account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Choroba Gravesa-Basedowa – przyczyny, objawy, rokowanie

lek. Agnieszka Żędzian09.08.2023Aktualizacja: 09.08.2023

Choroby tarczycy mogą przebiegać zarówno z niedoczynnością, nadczynnością gruczołu tarczowego, jak i z prawidłowym poziomem hormonów tarczycy. Najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy jest choroba Gravesa-Basedowa – schorzenie autoimmunologiczne, częściej dotykające kobiet niż mężczyzn. Dowiedz się, jakie objawy mogą towarzyszyć chorobie Gravesa-Basedowa, z jakim wiąże się rokowaniem i na czym polega jej leczenie.


choroba-gravesa-basedova-przyczyny-objawy-rokowania
Pixabay.com

Polecane

skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
Spis treści
  1. Choroba Gravesa-Basedowa – co to jest?
  2. Objawy choroby Gravesa-Basedowa
  3. Choroba Gravesa-Basedowa – jakie badania wykonać?
  4. Metody leczenia choroby Gravesa-Basedowa
  5. Dieta w chorobie Gravesa-Basedowa
  6. Choroba Gravesa-Basedowa – rokowanie

Choroba Gravesa-Basedowa – co to jest?

Jedną z chorób tarczycy, które powodują problemy hormonalne, jest m.in. choroba Gravesa-Basedowa. Jest ona najczęstszą przyczyną nadczynności tego gruczołu (nawet 60–80% przypadków). Choroba Gravesa-Basedowa jest schorzeniem autoimmunologicznym (kiedy organizm traktuje swoje własne komórki jak wrogie i je niszczy), najczęściej rozpoznawanym u osób między 20. a 50. rokiem życia, częściej u kobiet niż u mężczyzn. Przyczyną choroby Gravesa-Basedowa jest wytwarzanie przez organizm człowieka przeciwciał skierowanych przeciwko własnym antygenom – w tym przypadku przeciwciał przeciwko receptorom dla TSH, stymulującym tarczycę do wytwarzania jej hormonów – tyroksyny i trójjodotyroniny. Pobudzenie receptorów prowadzi do niekontrolowanego wydzielania hormonów, które, oddziałując na tkanki obwodowe, powodują wystąpienie objawów nadczynności tarczycy. Przypuszcza się, że powstawanie autoprzeciwciał może być skutkiem działania tzw. czynników wyzwalających – ciąży, infekcji, stresu, palenia tytoniu czy narażenia na nadmierną ilość jodu.

Orbitopatia (zespół objawów ocznych) w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa jest wywołana stanem zapalnym w okolicy oczodołów, nadmierną proliferacją (namnażaniem się) komórek oraz wzmożonym wzrostem komórek mięśniowych i tkanki łącznej w okolicy gałek ocznych. 

Objawy choroby Gravesa-Basedowa

Zaburzenia poziomu hormonów są przyczyną pojawienia się różnorodnych symptomów. Najczęściej kojarzony z chorobą Gravesa-Basedowa wytrzeszcz oczu w rzeczywistości występuje dość rzadko, a objawy schorzenia mogą być dość niespecyficzne, szczególnie u osób w podeszłym wieku. U starszych pacjentów mogą dominować zmęczenie, utrata masy ciała lub pierwsze w życiu napady migotania przedsionków (najczęściej objawiające się uczuciem kołatania serca). Typowe objawy nadczynności tarczycy obserwuje się najczęściej u osób młodych i mogą one obejmować:

  • nadmierne pocenie się,

  • nietolerancję ciepła,

  • zmęczenie, 

  • utratę masy ciała,

  • biegunkę,

  • drżenie rąk,

  • kołatanie serca,

  • nadmierną drażliwość, problemy ze snem,

  • świąd skóry,

  • zaburzenia miesiączkowania u kobiet,

  • zmniejszenie popędu seksualnego,

  • zwiększenie ilości oddawanego moczu.

W przypadku pojawienia się orbitopatii pacjenci zgłaszają najczęściej widoczny wytrzeszcz oczu, ból w okolicy gałek ocznych, obrzęki powiek, zaczerwienienie spojówek i podwójne widzenie. Zmiany skórne u pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa obejmują przede wszystkim pogrubienie skóry (dermatopatia tarczycowa) w okolicy piszczeli, jednak jest to stwierdzane dość rzadko – u 2–3% chorych.

Choroba Gravesa-Basedowa – jakie badania wykonać?

Jeśli odczuwasz niepokojące dolegliwości, które mogą świadczyć o chorobie Gravesa-Basedowa, skonsultuj się z lekarzem i wykonaj dodatkowe badania. Pierwsze kroki skieruj do lekarza rodzinnego lub internisty, który nie tylko zbierze szczegółowy wywiad i przeprowadzi badanie przedmiotowe (fizykalne), ale w razie stwierdzenia wskazań zleci również badania laboratoryjne i USG tarczycy. Lekarz pierwszego kontaktu może także zadecydować o konieczności konsultacji z endokrynologiem – w takim przypadku wystawi skierowanie do poradni endokrynologicznej.

U pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa wyniki badań TSH i wolnych hormonów tarczycy są najczęściej nieprawidłowe – obserwuje się zwykle obniżony poziom TSH i bardzo wysokie stężenia wolnej tyroksyny (fT4) i wolnej trijodotyroniny (fT3). Istotne dla postawienia rozpoznania jest stwierdzenie we krwi wysokiego poziomu przeciwciał przeciwko receptorowi dla TSH (TRAb), typowych zmian w badaniu ultrasonograficznym (powiększenia i wzmożonego przepływu krwi w naczyniach) i rozlanego wychwytu radiojodu przez gruczoł tarczowy. W przypadku podejrzenia orbitopatii konieczne jest wykonanie TK lub MR oczodołów.

Do często obserwowanych odchyleń w badaniach laboratoryjnych u osób z chorobą Gravesa-Basedowa należą także: niedokrwistość mikrocytarna, obniżenie poziomu płytek krwi, obniżenie stężenia frakcji LDL i HDL cholesterolu, podwyższenie poziomu bilirubiny, aminotransferaz i fosfatazy zasadowej.

Metody leczenia choroby Gravesa-Basedowa

Leczenie pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa jest procesem złożonym, mającym na celu zmniejszenie wydzielania hormonów tarczycy oraz postępowanie objawowe:

  • stosowanie beta-blokerów (atenololu lub propranololu) u pacjentów ze zbyt szybką czynnością serca w przebiegu nadczynności tarczycy i u chorych obciążonych wywiadem chorób sercowo-naczyniowych;

  • włączenie leków mających na celu zmniejszenie wydzielania lub uwalniania hormonów z gruczołu tarczowego (m.in. propylotiouracylu);

  • terapia jodem radioaktywnym (radiojodem) – przeciwwskazana u kobiet ciężarnych i karmiących piersią oraz z zaawansowaną orbitopatią;

  • wycięcie części lub całego gruczołu tarczowego.

U pacjentów z orbitopatią stosuje się również terapię glikokortykosteroidami, leczenie biologiczne (tepretumomabem), a u części chorych konieczne jest leczenie operacyjne lub radioterapia okolicy oczodołów. Zmiany skórne w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa nie wymagają leczenia.

Dieta w chorobie Gravesa-Basedowa

Zastanawiasz się, co jeść w chorobie Gravesa-Basedowa? Nie udowodniono, aby stosowanie jakiejkolwiek diety miało wpływ na przebieg już rozwiniętej autoimmunologicznej nadczynności tarczycy. Zalecenia dietetyczne u osób dotkniętych tą chorobą nie różnią się zatem od zaleceń dla ogółu populacji, opartych na Piramidzie Zdrowego Żywienia, m.in. spożywania dużej ilości błonnika, warzyw i owoców, odpowiedniego nawodnienia czy ograniczenia ilości nasyconych kwasów tłuszczowych w diecie. Badania naukowe donoszą natomiast o pozytywnym wpływie diety wegetariańskiej na zmniejszenie ryzyka wystąpienia choroby Gravesa-Basedowa.

Choroba Gravesa-Basedowa – rokowanie

Czy choroba Gravesa-Basedowa jest uleczalna i jak może wyglądać przebieg schorzenia? Niestety nie istnieje skuteczne leczenie przyczynowe choroby, które skutkowałoby całkowitym wyleczeniem osób chorych. Celem terapii jest uzyskanie remisji i normalizacji poziomu hormonów tarczycy – szacuje się, że osiąga się ją u 27% pacjentów. U pozostałych osób dochodzi do nawrotu objawów nadczynności tarczycy w ciągu 4 lat od odstawienia leków lub niedoczynności gruczołu w wyniku ich stosowania. Leczenie operacyjne i leczenie jodem radioaktywnym skutkuje u większości pacjentów niedoczynnością gruczołu tarczowego i koniecznością suplementacji hormonów tarczycy.

Źródła
  1. B. Pokhrel, K. Bhusal, Graves Disease, „StatPearls”, 2022, dostęp online: maj 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK448195/.
  2. W. Wiersinga, Graves' Disease: Can It Be Cured?, „Endocrinology and Metabolism”, 2019, dostęp online: maj 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6435849/.
  3. S. Tonstad i in., Prevalence of hyperthyroidism according to type of vegetarian diet, „Public Health Nutrition”, 2015, dostęp online: maj 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4377303/.
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

ugryzienie-baka-jak-wyglada-co-zrobic
Zdrowie
2 min.
Ugryzienie bąka - jak wygląda? Co zrobić?
24.01.2022
ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
progesteron-u-mezczyzn-jak-go-podniesc-lub-obnizyc
Seks
1 min.
Progesteron u mężczyzn - jak go podnieść lub obniżyć?
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.