account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Osutka polekowa – jak wygląda i czy wymaga leczenia?

Katarzyna Grzyś-Kurkalek. Wiktor Trela17.11.2023Aktualizacja: 17.11.2023

Osutka polekowa to częsta niepożądana reakcja w obrębie skóry lub błon śluzowych w następstwie stosowania leku. Najczęściej nie jest groźna. Niekiedy jej leczenie nie wymaga nawet wdrażania środków farmakologicznych – ustępuje samoistnie. Bywa jednak, że konieczna jest hospitalizacja. Nie bagatelizuj więc tego objawu. Zawsze skonsultuj go z lekarzem.


osutka-polekowa-ile-trwa-objawy-leczenie
Pixabay.com

Polecane

skurcz-w-stopie-jak-sie-go-pozbyc-co-robic
Zdrowie
1 min.
Skurcz w stopie - jak się go pozbyć? Co robić?
29.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
ugryzienie-biedronki-jak-wyglada-jak-leczyc
Zdrowie
1 min.
Ugryzienie biedronki – jak je rozpoznać? Czy może zagrażać zdrowiu?
02.06.2022
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Spis treści
  1. Czym jest osutka polekowa?
  2. Jak wygląda osutka polekowa?
  3. Ile utrzymuje się osutka polekowa?
  4. Jak przebiega leczenie osutki polekowej?

Czym jest osutka polekowa?

Osutki polekowe to zmiany powstające na skórze i błonach śluzowych będące skutkiem ubocznym stosowanych leków. Wbrew temu, co może się wydawać, nie pojawiają się wyłącznie po antybiotykach czy środkach przeciwwirusowych wydawanych na receptę. Zmiany alergiczne mogą wystąpić również po zastosowaniu popularnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych, m.in.: ibuprofenu, diklofenaku i ketoprofenu.

Musisz wiedzieć, że osutka polekowa nie jest wyłącznie problem skóry i błon śluzowych. Zmiany przypominające dermatozę albo reakcję alergiczną są tratowane jako sygnał niepożądanej reakcji na podawany lek. Skutki takiej terapii mogą być odczuwane przez cały organizm. Dlatego nie bagatelizuj wysypki, pokrzywki czy rumienia. Choć najczęściej są to zmiany łagodne, to niekiedy konieczna jest hospitalizacja.

Jak wygląda osutka polekowa?

Osutka polekowa może mieć różny wygląd w zależności od zastosowanego leku i reakcji organizmu. Są to m.in.:

  • rumień wysiękowy wielopostaciowy – powstają sine, obrzęknięte rumienie, odgraniczające się na tle niezmienionej alergicznie tkanki (taką reakcję mogą wywołać m.in.: sulfonamidy, barbiturany),

  • rumień guzowaty – powstają zapalne, bolesne guzki, lokalizujące się np. na przedniej stronie podudzi (taką reakcję mogą wywołać m.in. sulfonamidy i salicylany),

  • pokrzywka – pojawiają się swędzące i piekące bąble jak po ugryzieniu owada albo oparzeniu pokrzywą (taką reakcję może wywołać m.in. penicylina),

  • alergiczny wyprysk kontaktowy – na objętej stanem zapalnym tkance zlewają się ze sobą swędzące, pęcherzykowate grudki, przekształcające się w sączące nadżerki (taką reakcję wywołują miejscowo stosowane leki),

  • reakcje fotoalergiczne i fototoksyczne – zmiany skórne powstają dopiero po ekspozycji ciała na działanie promieniowania słonecznego (taką reakcję mogą wywołać m.in.: sulfonamidy oraz tetracykliny).

Osutka polekowa może mieć postać rumienia alergicznego czy przebarwień, ale też do złudzenia przypominać trądzik pospolity lub liszaj płaski. Nietrudno powstające zmiany zbagatelizować lub przypisać je reakcji immunologicznej organizmu na sierść zwierząt czy kurz (zwłaszcza jeśli od lat zmagasz się z taką alergią).

Jeśli wysypka wystąpiła niedługo po zastosowaniu jakiegoś leku, zgłoś się do lekarza, np. internisty lub dermatologa. Wskażą Ci oni inny skuteczny lek, który być może nie wywoła już takiej reakcji. 

Ile utrzymuje się osutka polekowa?

Czas utrzymywania się osutki polekowej zmienia się w zależności od tego, jaki jej rodzaj powstał na błonach śluzowych lub skórze. W przypadku rumienia wielopostaciowego wysypka ustępuje zwykle po upływie 2–4 tygodni. Bywa jednak, że grudki czy pęcherze znikają po zaledwie kilku albo kilkunastu dniach.

Jak przebiega leczenie osutki polekowej?

Każda niepożądana reakcja po zastosowaniu leku powinna zostać zgłoszona specjaliście, który lek przepisał. Dlaczego? Ponieważ nie wiesz, czy jedynym skutkiem ubocznym są reakcje skórne bądź w obrębie błon śluzowych. Być może zastosowany środek farmakologiczny wywołał też konsekwencje ogólnoustrojowe. Aby jednak cofnąć te skutki albo zapobiec ich postępowi, lekarz musi je rozpoznać.

Jeśli stosujesz tylko jeden lek, diagnoza nie będzie trudna. Jednak w przypadku, gdy przepisanych zostało Ci kilka preparatów, lekarz będzie musiał wyłonić ten, który stał się przyczyną alergii. Może to zrobić, łącząc wywiad lekarski z testami alergicznymi (skórnymi i serologicznymi).

Rzadko kiedy konieczna jest hospitalizacja. Najczęściej wyleczenie osutki polekowej jest możliwe wyłącznie dzięki odstawieniu środka farmakologicznego, który ją wywołał. Niekiedy lekarz zaleca stosowanie leków przeciwdziałających reakcji alergicznej, np. sterydów.

W oczekiwaniu na wizytę u internisty możesz złagodzić nieco świąd i pieczenie domowymi sposobami. Pomocne będą okłady z naparu rumiankowego, maślanki i kefiru.

Źródła
  1. M. Czarnecka-Operacz, P. Silny, Osutki polekowe, „Astma Alergia, Immunologia” 2000, nr 5(3), s. 165–174.
  2. M. Pawlaczyk, M. Dworacka i in., Przypadek osutki plamisto-grudkowej po doksycyklinie, „Farmacja Współczesna” 2011, nr 4, s. 147–150.
Author Katarzyna Grzyś-Kurka picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

oklady-z-zywokostu-na-stawy-ostrogi-jak-zrobic
Zdrowie
2 min.
Okłady z żywokostu - na stawy, ostrogi. Jak zrobić?
24.01.2022
ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
Wysypka po antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Wysypka po antybiotyku – domowe sposoby
03.06.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.