account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Zatrucie rtęcią – jakie są jego objawy? Czym może skutkować?

lek. Agnieszka Żędzian02.11.2023Aktualizacja: 02.11.2023

Rtęć jest pierwiastkiem toksycznym dla człowieka, mogącym wywoływać objawy zatrucia. Niegdyś rtęć była stosowana w termometrach, jednak z uwagi na jej szkodliwość wycofano je ze sprzedaży. Nadal dochodzi jednak do pojedynczych przypadków zatrucia rtęcią. Dotyczą one nie tylko osób, które stłuką termometr rtęciowy. Do zatrucia może dojść także m.in. na drodze pokarmowej. Dowiedz się, jakie są objawy zatrucia rtęcią i jakie są jego skutki.


zatrucie-rtecia-objawy-skutki
Pixabay.com

Polecane

skurcz-w-stopie-jak-sie-go-pozbyc-co-robic
Zdrowie
1 min.
Skurcz w stopie - jak się go pozbyć? Co robić?
29.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
ugryzienie-biedronki-jak-wyglada-jak-leczyc
Zdrowie
1 min.
Ugryzienie biedronki – jak je rozpoznać? Czy może zagrażać zdrowiu?
02.06.2022
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Spis treści
  1. Zatrucie rtęcią – jak do niego dochodzi?
  2. Objawy zatrucia rtęcią
  3. Zatrucie rtęcią – jakie badania wykonać?
  4. Metody leczenia chorych z zatruciem rtęcią
  5. Jakie są skutki zatrucia rtęcią?

Zatrucie rtęcią – jak do niego dochodzi?

Rtęć należy do grupy metali ciężkich. W środowisku człowieka można spotkać dwie główne formy rtęci – organiczną i nieorganiczną (w tym rtęć stosowaną niegdyś do produkcji termometrów).

Do zatrucia rtęcią nieorganiczną może dojść u osób nadużywających środków przeczyszczających, po połknięciu baterii czy w wyniku narażenia na opary rtęci ze stłuczonego termometru. Warto wspomnieć, iż termometry rtęciowe zostały wycofane ze sprzedaży w Polsce już ponad 20 lat temu. Jeśli masz taki termometr w domu, zastąp go innym.

Zatrucie rtęcią organiczną jest najczęściej efektem spożycia zanieczyszczonych rtęcią owoców morza, kontaktu z farbą zawierającą ten pierwiastek lub spożycia albo iniekcji tiomersalu. 

Objawy zatrucia rtęcią

Objawy zatrucia rtęcią u dzieci i osób dorosłych są bardzo zróżnicowane. Możesz je podejrzewać, jeżeli po ekspozycji na ten pierwiastek wystąpią u Ciebie lub Twojego dziecka:

  • trudności z oddychaniem,

  • kaszel, 

  • gorączka,

  • biegunka, wymioty, ból brzucha,

  • metaliczny posmak w ustach i ślinotok,

  • uczucie pieczenia w jamie ustnej,

  • ból głowy,

  • drżenie kończyn,

  • wypadanie zębów.

Pierwsze objawy zatrucia rtęcią pojawiają się po kilku tygodniach, a nawet miesiącach od ekspozycji. Zwykle są nimi: bóle głowy, uczucie pieczenia w jamie ustnej, zmęczenie i drżenie kończyn. Jeśli je zauważysz, zgłoś się do lekarza na konsultację. Z czasem rozwijają się także inne opisywane wyżej symptomy. W przypadku ciężkiego zatrucia może dojść do ciężkich powikłań neurologicznych, m.in.: demencji, ślepoty, zaburzeń w poruszaniu się.

Zatrucie rtęcią – jakie badania wykonać?

Jeśli pojawiły się u Ciebie objawy mogące wskazywać na zatrucie rtęcią, niezwłocznie zgłoś się do szpitala. W przypadku wystąpienia zaburzeń świadomości, trudności z oddychaniem czy innych groźnych dla życia symptomów nie zwlekaj i zadzwoń po pogotowie ratunkowe pod numerem telefonu 999 lub 112. 

W szpitalu lekarz przeprowadzi z Tobą rozmowę na temat ekspozycji na rtęć i inne substancje szkodliwe. Zapyta również o Twoje objawy, choroby towarzyszące i stosowane leki. Następnie przeprowadzi dokładne badanie, które pozwoli na ocenę aktualnego stanu Twojego zdrowia. Obejmie ono m.in.: osłuchiwanie, badanie neurologiczne, pomiar ciśnienia tętniczego krwi i saturacji (wysycenia krwi tlenem).

Następnie lekarz zleci wykonanie u Ciebie podstawowych badań krwi, m.in.: morfologii, gazometrii krwi tętniczej, parametrów czynności nerek i wątroby. Konieczne będzie też badanie ogólne moczu i RTG klatki piersiowej. Potwierdzeniem zatrucia rtęcią będzie podwyższony poziom tego metalu w krwi lub w dobowej zbiórce moczu.

Metody leczenia chorych z zatruciem rtęcią

Zatrucie rtęcią wymaga odpowiedniego, multidyscyplinarnego leczenia. Oprócz specjalisty toksykologii opiekę nad Tobą będą sprawować specjalista medycyny ratunkowej, nefrolog, neurolog i doświadczona pielęgniarka. Kluczem do jak najskuteczniejszego leczenia jest szybka dekontaminacja, czyli usunięcie z Twojego organizmu szkodliwej substancji, w tym przypadku rtęci. Jeśli substancja znajduje się na Twoich ubraniach czy rzeczach osobistych, konieczne będzie ich zdjęcie i zabezpieczenie.

Podobnie jak w przypadku zatrucia ołowiem, leczeniem z wyboru w zatruciu rtęcią jest chelatacja. Na czym ona polega? Lekarz zleci podanie Ci leków mających za zadanie związanie jonów rtęci i wydalenie ich z organizmu. Odtrutką na zatrucie rtęcią jest m.in. węgiel, podawany do przewodu pokarmowego. Może to być konieczne, jeśli do zatrucia doszło u Ciebie drogą pokarmową. Lekarz może wykonać także płukanie żołądka. Co ważne, w przypadku zatrucia rtęcią nigdy nie prowokuj wymiotów, nie stosuj także węgla aktywowanego na własną rękę! Grozi to zachłyśnięciem i przedostaniem się rtęci do dróg oddechowych. 

Terapia chelatacyjna może obejmować stosowanie u Ciebie przez kilka dni dimerkaprolu i succimeru. Leczenie objawowe jest prowadzone równolegle do chelatacji. Polega przede wszystkim na dożylnym podawaniu płynów i tlenoterapii.

Jakie są skutki zatrucia rtęcią?

Rokowanie jest ściśle związane z poziomem ekspozycji na ten metal. Jeśli pojawiły się u Ciebie niezbyt nasilone symptomy związane z zatruciem (np. ślinotok, ból głowy, biegunka i wymioty), prawdopodobnie z czasem się cofną. W przypadku obecności objawów neurologicznych musisz liczyć się z ich trwałym charakterem. Ekspozycja na wysoką dawkę rtęci może także prowadzić do śmierci.

W przypadku zatrucia rtęcią płodu lub małego dziecka często obserwuje się trwałe deficyty neurologiczne i niepełnosprawność umysłową. Może także dojść u nich do uszkodzenia narządów.

Być może zainteresują Cię również takie tematy:

Źródła
  1. Posin S., Kong E., Sharma S., Mercury Toxicity, “StatPearls”, 2022, dostęp online: czerwiec 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499935/.
  2. Bernhoft R., Mercury Toxicity and Treatment: A Review of the Literature, “Journal of Environmental and Public Health”, 2012, dostęp online: czerwiec 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3253456/.
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

oklady-z-zywokostu-na-stawy-ostrogi-jak-zrobic
Zdrowie
2 min.
Okłady z żywokostu - na stawy, ostrogi. Jak zrobić?
24.01.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
ugryzienie-baka-jak-wyglada-co-zrobic
Zdrowie
2 min.
Ugryzienie bąka - jak wygląda? Co zrobić?
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.