Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів

Na czym polega badanie na osteoporozę?

Olga Dąbska

20.01.2022

Aktualizacja: 20.01.2022

Badania na osteoporozę nazywa się densytometrią kostną. To metoda obrazowania gęstości kości, która wykorzystuje trzy techniki – promieniowanie rentgenowskie, ultrasonografię i tomografię komputerową. Densytometria kostna pozwala nie tylko stwierdzić osteoporozę, ale i określić stopień jej zaawansowania.


badania-na-osteoporoze-jak-wyglada-na-czym-polega
pexels

Jakie badanie wykonuje się na osteoporozę?

Osteoporoza to choroba charakteryzująca się postępującym ubytkiem masy kostnej. W konsekwencji tego stanu dochodzi do osłabienia struktury przestrzennej kości i wzrostu ryzyka złamania. W osteoporozie stwierdza się złamania rodzaju niskoenergetycznego, które zachodzą na skutek lekkiego urazu. W przypadku osób zdrowych nie wywołuje on poważnych konsekwencji. To schorzenie, które długo nie daje dolegliwości. Pierwszymi objawami osteoporozy mogą być złamania, co świadczy już o zaawansowaniu schorzenia.

Kluczowym badaniem służącym do postawienia diagnozy, ale i:

  • określenia intensywności osteoporozy,

  • oszacowania ryzyka złamania kości,

  • dostosowania rodzaju postępowania terapeutycznego do charakteru choroby,

  • monitorowania przebiegu leczenia osteoporozy
    jest densytometria kostna, alternatywnie zwana badaniem gęstości kości (metoda ta pozwala na określenie poziomu ich porowatości i kruchości). Oprócz rozpoznania osteoporozy densytometria kostna wykorzystywana jest też do diagnozy osteopenii (to stan poprzedzający osteoporozę, charakteryzuje się spadkiem gęstości mineralnej kości i zmniejszaniem masy tkanek kostnych) czy ogniska kalcyfikacji (tzw. zwapnienia, odkładania się soli wapnia w tkankach miękkich organizmu).

Polecamy

kto-leczy-osteoporoze-kto-jest-w-grupie-ryzyka
Telemedycyna
1 min.

Do jakiego lekarza udać się z osteoporozą? Czy warto skorzystać z e-wizyty?

Osteoporoza to choroba szkieletu, w której dochodzi do osłabienia kości oraz zmniejszenia ich gęstości mineralnej, a w konsekwencji do patologicznych złamań. Pomimo tego, że to choroba bardzo powszechna (szacuje się, że na świecie dotyka 22,1% kobiet oraz 6,1% mężczyzn powyżej 50. roku życia), większość pacjentów nie jest leczona farmakologicznie. Jeżeli podejrzewasz, że możesz chorować na osteoporozę albo masz już diagnozę, warto skonsultować się z lekarzem.

Redakcja02.12.2021

Na czym polega badanie na osteoporozę?

Omawiane badanie kości na osteoporozę opiera się na działaniu aż trzech różnych technik obrazowania, mianowicie:

Badanie wykonywane jest z użyciem densytometru. Urządzenie mierzy ilość promieni przenikających przez kości. Uzyskane w ten sposób informacje przetwarzane są przez detektor elektroniczny na dane liczbowe. W badaniu uzyskuje się dwa główne wskaźniki:

  • T-Score – przedstawia stosunek gęstości mineralnej kości pacjenta do średniej gęstości kości osoby młodej. Interpretacja tego wskaźnika przedstawia się następująco:

  • T-score > -1,0 (gęstość kości > 833 mg/cm2) – zdrowa kość,

  • T-score od -1,0 do -2,5 (gęstość kości od 833 do 648 mg/cm2) – osteopenia,

  • T-score < -2,5 (gęstość kości < 648 mg/cm2) – osteoporoza;

  • Z-Score – ilość standardowych odchyleń mineralnej gęstości kości pacjenta w grupie osób w tym samym wieku i tej samej płci.

Badanie na osteoporozę – jak wygląda?

Densytometria kostna poprzedzona jest pomiarem masy ciała i wzrostu pacjenta. W zależności od analizowanego obszaru badanie może być przeprowadzane w różnych pozycjach ciała. W densytometrii kostnej z reguły ocenia się gęstość kości, w których najczęściej dochodzi do złamań osteoporotycznych. Są to: szyjka kości udowej, kręgi odcinka lędźwiowego kręgosłupa, bliższy odcinek kości przedramienia, bliższy koniec kości ramiennej. Na analizowany fragment ciała nakierowywane jest ramię densytometru. Badanie trwa kilka minut. Jest całkowicie bezbolesne, lecz wymaga chwilowego unieruchomienia. Bezpośrednio po nim pacjent może wrócić do normalnej aktywności. W sytuacji, gdy osoba badana nie jest w stanie wytrzymać w jednej pozycji bez poruszania się, konieczne jest użycie znieczulenia ogólnego.

Badanie kości na osteoporozę – wskazania i przeciwwskazania

Osteoporoza to choroba bardzo rozpowszechniona w populacji osób starszych i kobiet po menopauzie. Stąd też densytometrii kostnej powinny poddać się osoby po 40 roku życia z obciążonym wywiadem rodzinnym w kierunku osteoporozy. Badanie to profilaktycznie powinno być też wykonywane u kobiet powyżej 50 roku życia oraz u mężczyzn po 60 roku życia.

Densytometria kostna wskazana jest dla osób znajdujących się w grupie ryzyka rozwoju osteoporozy, w tym m.in. dla zmagających się z zespołem złego wchłaniania, nadczynnością tarczycy, nieleczoną chorobą wrzodową, niewydolnością nerek, niskim poziomem witaminy D i wapnia w diecie, u których doszło w przeszłości do złamań kości.

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do densytometrii kostnej jest ciąża. Badania nie wolno przeprowadzać również, gdy u pacjenta występują duże zmiany zwyrodnieniowe bądź kiedy w analizowanym obszarze znajdują się metalowe elementy.

Badanie na osteoporozę – jak się przygotować?

Badanie na osteoporozę nie wymaga specjalnego przygotowania. Pacjent powinien poinformować lekarza o chorobach i przyjmowanych lekach, dodatkowo, z uwagi na szkodliwość częstej ekspozycji na wykorzystywane w nich promieniowania, o przeprowadzanych w ostatnich kilku tygodniach badaniach obrazowych. Na badanie najlepiej przyjść wygodnie ubranym, bez metalowych elementów garderoby oraz biżuterii. W dniu przeprowadzania densytometrii kostnej nie powinno się przyjmować środków z wapniem w składzie.

Źródła
  1. K. Buczkowski, S. Chlabicz, W. Horst-Sikorska i wsp., Osteoporoza. Postępowanie profilaktyczne, diagnostyczne i lecznicze. Wytyczne dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2012, t. 6, nr 4, s. 153–160.

  2. M. Ignaszak-Szczepaniak, J. Dytfeld, M. Michalak i wsp., Znaczenie densytometrii oraz zastosowania metody szacowania ryzyka złamania osteoporotycznego za pomocą algorytmu FRAX dla podejmowania decyzji terapeutycznych w osteoporozie na przykładzie pacjentek Poradni Endokrynologicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, „Ginekologia Polska” 2009, nr 80, s. 424–431.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się

Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online

  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

hula-hop-jakie-sa-efekty-cwiczen
Fitness
1 min.
Hula-hoop – efekty regularnego wykonywania ćwiczeń
30.05.2022
skurcz-w-stopie-jak-sie-go-pozbyc-co-robic
Fitness
1 min.
Skurcz w stopie - jak się go pozbyć? Co robić?
29.10.2021
ile-kalorii-mozna-spalic-dzieki-plywaniu
Fitness
1 min.
Ile kalorii spala pływanie?
19.05.2021
termolezja-co-to-jest-jakie-sa-skutki-uboczne
Fitness
1 min.
Termolezja - co to jest? Jakie są skutki uboczne?
30.07.2021
Popularne w kategorii Fitness

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.