account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Choroba Addisona – przebieg, rozpoznanie i leczenie

Emilia Kruszewska

lek. Agnieszka Żędzian

14.08.2023

Aktualizacja: 14.08.2023

Choroba Addisona jest właściwie zespołem objawów klinicznych, powstałych na skutek długotrwałego niedoboru hormonów kory nadnerczy. Schorzenie najczęściej dotyka kobiet po 30. roku życia. Podłożem choroby Addisona jest pierwotna niedoczynność kory nadnerczy. Charakterystycznym objawem schorzenia jest ciemnienie skóry. Jak rozpoznać i leczyć chorobę Addisona?


choroba-addisona-przyczyny-objawy-leczenie
Unsplash.com

Polecane

czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
afta-w-gardle-jakie-sa-objawy-jak-wyglada-leczenie
Zdrowie
2 min.
Afta w gardle - jakie są objawy? Jak wygląda leczenie?
24.01.2022
jak-wyleczyc-zoladek-po-antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Jak wyleczyć żołądek po antybiotyku i jak go chronić przed niekorzystnym działaniem antybiotykoterapii?
30.05.2022
grzybica-po-antybiotyku-jak-jej-uniknac-objawy
Zdrowie
1 min.
Jak uniknąć grzybicy po antybiotyku?
30.05.2022
Spis treści
  1. Czym jest choroba Addisona?
  2. Przyczyny choroby Addisona
  3. Objawy choroby Addisona
  4. Diagnostyka i rozpoznanie choroby Addisona 
  5. Jak przebiega leczenie choroby Addisona?

Czym jest choroba Addisona?

Chorobą Addisona jest określany zespół objawów powstających na skutek długotrwałego niedoboru hormonów kory nadnerczy i zaburzenia ich pracy. W klasyfikacji schorzeń choroba Addisona jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, do której rozwoju dochodzi na skutek pierwotnej niedoczynności kory nadnerczy. Jest rzadka – występuje do 140 przypadków na milion osób w populacji światowej [1]. Statystyki są jednak niedoszacowane. Sprzyja temu niespecyficzny przebieg choroby, który utrudnia jej rozpoznanie. Podobnie jak choroba Gravesa-Basedowa, choroba Addisona częściej występuje u kobiet w 3. i 4. dekadzie życia. Schorzenie u połowy pacjentów przebiega wraz z innymi zaburzeniami endokrynologicznymi.

Przyczyny choroby Addisona

Przyczyna choroby Addisona jest bardzo złożona. Schorzenie może rozwinąć się na podłożu autoimmunologicznym, kiedy dochodzi do zniszczenia kory nadnerczy przez organizm. Wówczas mówimy o postaci izolowanej. Jednak u podłoża choroby Addisona leżą również inne czynniki, sprzyjające jej rozwojowi:

  • zaburzenia autoimmunologiczne – izolowana niedoczynność nadnerczy, zespoły niewydolności wielogruczołowej;

  • choroby zakaźne – choroba Addisona może rozwinąć się w przebiegu gruźlicy, kiły, rozsianej grzybicy, AIDS i HIV, a także zakażenia pasożytami (szczególnie Trypanosoma) lub jako ich powikłanie;

  • choroby uwarunkowane genetycznie – wrodzony przerost lub niedorozwój nadnerczy;

  • krwotok do nadnerczy i powstała w jego skutek zakrzepica;

  • długotrwałe przyjmowanie leków – w szczególności rifampicyny, barbiturany, etomidatu, suraminy, megestrolu, mitotanu, metyraponu, ketokonazolu, flukonazolu, fenytoiny. 

W przypadku dzieci przyczyną choroby Addisona jest najczęściej wrodzony przerost nadnerczy. To schorzenie uwarunkowane genetycznie i dziedziczone autosomalnie recesywnie, czyli tylko wtedy, gdy mutacja genu występuje u obojga rodziców.

Objawy choroby Addisona

Choroba Addisona ma różnorodny przebieg, a jej objawy zmieniają się wraz z rozwojem schorzenia. W początkowej fazie dolegliwości są uogólnione i niespecyficzne. Objawy wskazujące na chorobę Addisona to: 

  • osłabienie i zmęczenie; 

  • brak apetytu; 

  • nudności lub wymioty; 

  • częste zaparcia; 

  • bóle brzucha;

  • utrata masy ciała;

  • ciemne zabarwienie skóry (nadmierna pigmentacja w formie ciemnych plam dotyka miejsca eksponowane na słońce i zgięcia, np. okolice łokci, kolan, pach. Przebarwienia umiejscawiają się również wokół brodawek sutkowych i ust. U osób mających piegi wraz z rozwojem choroby, mogą one zmienić barwę na czarną lub ciemnobrązową); 

  • niskie ciśnienie < 110 mm Hg; 

  • zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hiperkaliemia);

  • niedokrwistość. 

Do rzadziej występujących objawów należą: zawroty głowy, bóle mięśni i stawów, a także wzmożona potrzeba spożywania soli. U niektórych pacjentów problemy hormonalne mogą być przyczyną bielactwa i łysienia plackowatego.

Diagnostyka i rozpoznanie choroby Addisona 

W większości przypadków choroba Addisona rozpoznawana jest dopiero w zaawansowanym stadium lub kiedy prowadzi do wystąpienia powikłania, jakim jest przełom nadnerczowy. Jego objawami są: nagła utrata świadomości lub przytomności, obfite wymioty i biegunka, silne bóle brzucha, krytyczne obniżenie ciśnienia tętniczego. Ryzyko wystąpienia powikłania w postaci przełomu nadnerczowego zwiększane jest skąpoobjawowym przebiegiem choroby Addisona w początkowej fazie. Brak nasilonych objawów uniemożliwia prawidłowe i szybkie rozpoznanie schorzenia. Rozpoznanie utrudnia również grupa objawów występujących w przebiegu innych jednostek chorobowych, m.in. w schorzeniach jelit, w chorobach autoimmunologicznych tarczycy, szczególnie w niedoczynności.

Jeśli zauważasz u siebie któreś z wymienionych objawów, nie bagatelizuj sprawy, tylko skonsultuj się z lekarzem. Bardzo ważne jest też regularne wykonywanie badań hormonów i konsultowanie ich z endokrynologiem w razie zauważenia nieprawidłowości.

Wywiad lekarski w przypadku osoby z podejrzeniem choroby Addisona powinien być rozszerzony o badania laboratoryjne. Kluczowe jest oznaczenie stężenia kortyzolu w surowicy i hormonu adrenokortykotropowego w osoczu. Diagnostyka uwzględnia również badanie stężenia hormonów tarczycy pod kątem innych chorób endokrynologicznych, np. niedoczynności, chorób zapalnych organu. Należy wykluczyć zakażenia grzybicze, gruźlicę, guzy i zapalenie przysadki mózgowej.

Jak przebiega leczenie choroby Addisona?

Choroba Addisona nie jest wyleczalna, jednak u pacjentów poddanych leczeniu długość i jakość życia nie ulegają obniżeniu. Leczenie choroby Addisona trwa całe życie, a pacjent pozostaje pod stałą opieką endokrynologa. Terapia polega na przyjmowaniu substytutu brakujących hormonów celem wyrównania ich stężenia. Dawki leków dobierane są indywidualnie i mogą ulegać zmianie. Dlatego bardzo ważne są regularne badania kontrolne poziomu hormonów. Choroba Addisona stanowi zagrożenie dla życia tylko w przypadku niepodjęcia leczenia.

Źródła
  1. M. Derkacz i in., Choroba Addisona – od objawów do rozpoznania. Opis przypadku, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2015, 9(3), s. 229–231. 
  2. A. Zdrojowy-Wełna, G. Bednarek-Tupikowska, Postępowanie w przewlekłej niewydolności kory nadnerczy – rola lekarza rodzinnego, „Family Medicine & Primary Care Review” 2013, 15(3), s.486–490.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
jakie-badania-hormonalne-moze-zlecic-ginekolog
Zdrowie
1 min.
Jakie badania hormonalne może zlecić ginekolog?
30.11.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.