworowych w diagnostyce i monitorowaniu chorób nowotworowych musi odbywać się zgodnie z określonymi standardami. Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na zakres wartości, które uważane są za normalne dla zdrowych osób. Jeśli poziom markera nowotworowego przekracza wartość odniesienia, może to wskazywać na obecność nowotworu. 

Wiarygodność markerów nowotworowych

Być może zastanawiasz się, czy można polegać na markerach nowotworowych w procesie diagnozowania nowotworów. Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Markery nowotworowe są narzędziami pomocniczymi i nie powinny być stosowane jako jedyny sposób diagnozowania chorób. Ich podwyższony poziom może być również obserwowany u osób zdrowych lub w przypadku innych jednostek chorobowych. Dlatego zawsze konieczne jest skonsultowanie wyników badań z lekarzem i przeprowadzenie dodatkowych testów, takich jak badania obrazowe czy biopsja.

Obserwujesz u siebie niepokojące objawy, które mogą świadczyć o obecności nowotworu? Nie czekaj w długich kolejkach do specjalisty! Pakiet OCHRONA GOLD Polisy Zdrowie Welbi umożliwi Ci kontakt ze specjalistą przeważnie w ciągu maksymalnie 3 dni roboczych. To prywatne ubezpieczenie zdrowotne, którego ofertę możesz zamówić na Welbi.

Pakiet OCHRONA GOLD jest najbardziej rozbudowaną opcją Polisy Zdrowie Welbi i może dać Ci:

  • możliwość konsultacji z 39 specjalistami bez skierowania,

  • dostęp do blisko 300 badań laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych, w tym badania hormonalne czy USG ciąży,

  • dostęp do profilaktycznego przeglądu stanu zdrowia raz do roku, który w przypadku kobiet obejmuje wizytę u ginekologa, badanie cytologiczne i USG piersi lub mammografię, 

  • 4 wizyty domowe w roku,

  • 2 konsultacje z psychologiem lub psychiatrą w roku.

Źródła
  1. A. Dembińska-Kieć i in., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2017.
  2. P. Dobosz (red.), Nowoczesna diagnostyka w onkologii. Innowacje, rekomendacje i ścieżki postępowania w onkologii personalizowanej, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2021.
  3. B. Solnica, Diagnostyka laboratoryjna, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2019.
  4. A. Deptała i in., Onkologia, Podręcznik dla studentów medycyny. Pomoc dydaktyczna dla lekarzy specjalizujących się w onkologii, Wydawnictwo AsteriaMed, Gdańsk 2024.
  5. K. Pietrusińska, Wybrane markery nowotworowe, Wydawnictwo Ridero, Kraków 2023.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
oklady-z-octu-na-opuchlizne-stluczenia-jak-zrobic
Zdrowie
1 min.
Okłady z octu - na opuchliznę, stłuczenia. Jak zrobić?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
jakie-sa-rodzaje-nowotworow-co-warto-wiedziec
Zdrowie
2 min.
Rodzaje nowotworów łagodnych i złośliwych
14.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.