account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieBadania 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Jak wygląda badanie na elektrolity Na i K? Normy, czym grozi niedobór

Agata Oleszkiewiczlek. Agnieszka Żędzian14.12.2023Aktualizacja: 14.12.2023

Niedobór elektrolitów sprzyja nieprzyjemnym objawom, np. zawrotom głowy, skurczom nóg czy zaburzeniom akcji serca, dlatego warto regularnie kontrolować ich poziom. Badania elektrolitów Na, K i innych sprawdzisz tzw. jonogramem. Dowiedz się, jak on wygląda i jak interpretować wyniki!


d-dimery-co-to-jest-badanie-normy-wyniki
Pixabay.com

Polecane

polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Spis treści
  1. Co to są elektrolity?
  2. Jak zbadać poziom elektrolitów?
  3. Badanie na elektrolity sodu
  4. Badanie na elektrolity potasu
  5. Elektrolity Na – normy
  6. Elektrolity K – normy
  7. Wyniki badań elektrolitów Na i K

Co to są elektrolity?

Elektrolity to roztwory wodne jonów występujące naturalnie w organizmie człowieka, głównie w krwi, osoczu i płynach tkankowych. Stanowią one grupę pierwiastków o ważnych funkcjach dla optymalnej pracy całego ciała. Wśród tych o najważniejszym znaczeniu wymienia się m.in. sód i potas, ale także wapń, magnez, chlorki i fosforany.

Elektrolity Na i K pełnią względem siebie przeciwstawne funkcje, ale właśnie dzięki temu uzupełniają się i pozwalają zachować równowagę w przebiegu wielu procesów metabolicznych. Ich zadaniem jest przede wszystkim utrzymanie optymalnego napięcia elektrycznego w błonach komórkowych, które umożliwia sprawne przesyłanie impulsów nerwowych. Ze względu na zdolności przewodnictwa elektrolity odgrywają istotne role w przekazie informacji międzykomórkowej, dlatego niedobory Na i K czy innych jonów niekorzystnie wpływają na pracę wielu narządów.

Na poziom elektrolitów wpływają różne czynniki, np. hormony tarczycy czy dieta i styl życia.

Jak zbadać poziom elektrolitów?

Elektrolity Na i K możesz sprawdzić, wykonując tzw. jonogram. To jedno z podstawowych badań pozwalających na określenie poziomu elektrolitów w organizmie. Zleca się je w celu rozpoznania wielu schorzeń, u których podstaw leżą właśnie zaburzenia gospodarki elektrolitowej. Wśród dolegliwości spowodowanych nieprawidłowym poziomem tych pierwiastków są m.in.:

  • zawroty i bóle głowy,

  • osłabienie, senność, brak energii,

  • trudności w skupieniu uwagi,

  • bóle i kurcze mięśni,

  • kołatanie serca, wahania ciśnienia krwi,

  • obrzęki,

  • zwiększone pragnienie, biegunki, zaparcia.

Jeśli obserwujesz u siebie któryś z symptomów lub Twoje dziecko skarży się na któryś z nich, warto zdecydować się na szybki test w laboratorium. Badanie wykonuje się z próbki krwi pobranej z żyły.

Obserwacja reakcji swojego ciała dostarcza cennych informacji na temat tego, jak pracuje organizm, ale aby ustalić dokładny poziom i rodzaj pierwiastka wywołującego dolegliwości, poza wykonaniem jonogramu, dobrze jest otrzymane wyniki omówić z lekarzem rodzinnym, np. podczas teleporady.

Badanie na elektrolity sodu

Badanie stężenia sodu (Na) przebiega szybko i nie wymaga od Ciebie specjalnych przygotowań. Pobieranie próbki krwi (najczęściej z żyły łokciowej) odbywa się zwykle rano, kiedy jesteś na czczo, ale nie jest to warunek konieczny do powodzenia testu i uzyskania optymalnych wyników. Badanie Na na czczo najczęściej wykonuje się wówczas, jeśli w tym samym czasie mają być zrobione też inne badania, np. poziomu glukozy czy cholesterolu całkowitego.

Badanie elektrolitów Na możesz wykonać po posiłku lub w ciągu dnia, w zależności od wskazań lekarza, który zalecił jonogram. Skierowanie na jonogram dostaniesz podczas konsultacji nie tylko jeśli obserwujesz niepokojące objawy, ale także w przebiegu leczenia wielu chorób o różnym podłożu. Jonogram to cenne narzędzie monitorujące stan zdrowia i postępy leczenia. Dzięki niemu możesz też sprawdzić, czy Twoje elektrolity domowej roboty działają!

Badanie na elektrolity potasu

Pobieranie krwi w celu ustalenia poziomu potasu (K) w osoczu powinno odbywać się na czczo, dlatego badanie najlepiej wykonywać rano, przed śniadaniem czy poranną kawą. Poziom potasu w organizmie ma tendencję do dobowej zmienności, ale także uwarunkowany jest dietą i innymi czynnikami.

Przed badaniem wstrzymaj się przed paleniem, a wieczorem poprzedzającym poranny test unikaj alkoholu oraz dużego wysiłku fizycznego. Wszystkie tego typu zmienne mogą wpływać na wynik badania, a żeby otrzymać wymierne informacje na temat własnego zdrowia, dobrze jest postarać się o optymalne warunki do przeprowadzenia testu.

Elektrolity Na – normy

Mimo, że sód naturalnie występuje w organizmie, dobrze jest zadbać o odpowiednią podaż tego pierwiastka z zewnątrz, np. suplementując dietę czy modyfikując odpowiednio jadłospis. Wystarczająca ilość sodu w ciągu dnia, która zapewni optymalne warunki funkcjonowania organizmu, określa się na poziomie ok. 1500 mg dla osób dorosłych, cieszących się dobrym ogólnym zdrowiem. Normy elektrolitów Na, szacuje się w granicach 135 – 145 mmol/l [1].

Wyniki jonogramu skonsultuj z lekarzem, który podczas ich analizy weźmie pod uwagę stan Twojego zdrowia, potrzeby organizmu, wiek i obciążające Cię choroby. Zarówno niedobory, jak i zbyt wysoki poziom bywają przyczyną wielu dolegliwości psychosomatycznych.

Elektrolity K – normy

Prawidłowy poziom potasu mieści się w granicach 3,5–5 mmol/l. Patrząc na wynik swojego jonogramu, możesz zauważyć, czy znajduje się on w granicach normy. Omów z lekarzem nawet wynik prawidłowy. Jeśli wynik elektrolitów K jest w normie, może to oznaczać, że przyczyn Twoich dolegliwości należy szukać dalej w innych obszarach.

Wyniki badań elektrolitów Na i K

W efekcie działania czynników zewnętrznych i wewnętrznych w Twoim organizmie może dojść do zaburzeń poziomu elektrolitów. Zarówno nadmiar, jak i niedobór elektrolitów może wywoływać objawy.

Niedobór elektrolitów Na może powodować m.in.: nudności, złe samopoczucie, bóle głowy, splątanie, drgawki i obrzęki kończyn. Zdarza się, że zbyt mała ilość sodu bywa przyczyną śpiączki. W skrajnych przypadkach może nawet powodować śmierć.

Elektrolity Na w zbyt dużych ilościach w organizmie z kolei mogą być przyczyną takich objawów, jak: senność, zawroty i bóle głowy oraz silne uczucie pragnienia. Nadmiar Na zwiększa też ryzyko upadków wskutek zaburzeń równowagi.

Zaburzenia stężenia elektrolitów potasu (K) wywołują najczęściej objawy w postaci nieprawidłowości pracy serca.

Źródła
  1. A. Wakil, A.L. Atkin, Postępowanie w zaburzeniach gospodarki sodowej, „Medycyna po Dyplomie” 2010, nr 19.
  2. B. Neumeister, Diagnostyka laboratoryjna, Edra Urban & Partner, Wrocław 2013.
  3. K. Ciechanowski, Hipo- i hipernatremia – przyczyny i zasady terapii, „Forum Nefrologiczne” 2011, nr 4.
  4. K. Korzeniowska i in., Zaburzenia gospodarki potasowej, „Farmacja współczesna” 2011, nr 4.
Author Agata Oleszkiewicz picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

skurcz-w-stopie-jak-sie-go-pozbyc-co-robic
Zdrowie
1 min.
Skurcz w stopie - jak się go pozbyć? Co robić?
29.10.2021
ocet-na-grzybice-paznokci-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Ocet na grzybicę paznokci - domowe sposoby
24.01.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
jakie-badania-wykonac-aby-zdiagnozowac-hashimoto
Zdrowie
1 min.
Jakie badania wykonać, aby zdiagnozować Hashimoto?
01.12.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.