account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.

Jak przeprowadzać samobadanie jąder?

Magdalena Drąg06.12.2023Aktualizacja: 13.02.2024

Regularne wykonywanie badania i porównywanie stanu obecnego ze stanem sprzed miesiąca to najlepsza metoda wczesnego wykrywania guzów jąder. Mężczyźni żyją średnio 8 lat krócej niż kobiety, również przez to, że nie korzystają z metod profilaktyki chorób.


samobadanie-jader-jak-zrobic-to-prawidlowo
Pixabay.com

Polecane

wszy-skad-sie-biora-wyglad-objawy
Zdrowie
1 min.
Wszy – skąd się biorą, jak wyglądają i jak się nimi zarazić?
31.05.2022
przeciwciala-czym-sa-co-je-wytwarza
Zdrowie
2 min.
Przeciwciała - czym są? Co je wytwarza?
31.10.2021
zab-madrosci-kiedy-i-jak-dlugo-rosnie
Zdrowie
1 min.
Ząb mądrości – czy trzeba go usuwać? Objawy i powikłania
19.05.2021
jakie-jest-polozenie-serca-w-klatce-piersiowej
Zdrowie
2 min.
Jakie jest położenie serca w klatce piersiowej?
31.10.2021
Spis treści
  1. Po co badać jądra?
  2. Czym są nowotwory jąder?
  3. Jak często powinieneś badać swoje jądra?
  4. Jak prawidłowo przeprowadzić samobadanie jąder?
  5. Kiedy zgłosić się do lekarza?

Po co badać jądra?

Badania profilaktyczne mężczyzn często są traktowane jako niepotrzebne, jednak wczesne wykrycie zmian chorobowych daje większą szansę na wyleczenie. To nie tajemnica, dlaczego mężczyźni żyją średnio 8 lat krócej niż kobiety – z reguły nie dbają o swoje zdrowie w takim stopniu, jak powinni.

Na całym świecie listopad (ang. november) jest miesiącem poświęconym zwracaniu uwagi na problem raka jądra. Akcja promocji profilaktyki tego nowotworu nosi nazwę „wąsopad” (ang. movember). Mężczyźni na znak solidarności z chorymi na nowotwory jąder zapuszczają wąsy, które są symbolem kampanii. 

Samobadanie jąder pozwala na rozpoznanie zmian, które się pojawiają w worku mosznowym. Wczesne wykrycie nawet niewielkich zmian pozwala na wdrożenie odpowiedniej diagnostyki i wykluczenie nowotworu lub jego potwierdzenie i zastosowanie odpowiedniego leczenia. Dowiedz się, w jaki sposób może pomóc urolog.

Czym są nowotwory jąder?

Zmiany rozrostowe jąder, czyli nowotwory, powstają, kiedy komórki budujące tkankę jądra dzielą się niepohamowanie, bez kontroli. Zmiany nowotworowe mogą dotyczyć wszystkich komórek, tkanek budujących jądra, mogą mieć charakter złośliwy lub łagodny. Najczęściej występującym nowotworem złośliwym jąder jest nasieniak (rak jąder). Guz ten powstaje z komórek produkujących plemniki. Inne rodzaje nowotworów męskich gonad to: rak zarodkowy, kosmówczak i potworniak. Co roku 800 mężczyzn dowiaduje się o zachorowaniu na raka jądra, najczęściej występuje on u młodych pacjentów, w wieku od 20 do 44 lat. Rak jądra to około 1,6% wszystkich występujących u mężczyzn nowotworów złośliwych. Jeżeli wdroży się leczenie szybko, na wczesnym etapie rozwoju guza, rak jądra jest nowotworem o dobrym rokowaniu.

Jak często powinieneś badać swoje jądra?

Badanie jąder to często temat tabu, panowie niechętnie podejmują się samobadania jąder. Tymczasem dla wczesnego wykrycia raka ważne jest regularne, comiesięczne ich badanie. Wykonując je raz w miesiącu, mężczyźni są w stanie zauważyć nawet niewielkie zmiany, gdyż mogą porównać je ze stanem sprzed 30 dni. Badanie należy wykonywać z uwagą i koncentracją, w spokoju i najlepiej po chwili relaksu.

Jak prawidłowo przeprowadzić samobadanie jąder?

By zbadać dokładnie jądra, należy się przygotować, wziąć kąpiel w ciepłej wodzie, najlepiej w wannie, choć można również pod prysznicem. Po chwili relaksu wciąż w kontakcie z ciepłą wodą, która pozwala rozluźnić mięśnie moszny, wydłużyć ją i dać swobodny dostęp do jąder, można rozpocząć samobadanie. Zimna woda powoduje skurcz mięśni dźwigaczy jąder i skrócenie moszny, zmniejszenie jej objętości, przybliżenie jąder do ciała, co uniemożliwia ich zbadanie. Ponadto badanie w zimnej wodzie nie jest zbyt przyjemną sytuacją, a nie chodzi o to, by stało się przykrym, uporczywym obowiązkiem. Dobrym zwyczajem jest badanie się przed lustrem, co dodatkowo pomaga porównać oba jądra.

Powinieneś spróbować „zważyć” swoje jądra. Podłóż rękę pod każde z nich i spróbuj ocenić ich masę. Początkowo ta część procedury będzie dla Ciebie trudna, jednak po kilku badaniach zwiększy się szansa, że zauważysz, jeśli jedno z nich stanie się cięższe, i będziesz mógł to skonsultować z urologiem. Nawet jeśli różnica jest dyskretna, doświadczeni „badacze” są w stanie ją zauważyć.

Oceniając masę jąder, sprawdzamy pośrednio ich wielkość. Pamiętaj, by ocenić również ich wielkość poprzez dotyk. Warto pamiętać, że w naturze jądra nie są zwykle idealnie takiej samej wielkości. To normalne, jeśli jedno jądro zawsze było większe od drugiego, tak samo jak zjawisko, że jedno z nich znajduje się niżej niż drugie. Ważne jest, by zauważyć, czy jądra nie zmieniły wielkości w ostatnim czasie. 

Następnym etapem badania jest rolowanie, przetaczanie czy obracanie jąder pomiędzy kciukiem a pozostałymi palcami, głównie palcem wskazującym. Każde jądro badamy osobno za pomocą obu rąk. W czasie tego manewru wyczuwamy stwardnienia, obrzęki czy sformowane guzki. Normalnie jądra są gładkie i mają konsystencję twardą, lekko gumową. Do jąder przylegają najądrza, których obecność nie powinna budzić naszego niepokoju. Badając się regularnie, będziesz w stanie rozróżnić guz od najądrza.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Jeżeli zauważysz jakiekolwiek zmiany, które Cię zaniepokoją, skonsultuj je z lekarzem, najlepiej z urologiem. Pamiętaj, że wizyta u urologa nie będzie nawet w połowie tak stresująca, jak Ci się wydaje. Dla urologów badanie jąder to codzienność, żadna atrakcja czy powód do żartów. 

Objawy, które powinny wzbudzić czujność i skłonić do wizyty lekarskiej, to:

  • ból w pachwinie,

  • bolesność jąder podczas badania,

  • bezbolesna masa, nierówność lub guz jądra,

  • obrzęk jąder i moszny,

  • stwardnienie jednego jądra,

  • powiększenie jednego jądra w porównaniu ze stanem z poprzedniego badania.

Zmiany znalezione podczas badania nie muszą być rakiem jądra, mogą być to: torbiele jąder, wodniaki jąder, żylaki powrózka nasiennego. Jądra zmienią swój charakter również po urazie czy w czasie infekcji.

Pamiętaj, że badanie jąder może uratować Ci życie. Wcześnie wykryte zmiany nowotworowe rokują lepiej i często możliwe jest całkowite ich wyleczenie. Namawiaj do samobadania jąder mężczyzn po ukończonym okresie dojrzewania, przyjaciół, braci, ojca, teścia. Za długo temat jąder był tematem tabu. Najwyższy czas na poważnie podejść do profilaktyki wykrywania raka i zawalczyć o swoje zdrowie!

Źródła
  1. K. Juszczak, T. Drewa, Urologia. Ilustrowany podręcznik dla studentów i stażystów, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
Author Magdalena Drąg picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
aloes-na-rany-jak-go-stosowac-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Aloes na rany - jak go stosować? Co warto wiedzieć?
30.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.