account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Opryszczka jamy ustnej – drogi zakażenia i rozpoznanie wirusa

Emilia Kruszewskalek. Agnieszka Żędzian09.04.2024Aktualizacja: 09.04.2024

Opryszczka jamy ustnej i warg to infekcja wywołana wirusem HSV. Patogen jest silnie zakaźny i przenosi się drogą kontaktu bezpośredniego. Charakterystycznym objawem infekcji są pęcherzyki wypełnione treścią surowiczą. Wirus opryszczki może mieć charakter epizodyczny i nawrotowy. Zakażenie wymaga leczenia, gdyż jest obarczone wysokim ryzykiem powikłań.


opryszczka-w-jamie-ustnej-jak-ja-rozpoznac-i-leczyc
Pixabay.com

Polecane

bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
soda-na-zgage-jak-ja-stosowac-jakie-sa-proporcje
Zdrowie
1 min.
Soda na zgagę - jak ją stosować? Jakie są proporcje?
21.01.2022
co-najlepiej-jesc-na-uchylki-jelita-grubego
Zdrowie
1 min.
Co najlepiej jeść na uchyłki jelita grubego?
24.01.2022
skurcze-miesni-jakie-sa-przyczyny-neurologiczne
Zdrowie
1 min.
Skurcze mięśni - jakie są przyczyny neurologiczne?
29.10.2021
Spis treści
  1. Opryszczka w jamie ustnej – co ją wywołuje?
  2. Drogi zakażenia opryszczką 
  3. Objawy i rozwój zakażenia opryszczką
  4. Do jakiego lekarza z opryszczką jamy ustnej?
  5. Czy wirus opryszczki wargowej jest groźny?
  6. Czy opryszczka jamy ustnej jest zaraźliwa?
  7. Diagnostyka opryszczki jamy ustnej
  8. Leczenie opryszczkowego zapalenia jamy ustnej

Opryszczka w jamie ustnej – co ją wywołuje?

Zakażenie wirusem opryszczki jest jedną z najstarszych opisywanych, a więc i znanych medycynie infekcji wirusowych. Wywołuje ją wirus HSV (wirus opryszczki zwykłej), który obejmuje zakażeniem błony śluzowe jamy ustnej, warg i skórę okolicy okołowargowej. Badania nad etiologią wirusa pozwoliły na wyodrębnienie szczepu HSV-1 i HSV-2, które różnią się m.in. powikłaniami i miejscem występowania objawów. Skala zakażeń wywołanych wirusem HSV jest trudna do oszacowania, gdyż w wielu przypadkach infekcja przebiega bezobjawowo lub skąpoobjawowo. Eksperci szacują, że w Polsce nawet 89,9% populacji ma przeciwciała wirusa HSV, co oznacza przebyty kontakt z patogenem. 

Drogi zakażenia opryszczką 

Do zakażenia wirusem opryszczki dochodzi w drodze kontaktu z osobą chorą lub nosicielem wirusa. Patogen przenoszony jest drogą płciową i w wydzielinie, np. w ślinie, a nawet łzach. Wirusem możesz się zarazić, nawet dotykając i używając tych samych przedmiotów, co nosiciel. 

Warto wiedzieć, że sam kontakt z wirusem nie daje pewności zakażenia i rozwoju infekcji. Bardzo duże znaczenie ma układ odpornościowy i jego reakcja na ewentualny kontakt z patogenem. Wśród czynników, które sprzyjają rozwojowi infekcji, wskazuje się m.in. na: przemęczenie organizmu, silny stres, infekcje górnych dróg oddechowych, nadmierną ekspozycję na promieniowanie UV, urazy w okolicy ust i błony śluzowej jamy ustnej, długotrwałe przyjmowanie leków immunosupresyjnych. U kobiet stanem, który sprzyja osłabieniu odporności i rozwojowi zakażenia, jest menstruacja. 

Objawy i rozwój zakażenia opryszczką

Eksperci wskazują na dwie postacie zakażenia.

  • Zakażenie pierwotne – może przebiegać bezobjawowo. W postaci objawowej opryszczka obejmuje błony śluzowe jamy ustnej i dziąsła. Zakażenie pierwotne ma charakter epizodyczny i występuje jednorazowo. 

  • Zakażenie nawrotowe – to przewlekła postać opryszczki, z którą boryka się od 15 do nawet 40% osób. Zakażenia nawrotowe przebiegają objawowo i obarczone są ryzykiem powikłań. 

Objawy opryszczki wargowej na początkowym etapie są łagodne i skąpe. W miejscu zakażenia pojawia się uczucie świądu, pieczenia i mrowienia. Następnie dochodzi do rozwoju pęcherzyków wypełnionych treścią surowiczą. Na tym etapie opryszczka może być mylona z zajadami lub zakażeniem grzybiczym. Musisz wiedzieć, że zakażenie opryszczką umiejscawia się w okolicach warg, natomiast zajady ograniczają się tylko do kątów warg. Grzybicę gardła od zakażenia opryszczką odróżnia charakterystyczny biały nalot na tylnej ścianie gardła i migdałkach. 

W kolejnym etapie zakażenia opryszczką pęcherzyki pękają, tworząc nadżerki. Proces gojenia i powstawania strupów trwa do 2 tygodni. U osób dorosłych zakażenie opryszczką przebiega znacznie łagodniej niż u dzieci. Często u pacjentów małoletnich dochodzi do rozwoju gorączki i powiększenia węzłów chłonnych. 

Do jakiego lekarza z opryszczką jamy ustnej?

Z objawami wskazującymi na zakażenie wirusem opryszczki zgłoś się do lekarza rodzinnego. W przypadku dzieci konsultacji udziela pediatra. Diagnostyką i leczeniem opryszczki wargowej i opryszczki narządów płciowych zajmuje się specjalista dermatologii i wenerologii. Skierowanie do tego specjalisty otrzymasz od lekarza rodzinnego. 

A jeśli nie chcesz czekać w długich kolejkach najpierw po skierowanie, a potem do specjalisty, kup prywatne ubezpieczenie zdrowotne, którego ofertę możesz zamówić na Welbi. W ramach Polisy Zdrowie Welbi po opłaceniu pierwszej składki możesz:

  • umawiać się na e-konsultacje lub wizyty stacjonarne z lekarzami podstawowej opieki zdrowotnej i specjalistami bez czekania w długich kolejkach; z lekarzem POZ skonsultujesz się w 24 godziny, a z wybranym specjalistą z listy dostępnych w danym pakiecie 2 ciągu z reguły 3 dni roboczych;

  • zyskać dostęp do minimum 190 badań laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych;

  • mieć możliwość wykonania bez dodatkowych kosztów profilaktycznego przeglądu stanu zdrowia w wersji dla kobiet lub dla mężczyzn (w pakietach OCHRONA COMPLEX i OCHRONA GOLD). 

Zamów na Welbi ofertę i sprawdź, z jakich usług medycznych i na jakich zasadach można korzystać w ramach wybranego pakietu Polisy Zdrowie Welbi.

Czy wirus opryszczki wargowej jest groźny?

Wirus HSV stanowi zagrożenie dla zdrowia, szczególnie gdy wywołana nim infekcja jest bagatelizowana. Patogen odpowiada za szereg powikłań. Do najpoważniejszych z nich należy zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz opryszczka narządów płciowych, która zwiększa ryzyko bezpłodności. 

W grupie ryzyka rozwoju powikłań są dzieci, osoby z obniżoną odpornością, pacjenci stosujący długotrwale glikokortykosteroidy, a także osoby chorujące na atopowe zapalenie skóry. 

Czy opryszczka jamy ustnej jest zaraźliwa?

Opryszczka jamy ustnej wywołana wirusem HSV jest bardzo zaraźliwa. Patogen przenosi się przez bezpośredni kontakt z osobą chorą, szczególnie przez pocałunki i współżycie seksualne. Dlatego, jeśli jesteś w trakcie leczenia opryszczki wargowej, unikaj bezpośredniego kontaktu z partnerem. 

Diagnostyka opryszczki jamy ustnej

Wstępna diagnostyka zakażenia wirusem opryszczki opiera się na wywiadzie lekarskim i ocenie widocznych zmian skórnych. Na tej podstawie lekarz zleca badania laboratoryjne z oznaczeniem poziomu przeciwciał klasy IgG i IgM. 

Jeśli istnieje możliwość, pobierana jest próbka płynu surowiczego z pęcherzyka. Materiał następnie poddaje się analizie laboratoryjnej i hodowli komórkowej. Ta metoda stanowi najbardziej wiarygodny sposób identyfikacji wirusa, jest jednak wykonywana rzadko. 

Leczenie opryszczkowego zapalenia jamy ustnej

Leczenie opryszczki jamy ustnej zależy od postaci choroby i jej stopnia zaawansowania. W przypadku infekcji epizodycznej lub łagodnej (ograniczonej tylko do opryszczki wargowej) stosowane jest leczenie objawowe za pomocą środków przeciwwirusowych o działaniu miejscowym. Częste opryszczki na ustach wymagają leczenia środkami przeciwwirusowymi, które muszą być stosowane przez ok. 6 miesięcy. Do leczenia opryszczki nie wykorzystuje się antybiotyków. Ten rodzaj leków działa tylko na infekcje bakteryjne

W przypadku powikłań lub zajęcia opryszczką innych części ciała wymagane jest leczenie w warunkach szpitalnych. 

Bardzo duże znaczenie w leczeniu opryszczki jamy ustnej i opryszczki wargowej ma utrzymanie prawidłowej higieny jamy ustnej. Zabiegi higienizacyjne warto uzupełnić o stosowanie płukanek zawierających środki antyseptyczne, np. cytrynian cynku, związki siarki lub triklosan. Przed ich użyciem należy jednak skonsultować z lekarzem. Pamiętaj, że przeciwwskazaniem dla niektórych substancji zawartych w płukankach są nadżerki i otwarte rany.

Źródła
  1. A. Lesiak, J. Narbutt, Kompleksowe leczenie opryszczki wargowej, „Forum Dermatologicum” 2017, nr 3 (4), s.147–151.
  2. Z. Kozłowski, T. Konopka, Wybrane zagadnienia z farmakoterapii chorób błony śluzowej jamy ustnej, „Dental and Medical Problems” 2004, nr 41(1), s.119–123.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
oklady-z-octu-na-opuchlizne-stluczenia-jak-zrobic
Zdrowie
1 min.
Okłady z octu - na opuchliznę, stłuczenia. Jak zrobić?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
rumien-nagly-jakie-sa-objawy-u-dzieci-i-doroslych
Zdrowie
1 min.
Czym jest rumień nagły i jakie są jego objawy?
19.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.