account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
Zdrowie psychiczneZaburzenia psychiczne 1 min.

Derealizacja – przyczyny, objawy, leczenie

Marta Drzazga01.05.2024Aktualizacja: 01.05.2024

Derealizacja to stan psychiczny, w którym człowiek doświadcza poczucia funkcjonowania w nierealnym, oddalonym od rzeczywistości świecie. Jest to zaburzenie, które często towarzyszy depresji, nerwicy lub schizofrenii. Sprawdź, jakie mogą być jego przyczyny, jak może objawiać się ono w codziennym życiu i jak sobie z nim poradzić.


derealizacja-przyczyny-objawy-terapia
Pixabay.com

Polecane

melisa-na-sen-czy-pomaga-na-bezsennosc
Zdrowie psychiczne
1 min.
Melisa na bezsenność i inne dolegliwości
17.09.2021
autyzm-u-doroslych-objawy-diagnoza-leczenie
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autyzm u dorosłych – jak się objawia i jak można sobie z nim radzić?
28.07.2022
depresja-lekowa-jakie-sa-objawy-jak-z-nia-walczyc
Zdrowie psychiczne
2 min.
Depresja lękowa - jakie są objawy? Jak z nią walczyć?
31.10.2021
talassofobia-co-to-jest-jak-ja-skutecznie-leczyc
Zdrowie psychiczne
1 min.
Co to jest talassofobia? Jak rozpoznać jej główne objawy?
30.05.2022
Spis treści
  1. Derealizacja – co to takiego?
  2. Jakie są objawy derealizacji?
  3. Derealizacja i depersonifikacja – co je wiąże?
  4. Przyczyny odczuwania stanu derealizacji
  5. Jak przebiega leczenie derealizacji?
  6. Derealizacja – do jakiego specjalisty się udać?

Derealizacja – co to takiego?

Derealizacja to stan psychiczny, w którym człowiek odczuwa oderwanie od otaczającego świata. Zazwyczaj towarzyszy mu lęk i uczucie utraty kontroli. Zaburzenie to budzi niepokój i może być uciążliwe w codziennym życiu – podobnie jak atychifobia czy batrachofobia –  jednak ma charakter przejściowy i nie powinno być niebezpieczne.

Jest to zaburzenie dysocjacyjne, które jest mechanizmem obronnym i polega na rozpadzie lub fragmentacji normalnych funkcji psychologicznych takich jak: pamięć, tożsamość, świadomość czy postrzeganie.

Derealizacja często towarzyszy zaburzeniom psychicznym takim jak depresja, nerwica lękowa czy schizofrenia, ale może też występować samodzielnie.

Jakie są objawy derealizacji?

Osoby doświadczające derealizacji mogą odczuwać, że otaczający ich świat – ludzie, przedmioty, sytuacje życiowe – są nierzeczywiste, oddalone lub zmienione. Razem z tym poczuciem pojawia się krytyczne nastawienie do doświadczanych bodźców i myślenie typu "to jest tylko w mojej głowie" lub "to nie dzieje się naprawdę".

Derealizacja często wiąże się z poczuciem, że świat jest oddalony, a osoby wokół wydają się grać role, jak w baśni. Osoby cierpiące na derealizację odczuwają, że świat jest nierealny i nieprawdziwy, a ich interakcje z innymi ludźmi przypominają sen. 

Do tego często dochodzi dekoncentracja, brak motywacji, zatracanie poczucia czasu i poczucie odcięcia od rzeczywistości, które mogą znacznie zaburzyć codzienne funkcjonowanie.

Gdy doświadczasz derealizacji, możesz mieć wrażenie, że:

  • świat wokół ciebie przypomina sen, a otoczenie przypomina sztuczną scenerię;

  • ludzie i wydarzenia znajdują się daleko od ciebie lub są chowają się za mgłą;

  • otaczający cię ludzie mają płaski kształt i są pozbawieni życia.

Derealizacja i depersonifikacja – co je wiąże?

Derealizacja i depersonalizacja to dwa powiązane ze sobą zaburzenia dysocjacyjne. Oznacza to, że jedno i drugie dotyczy zakłóceń w postrzeganiu siebie i otoczenia.

Depersonalizacja objawia się poczuciem odłączenia od własnego ciała i wrażeniem, że jest to ciało kogoś innego. Doświadczając tego uczucia może Ci się wydawać, że:

  • obserwujesz siebie z zewnątrz;

  • Twoje myśli i emocje są nierealne lub przytłumione;

  • tracisz kontrolę nad swoim ciałem.

Derealizacja i depersonalizacja mogą występować razem jako zespół depersonalizacji-derealizacji (DD). Jest to zaburzenie psychiczne charakteryzujące się trwałym lub nawracającym poczuciem oddzielenia od świata i swojego ciała. Często towarzyszą im dodatkowe objawy, takie jak lęk, utrata kontroli oraz zmiany w postrzeganiu czasu i przestrzeni – czas może płynąć wolniej lub szybciej, a przedmioty mogą wydawać się mniejsze lub większe, niż w rzeczywistości.

Przyczyny odczuwania stanu derealizacji

Psychiatria nie jest w stanie jednoznacznie określić konkretnej przyczyny powstawania objawów derealizacji. Badania wskazują jednak, że stan ten może być powiązany ze spadkiem stężenia dopaminy oraz wzrostem poziomu adrenaliny w mózgu osób cierpiących na depresję, zaburzenia lękowe, nerwicę, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne lub schizofrenię. Derealizacja może być również formą obrony mózgu przed stresem, nadmierną ilością bodźców i presją realnego świata.

Objawy omawianego stanu mogą pojawić się również w wyniku silnego stresu, traumatycznych doświadczeń, zespołu stresu pourazowego (PTSD) lub jako skutek zażycia środków psychoaktywnych. 

Ludzie, którzy mają osobowość depresyjną są bardziej narażeni na tego rodzaju stany.

Chwilowe poczucie derealizacji może wystąpić u osób zdrowych psychicznie w okresach długotrwałego przemęczenia organizmu lub w sytuacjach ekstremalnego stresu.

  • Sprawdź, czym jest ergofobia i jakie mogą być przyczyny lęku przed podjęciem pracy.

Jak przebiega leczenie derealizacji?

Jeśli derealizacja staje się niebezpieczna dla zdrowia, życia lub otoczenia osoby cierpiącej, konieczna jest konsultacja z lekarzem psychiatrą. Przeprowadzi on diagnozę, wykluczy objawy schizofrenii lub innych chorób psychicznych i dobierze odpowiednie leczenie, m.in. farmakologiczne.

W przypadku konieczności leczenia farmakologicznego stosowane są różne leki, takie jak środki przeciwlękowe, przeciwpsychotyczne i selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Wiele przypadków derealizacji i zespołu depersonalizacji-derealizacji ustępuje samoistnie w wyniku zmniejszenia się sytuacji stresowych i fizjologicznych reakcji na nie.

Derealizacja – do jakiego specjalisty się udać?

Pamiętaj, że leczenie derealizacji powinno być prowadzone przez wykwalifikowanego specjalistę, który dobierze odpowiednie metody terapeutyczne i dostosuje je do indywidualnych potrzeb pacjenta. W pierwszej kolejności skonsultuj się z psychiatrą.

Masz poczucie nierzeczywistości lub towarzyszy Ci silny, przewlekły stres? Nie czekaj, ale udaj się do specjalisty. Kup pakiet OCHRONA GOLD Polisy Zdrowie Welbi i na wizytę u psychiatry nie czekaj dłużej niż 5 dni roboczych. To prywatne ubezpieczenie zdrowotne, którego ofertę możesz zamówić na Welbi. W ramach pakietu OCHRONA GOLD już po opłaceniu pierwszej składki od 239 zł miesięcznie:

  • możesz umówić się do specjalisty, a czas oczekiwania na wizytę przeważnie będzie nie dłuższy niż 3 dni robocze,

  • będziesz mieć dostęp do e-konsultacji i wizyt stacjonarnych także u 38 innych specjalistów, a także lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), z którymi skontaktujesz się w ciągu 24 godzin,

  • możesz mieć dostęp do blisko 300 badań laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych,

  • raz do roku możesz wykonać profilaktyczny przegląd zdrowia,

  • możesz zaszczepić się przeciwko grypie sezonowej i wzmocnić swoją odporność;

Zamów na Welbi ofertę tego prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego i sprawdź dokładny zakres wybranego pakietu.

Źródła
  1. W. Sterna i in., Depersonalizacja/derealizacja—zespół objawów czy odrębne zaburzenie?, „Psychiatria”, 2018, nr 15, 26-34.
  2. R. Tomalski i in., Rozpoznawanie i różnicowanie zaburzeń dysocjacyjnych–wyzwania w praktyce klinicznej, „Czasopismo Psychologiczne–Psychological Journal”, 2019, nr 25.
  3. M.T. Martin i in., Psychologia kliniczna w opisach przypadków, Wydawnictwo Via Medica, Gdańsk 2022.
  4. M. Jarema, Depresja i zaburzenia lękowe W gabinecie lekarza specjalisty, Rozpoznawanie i leczenie, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2021.
  5. M. Jarema, Zaburzenia nerwicowe w praktyce lekarza POZ, PZWL Wydawnictwo Lekarskie 2018.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

agresja-jakie-sa-rodzaje-jak-ja-rozpoznac
Zdrowie psychiczne
2 min.
Agresja - jakie są rodzaje? Jak ją rozpoznać?
27.07.2021
sangwinik-kto-to-jest-jak-go-rozpoznac-cechy-osobowosci
Zdrowie psychiczne
2 min.
Sangwinik - kto to jest? Jak go rozpoznać? Cechy osobowości
28.10.2021
choleryk-kto-to-jest-jak-go-rozpoznac-i-z-nim-zyc
Zdrowie psychiczne
1 min.
Choleryk - kto to jest? Jak go rozpoznać i z nim żyć?
28.10.2021
czlowiek-empatyczny-co-to-znaczy-czym-sie-cechuje
Zdrowie psychiczne
1 min.
Kim jest człowiek empatyczny? Czemu służy empatia i czy można jej się nauczyć?
03.06.2022
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.