account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieSkładniki odżywcze 1 min.

Melanina – co to jest i jakie funkcje pełni w organizmie?

Paulina Bulek17.11.2023Aktualizacja: 17.11.2023

Melanina to pigment, dzięki któremu nasza skóra, włosy i tęczówki oczu mają kolor. Pigment ten pełni wiele funkcji, ale najważniejszą z nich jest ochrona organizmu przed szkodliwym oddziaływaniem promieniowania UV.


czym-jest-melanina-jakie-funkcje-pelni
Pixabay.com

Polecane

woda-oligocenska-jakie-ma-wlasciwosci
Odżywianie
1 min.
Co to jest woda oligoceńska? Poznaj jej pochodzenie i właściwości
19.05.2021
kurkuma-na-stawy-jak-nalezy-ja-stosowac
Odżywianie
1 min.
Kurkuma na stawy – dlaczego i w jaki sposób ją stosować?
14.05.2021
bulka-grahamka-jakie-ma-wartosci-odzywcze-i-sklad
Odżywianie
1 min.
Bułka grahamka - jakie ma wartości odżywcze i skład?
21.01.2022
nadmiar-zelaza-objawy-skorne-i-neurologiczne
Odżywianie
1 min.
Nadmiar żelaza - objawy skórne i neurologiczne
21.01.2022
Spis treści
  1. Co to jest melanina?
  2. Rodzaje melaniny
  3. Jakie funkcje pełni melanina?
  4. Przyczyny i objawy niedoboru melaniny
  5. Przyczyny i objawy nadmiaru melaniny

Co to jest melanina?

Melanina przede wszystkim chroni skórę przed szkodliwymi skutkami promieniowania UV. To właśnie dzięki niej pod wpływem opalania nabieramy brązowego koloru. Osoby o ciemnej karnacji mają więcej melaniny. Odpowiada ona także za kolor oczu. Co ciekawe, nowo narodzone dzieci białej rasy mają zawsze niebieski kolor oczu. Organizm maluszków wytwarza melaninę po urodzeniu i dopiero z czasem oczy zyskują swój właściwy odcień. U pozostałych ras ostateczny kolor oczu melanina wytwarza jeszcze w życiu płodowym.

Pamiętaj, że im ciemniejszy jest kolor skóry i wyższe stężenie melaniny, tym trudniejsza synteza witaminy D ze światła słonecznego przez organizm. Dlatego osoby czarnoskóre potrzebują dłuższego okresu przebywania na słońcu, by uzyskać takie same efekty dla zdrowia jak osoby rasy białej.

Rodzaje melaniny

W naszym organizmie występuje kilka różnych barwników, które składają się na melaninę. Należą do nich:

  • eumelanina – bardzo ciemny barwnik, którego kolor waha się między czarnym a brązowym;

  • feomelanina – barwnik żółtoczerwony. Charakterystyczna dla włosów o jasnej tonacji. Im jest jej więcej, tym kolor jest cieplejszy;

  • neuromelanina, która występuje głównie w komórkach układu nerwowego i tęczówce oczu. Stężenie tego barwnika rośnie z wiekiem.

Jakie funkcje pełni melanina?

Melanina pełni wiele istotnych funkcji w ludzkim organizmie. Wpływa na kolor włosów (za ich barwę odpowiadają też komórki macierzyste torebki włosa), oczu i skóry. Chroni ponadto oczy i skórę przed promieniowaniem UV (przed uszkodzeniem DNA i powstawaniem nowotworów) oraz przed starzeniem poprzez neutralizację rodników.

Przyczyny i objawy niedoboru melaniny

Chorobę związaną z niedoborem melaniny określamy bielactwem. Swoje podłoże może mieć w chorobach autoimmunologicznych tarczycy, łupieżu pstrym, łuszczycy czy w procesie zapalnym skóry.

Niedobór melaniny może być nabyty lub wrodzony. Jeśli jest wrodzony – genetyczny, mówimy o albinizmie. Osoby cierpiące na wrodzone bielactwo (albinosi) mogą doświadczać wielu różnych dolegliwości, a każdy kontakt niewłaściwie zabezpieczonej skóry z promieniami słonecznymi może zakończyć się poparzeniem. Niedobór melaniny powoduje w tym przyapadku także zaburzenia dotyczące narządu wzroku – światłowstręt, oczopląs, niekiedy nawet ciężkie zaburzenia widzenia. U dzieci z bielactwem wrodzonym mogą wystąpić również problemy ze słuchem.

Niedobór melaniny objawia się jasnymi przebarwieniami na całym ciele lub na pewnych partiach skóry.

Bielactwo nabyte wiąże się z uszkodzeniami w obrębie melanocytów – komórek produkujących pigment. Gdy ulegają uszkodzeniu, nie są w stanie produkować pigmentu i w wyniku tego na skórze powstają białe plamy. Mogą być umiejscowione w dowolnym miejscu. Mają też różne rozmiary, a ich granica jest wyraźnie zaznaczona. Bielactwo nabyte jest zwykle obustronne, z symetrycznym rozmieszczeniem odbarwień.

Przyczyny i objawy nadmiaru melaniny

Jeżeli w skórze jest nadmiar melaniny, mówimy o schorzeniu zwanym melanizmem. U osób zmagających się z nim na ciele pojawiają się w dużych ilościach pieprzyki, znamiona i piegi. Jeżeli dojdzie w nich do mutacji, istnieje ryzyko powstania zmian nowotworowych.

W sytuacji, gdy na skórze zauważysz nowe zmiany barwnikowe, koniecznie skonsultuj się z lekarzem dermatologiem. Oceni je i ewentualnie zleci Ci kolejne, konieczne badania.

Jeśli zmiany okażą się łagodne, najczęściej zostaje zastosowany preparat mający na celu złuszczenie skóry i zahamowanie procesu nadmiernej melanogenezy. Natomiast zmiany, które znajdują się w głębokich partiach skóry, są usuwane podczas zabiegów laserowych.

Ważne jest też zachowanie odpowiedniej profilaktyki. Warto stosować kosmetyki z silnymi filtrami ochronnymi, które zabezpieczą skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania UV. 

Przeczytaj również: https://www.welbi.pl/biale-plamki-po-opalaniu-na-twarzy-plecach-nogach/

Źródła
  1. M. W. Lambert i in., The physiology of melanin deposition in health and disease, „Clinics in Dermatology” 2019, nr 37(5).
  2. L. Passby, Melanin matters: Ethnic diversity in dermatology textbooks, „Medical Teacher” 2021, nr 43(2).
  3. F. Solano, Photoprotection and Skin Pigmentation: Melanin-Related Molecules and Some Other New Agents Obtained from Natural Sources, „Molecules” 2020, nr 25(7).
Author Paulina Bulek picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.