account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieBadania 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Jak wygląda badanie na elektrolity Na i K? Normy, czym grozi niedobór

Agata Oleszkiewicz

lek. Agnieszka Żędzian

14.12.2023

Aktualizacja: 14.12.2023

Niedobór elektrolitów sprzyja nieprzyjemnym objawom, np. zawrotom głowy, skurczom nóg czy zaburzeniom akcji serca, dlatego warto regularnie kontrolować ich poziom. Badania elektrolitów Na, K i innych sprawdzisz tzw. jonogramem. Dowiedz się, jak on wygląda i jak interpretować wyniki!


d-dimery-co-to-jest-badanie-normy-wyniki
Pixabay.com

Polecane

morfologia-co-wykazuje-jak-interpretowac-wyniki
Zdrowie
2 min.
Co to jest morfologia krwi? Przygotowania, wskazania, wyniki
14.05.2021
nieprawidlowe-cisnienie-kiedy-udac-sie-do-lekarza
Zdrowie
1 min.
Zbyt niskie lub zbyt wysokie ciśnienie – kiedy udać się do lekarza?
20.10.2021
badania-serca-jakie-sa-rodzaje-na-czym-polegaja
Zdrowie
1 min.
Badania serca - jakie są rodzaje? Na czym polegają?
30.07.2021
spirometria-co-to-jest-na-czym-polega-badanie
Zdrowie
1 min.
Spirometria – co to za badanie? Jakie są wskazania i przygotowania do niego?
19.05.2021
Spis treści
  1. Co to są elektrolity?
  2. Jak zbadać poziom elektrolitów?
  3. Badanie na elektrolity sodu
  4. Badanie na elektrolity potasu
  5. Elektrolity Na – normy
  6. Elektrolity K – normy
  7. Wyniki badań elektrolitów Na i K

Co to są elektrolity?

Elektrolity to roztwory wodne jonów występujące naturalnie w organizmie człowieka, głównie w krwi, osoczu i płynach tkankowych. Stanowią one grupę pierwiastków o ważnych funkcjach dla optymalnej pracy całego ciała. Wśród tych o najważniejszym znaczeniu wymienia się m.in. sód i potas, ale także wapń, magnez, chlorki i fosforany.

Elektrolity Na i K pełnią względem siebie przeciwstawne funkcje, ale właśnie dzięki temu uzupełniają się i pozwalają zachować równowagę w przebiegu wielu procesów metabolicznych. Ich zadaniem jest przede wszystkim utrzymanie optymalnego napięcia elektrycznego w błonach komórkowych, które umożliwia sprawne przesyłanie impulsów nerwowych. Ze względu na zdolności przewodnictwa elektrolity odgrywają istotne role w przekazie informacji międzykomórkowej, dlatego niedobory Na i K czy innych jonów niekorzystnie wpływają na pracę wielu narządów.

Na poziom elektrolitów wpływają różne czynniki, np. hormony tarczycy czy dieta i styl życia.

Jak zbadać poziom elektrolitów?

Elektrolity Na i K możesz sprawdzić, wykonując tzw. jonogram. To jedno z podstawowych badań pozwalających na określenie poziomu elektrolitów w organizmie. Zleca się je w celu rozpoznania wielu schorzeń, u których podstaw leżą właśnie zaburzenia gospodarki elektrolitowej. Wśród dolegliwości spowodowanych nieprawidłowym poziomem tych pierwiastków są m.in.:

  • zawroty i bóle głowy,

  • osłabienie, senność, brak energii,

  • trudności w skupieniu uwagi,

  • bóle i kurcze mięśni,

  • kołatanie serca, wahania ciśnienia krwi,

  • obrzęki,

  • zwiększone pragnienie, biegunki, zaparcia.

Jeśli obserwujesz u siebie któryś z symptomów lub Twoje dziecko skarży się na któryś z nich, warto zdecydować się na szybki test w laboratorium. Badanie wykonuje się z próbki krwi pobranej z żyły.

Obserwacja reakcji swojego ciała dostarcza cennych informacji na temat tego, jak pracuje organizm, ale aby ustalić dokładny poziom i rodzaj pierwiastka wywołującego dolegliwości, poza wykonaniem jonogramu, dobrze jest otrzymane wyniki omówić z lekarzem rodzinnym, np. podczas teleporady.

Badanie na elektrolity sodu

Badanie stężenia sodu (Na) przebiega szybko i nie wymaga od Ciebie specjalnych przygotowań. Pobieranie próbki krwi (najczęściej z żyły łokciowej) odbywa się zwykle rano, kiedy jesteś na czczo, ale nie jest to warunek konieczny do powodzenia testu i uzyskania optymalnych wyników. Badanie Na na czczo najczęściej wykonuje się wówczas, jeśli w tym samym czasie mają być zrobione też inne badania, np. poziomu glukozy czy cholesterolu całkowitego.

Badanie elektrolitów Na możesz wykonać po posiłku lub w ciągu dnia, w zależności od wskazań lekarza, który zalecił jonogram. Skierowanie na jonogram dostaniesz podczas konsultacji nie tylko jeśli obserwujesz niepokojące objawy, ale także w przebiegu leczenia wielu chorób o różnym podłożu. Jonogram to cenne narzędzie monitorujące stan zdrowia i postępy leczenia. Dzięki niemu możesz też sprawdzić, czy Twoje elektrolity domowej roboty działają!

Badanie na elektrolity potasu

Pobieranie krwi w celu ustalenia poziomu potasu (K) w osoczu powinno odbywać się na czczo, dlatego badanie najlepiej wykonywać rano, przed śniadaniem czy poranną kawą. Poziom potasu w organizmie ma tendencję do dobowej zmienności, ale także uwarunkowany jest dietą i innymi czynnikami.

Przed badaniem wstrzymaj się przed paleniem, a wieczorem poprzedzającym poranny test unikaj alkoholu oraz dużego wysiłku fizycznego. Wszystkie tego typu zmienne mogą wpływać na wynik badania, a żeby otrzymać wymierne informacje na temat własnego zdrowia, dobrze jest postarać się o optymalne warunki do przeprowadzenia testu.

Elektrolity Na – normy

Mimo, że sód naturalnie występuje w organizmie, dobrze jest zadbać o odpowiednią podaż tego pierwiastka z zewnątrz, np. suplementując dietę czy modyfikując odpowiednio jadłospis. Wystarczająca ilość sodu w ciągu dnia, która zapewni optymalne warunki funkcjonowania organizmu, określa się na poziomie ok. 1500 mg dla osób dorosłych, cieszących się dobrym ogólnym zdrowiem. Normy elektrolitów Na, szacuje się w granicach 135 – 145 mmol/l [1].

Wyniki jonogramu skonsultuj z lekarzem, który podczas ich analizy weźmie pod uwagę stan Twojego zdrowia, potrzeby organizmu, wiek i obciążające Cię choroby. Zarówno niedobory, jak i zbyt wysoki poziom bywają przyczyną wielu dolegliwości psychosomatycznych.

Elektrolity K – normy

Prawidłowy poziom potasu mieści się w granicach 3,5–5 mmol/l. Patrząc na wynik swojego jonogramu, możesz zauważyć, czy znajduje się on w granicach normy. Omów z lekarzem nawet wynik prawidłowy. Jeśli wynik elektrolitów K jest w normie, może to oznaczać, że przyczyn Twoich dolegliwości należy szukać dalej w innych obszarach.

Wyniki badań elektrolitów Na i K

W efekcie działania czynników zewnętrznych i wewnętrznych w Twoim organizmie może dojść do zaburzeń poziomu elektrolitów. Zarówno nadmiar, jak i niedobór elektrolitów może wywoływać objawy.

Niedobór elektrolitów Na może powodować m.in.: nudności, złe samopoczucie, bóle głowy, splątanie, drgawki i obrzęki kończyn. Zdarza się, że zbyt mała ilość sodu bywa przyczyną śpiączki. W skrajnych przypadkach może nawet powodować śmierć.

Elektrolity Na w zbyt dużych ilościach w organizmie z kolei mogą być przyczyną takich objawów, jak: senność, zawroty i bóle głowy oraz silne uczucie pragnienia. Nadmiar Na zwiększa też ryzyko upadków wskutek zaburzeń równowagi.

Zaburzenia stężenia elektrolitów potasu (K) wywołują najczęściej objawy w postaci nieprawidłowości pracy serca.

Źródła
  1. A. Wakil, A.L. Atkin, Postępowanie w zaburzeniach gospodarki sodowej, „Medycyna po Dyplomie” 2010, nr 19.
  2. B. Neumeister, Diagnostyka laboratoryjna, Edra Urban & Partner, Wrocław 2013.
  3. K. Ciechanowski, Hipo- i hipernatremia – przyczyny i zasady terapii, „Forum Nefrologiczne” 2011, nr 4.
  4. K. Korzeniowska i in., Zaburzenia gospodarki potasowej, „Farmacja współczesna” 2011, nr 4.
Author Agata Oleszkiewicz picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
jakie-badania-na-watrobe-warto-wykonac
Zdrowie
2 min.
Jakie badania na wątrobę warto wykonać?
31.10.2021
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.