Zweryfikowane przez eksperta

Zgaga w ciąży – przyczyny powstania i sposoby łagodzenia

Olga Dąbska

lek. Agnieszka Żędzian

10.08.2022

Aktualizacja: 10.08.2022

Zgaga stanowi jedną z powszechniejszych dolegliwości, jakich doświadczają przyszłe mamy. Objawia się pieczeniem w przełyku, częstym odbijaniem, nudnościami. To dolegliwość nieprzyjemna i utrudniająca codzienne funkcjonowanie. Ciężarna może ograniczać intensywność zgagi poprzez zdrową dietę, za sprawą różnych domowych sposobów, a w razie potrzeby dzięki farmakoterapii ustalonej z lekarzem.


zgaga-w-ciazy-sposoby-leki
pexels

Jakie są przyczyny zgagi w ciąży?

Zgaga a ciąża to powszechnie występująca zależność. Obok mdłości w ciąży czy obolałych piersi w ciąży jest kolejną częstą przypadłością, z jaką muszą zmierzyć się przyszłe mamy. Za pojawienie się zgagi może odpowiadać szereg czynników. Wśród głównych przyczyn jej powstawania wymienia się zmiany zachodzące w ciele kobiety, które zaburzają funkcjonowanie układu pokarmowego. Zgagę wywołuje refluks żołądkowo-przełykowy, który polega na cofaniu się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku. W ciąży powstaje on na skutek działania wysokiego poziomu estrogenów i progesteronu. Hormony te powodują rozluźnienie dolnego zwieracza przełyku, który reguluje przepływ treści pokarmowej. W konsekwencji dochodzi do jej cofania. Niewątpliwie czynnikiem sprzyjającym zgadze jest opóźnione opróżnianie żołądka i rosnące ciśnienie w obrębie jamy brzusznej.

Powiększająca się macica uciska na żołądek, co dodatkowo nasila dolegliwość. Nie bez znaczenia jest również nieodpowiedni sposób odżywiania, a dokładnie przyjmowanie za dużej ilości pokarmu, jedzenie zbyt pikantnych, gorących, kwaśnych, ciężkostrawnych posiłków, przyjmowanie od razu po jedzeniu pozycji leżącej lub schylanie się. Może to prowadzić do zawracania pokarmów wraz z kwasem żołądkowym. Wśród czynników ryzyka wymienia się dodatkowo podobne objawy występujące przed ciążą.

Zgaga w ciąży – kiedy występuje i jak się objawia?

Zgagę można opisać jako odczuwanie bólu w postaci pieczenia w okolicy za mostkiem. Nierzadko pacjenci opisują tę dolegliwość jako „palenie za mostkiem". Temu objawowi ciąży towarzyszą przede wszystkim: dyskomfort w nadbrzuszu, częste odbijanie, niesmak w ustach, nieświeży oddech, nudności, przewlekły kaszel, trudności w przełykaniu.

Szacuje się, że zgaga rozwija się u nawet 80% przyszłych mam na różnych etapach ciąży. Na początku dolegliwość występuje u ponad 20% kobiet. W drugim trymestrze odsetek ciężarnych ze zgagą wzrasta dwukrotnie, a w trzecim trymestrze problem dotyczy już ponad 70%.

Zgaga w ciąży – jak można sobie z nią radzić?

Najlepszym sposobem na zgagę w ciąży jest odpowiednie odżywianie. Przyszła mama powinna unikać obfitych posiłków. Zaleca się spożywanie w ciągu dnia 5 dań w regularnych odstępach co 2–3 godziny. Ostatni posiłek powinien być spożyty około 2–3 godzin przed snem. Najlepiej zaplanować dietę lekkostrawną o dużej zawartości błonnika pokarmowego, który usprawnia pracę przewodu pokarmowego. Posiłki powinny być jedzone powoli, w spokojnej atmosferze, każdy kęs należy dokładnie przeżuwać. Między posiłkami powinno się popijać wodę, najlepiej cały czas po kilka łyków.

Zastanawiasz się, jak pozbyć się zgagi w ciąży? Ryzyko jej pojawienia się zmniejszy wystrzeganie się pokarmów, takich jak:

  • kawa, cola, napoje gazowane, herbata,

  • pokarmy bogate w tłuszcze, smażone,

  • produkty wysokoprzetworzone,

  • czekolada i wyroby czekoladopodobne, a najlepiej w ogóle słodycze,

  • ostre przyprawy,

  • sosy pomidorowe,

  • zasmażki,

  • orzeszki ziemne,

  • pomidory, mięta.

Zgagę można zmniejszyć poprzez ograniczenie spożycia kwaśnych owoców (pomarańczy, cytryn, grejpfrutów) i warzyw (kiszonych ogórków i kapusty), ponieważ wzmagają one wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Z diety należy wyeliminować produkty wzdymające, w tym m.in.: pieczywo pełnoziarniste (chleb razowy lepiej zamienić na mieszany lub graham), cebulę, czosnek, por, warzywa strączkowe (np. ciecierzycę, soczewicę, groch, fasolę). Objawy refluksu w ciąży nasilają również papierosy i alkohol, których powinny się wystrzegać wszystkie ciężarne. Z uwagi na negatywny wpływ na organizm przyszłej matki i dziecka mogą one doprowadzić do pojawienia się objawów ciąży pozamacicznej.

Zgaga w ciąży – co pomaga?

Warto przedstawić kilka domowych sposobów na zgagę w ciąży. Bez wątpienia jednym z bardziej znanych jest picie kleiku z siemienia lnianego, który działa osłaniająco na błonę śluzową przewodu pokarmowego, a przez to zmniejsza uczucie zgagi, ale i podnosi elastyczność tkanek krocza. Część specjalistów rekomenduje żucie gumy. Sprzyja to wzmożonej produkcji śliny, która neutralizuje kwaśną treść w przełyku. Czasową ulgę od zgagi mogą przynieść mleko i jego naturalne przetwory. Spośród domowych sposobów na zgagę wymienia się też zjedzenie niewielkiej ilości migdałów. Dzięki dużej zawartości magnezu i wapnia działają one alkalizująco i neutralizują kwaśną treść z żołądka.

Warto też sięgnąć po imbir, który wpływa korzystnie na proces trawienia i działa przeciwwymiotne. Podczas odpoczynku lub snu ciężarna powinna leżeć na lewym boku, z tułowiem nieco wyżej położonym niż reszta ciała (pomogą w tym specjalne kliny pod materac do podnoszenia tułowia). Leżenie na płasko utrudnia oczyszczanie przełyku z zarzucanej treści pokarmowej.

Zgaga w ciąży – leki

Przyszłe mamy przed użyciem jakichkolwiek leków na zgagę powinny zasięgnąć porady lekarza z uwagi na możliwe ich działanie niepożądane na przebieg ciąży i rozwijający się płód. Za bezpieczne dla ciężarnych uznaje się ogólnodostępne bez recepty preparaty zobojętniające i osłaniające śluzówkę. W ciężkich przypadkach lekarz może zalecić stosowanie metoklopramidu, który wykazuje działanie prokinetyczne i podnosi ciśnienie dolnego zwieracza przełyku. Innym lekiem mogą być blokery receptora histaminowego typu 2. Powszechnie stosowane w populacji w walce ze zgagą są inhibitory pompy protonowej. Należą one jednak do kategorii C, czyli leków wykazujących działania niepożądane dla płodu.

Źródła
  1. M. Barańska i wsp., Żywienie kobiet w okresie ciąży – teoria i praktyka, Instytut Matki i Dziecka, Zakład Żywienia, Warszawa 2021.

  2. NFZ, Poradnik dla kobiet w ciąży i przyszłych rodziców. Online: https://www.nfz-szczecin.pl/files/5512_nfz_poradnik_dla_kobiet_pop_30_05_ostatecznie.pdf?PHPSESSID=d4801d24600baf1a3d74224c058f60e9 (dostęp: 10.06.2022).

  3. D. Świątkowska, Poradnik żywienia kobiet w ciąży. Online: http://www.imid.med.pl/images/poradnik-zywienia-dla-kobiet-w-ciazy.pdf (dostęp: 10.06.2022).

  4. E. Tylec-Osóbka, S. Wojtuń, J. Gil, Podstawowe zasady postępowania w przebiegu chorób układu pokarmowego u kobiet w ciąży, „Pediatria i Medycyna Rodzinna” 2012, t. 8, nr 4, s. 315–323.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się
Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online
  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

nawilzanie-gardla-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Nawilżanie gardła - jakie są domowe sposoby?
24.01.2022
kifoza-co-to-jest-jakie-sa-rodzaje-jak-ja-leczyc
Zdrowie
1 min.
Kifoza – co to jest i co warto o niej wiedzieć?
19.05.2021
brzydki-zapach-moczu-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Jakie są przyczyny brzydkiego zapachu moczu?
03.06.2022
ugryzienie-biedronki-jak-wyglada-jak-leczyc
Zdrowie
1 min.
Ugryzienie biedronki – jak je rozpoznać? Czy może zagrażać zdrowiu?
02.06.2022
Popularne w kategorii Zdrowie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.