account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
Zdrowie psychiczneZaburzenia psychiczne 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Hemofobia – lęk przed krwią. Przyczyny, objawy i leczenie fobii

Emilia KruszewskaAlicja Skibińska23.02.2023Aktualizacja: 23.02.2023

Hemofobia, nazywana też hematofobią, to nieuzasadniony lęk przed krwią, zranieniem i iniekcją. Przyczyny fobii mogą być różne. Często hemofobia powiązana jest z innymi fobiami dotyczącymi zdrowia. Kiedy hemofobia wymaga leczenia? Jakie są objawy hematofobii?


hemofobia-przyczyny-objawy-leczenie
pixabay.com

Polecane

melisa-na-sen-czy-pomaga-na-bezsennosc
Zdrowie psychiczne
1 min.
Melisa na bezsenność i inne dolegliwości
17.09.2021
natrectwo-co-to-jest-jak-sobie-radzic-jak-leczyc
Zdrowie psychiczne
2 min.
Jak zdiagnozować natręctwo myśli? Czy istnieją metody leczenia?
19.05.2021
agresja-jakie-sa-rodzaje-jak-ja-rozpoznac
Zdrowie psychiczne
2 min.
Agresja - jakie są rodzaje? Jak ją rozpoznać?
27.07.2021
leki-czym-sa-jakie-sa-rodzaje-jak-je-pokonac
Zdrowie psychiczne
2 min.
Lęki - czym są? Jakie są rodzaje? Jak je pokonać?
30.07.2021
Spis treści
  1. Fobie specyficzne – czym są i jak się objawiają?
  2. Hemofobia – przyczyny lęku przed krwią 
  3. Objawy hematofobii
  4. Hematofobia – kiedy wymaga leczenia?
  5. Jak leczyć hemofobię?

Fobie specyficzne – czym są i jak się objawiają?

Fobie specyficzne to powszechnie występujące zaburzenia dotykające nawet około 20% populacji. Szacuje się, że nawet 85% osób cierpiących z powodu fobii nie podejmuje leczenia. Fobie specyficzne są rodzajem strachu przed konkretnym obiektem lub określoną sytuacją. Przybierają postać nieracjonalnego lęku, a nawet objawów fizycznych w postaci przyspieszonej akcji serca, drżenia rąk, nadmiernej potliwości, bólu w klatce piersiowej, nudności, przyspieszonego oddechu. Zaburzenie objawia się nagle, a osoba cierpiąca z powodu fobii odczuwa narastający strach, nad którym nie jest w stanie zapanować. Wśród fobii specyficznych można wyróżnić m.in.: arachnofobię (strach przed pająkami), lepidopterofobię (strach przed motylami), ambulofobię (strach przed chodzeniem), ankraofobię (strach przed czynnikami środowiskowymi, np. burzą, wiatrem, deszczem czy śniegiem), a także hematofobię (lub też hematofobię), która obejmuje lęk przed krwią, raną i iniekcją. Oprócz fobii specyficznych bardzo często występują także fobie społeczne, których objawy pojawiają się na skutek uczestnictwa w wybranych sytuacjach społecznych, co w konsekwencji może prowadzić do izolacji. 

Hemofobia – przyczyny lęku przed krwią 

Jak wspomnieliśmy, hemofobia to fobia specyficzna, polegająca na strachu przed krwią, iniekcją i raną (BIIP, blood-injury-injection phobia). Przyczyny lęku mogą być różne, jednak w wielu przypadkach związane są z wydarzeniami z przeszłości, bardzo często okresu dzieciństwa. Hemofobia może wynikać również z obrzydzenia krwią, co w przypadku widoku rany wywołuje paniczny strach. U niektórych osób hemofobia jest ściśle powiązana z innymi fobiami dotyczącymi stanu zdrowia, np. algofobią (lękiem przed bólem), nozofobią (lękiem przed chorobą), kancerofobią (lękiem przed zachorowaniem na raka). Hemofobia może również wystąpić u osób cierpiących na hipochondrię, czyli nerwicę objawiającą się nieuzasadnionym lękiem o własne zdrowie. W takim przypadku widok krwi kojarzy się fobikowi z chorobą. A z obawy przed usłyszeniem o zachorowaniu unika badania krwi. W rezultacie osoba taka funkcjonuje w zamkniętym kole lęku.   

Objawy hematofobii

W przeciwieństwie do innych fobii specyficznych hematofobia objawia się zespołem charakterystycznych objawów. Cierpiąca na nią osoba nie odczuwa wzmożonego pocenia się, drżenia rąk czy bólu w klatce piersiowej, a doświadcza nagłego obniżenia ciśnienia krwi, zawrotów głowy i nudności, które mogą prowadzić do omdlenia. Stan ten określany jest odruchem wazowagalnym. Lęk powstaje zarówno na skutek widoku własnej, jak i cudzej krwi lub rany. Fobicy unikają badań krwi, panicznie boją się zabiegów medycznych, a nawet wizyt lekarskich. Cierpiący na hematofobię bardzo często całe środowisko medyczne postrzegają przez pryzmat krwi i ran, dlatego objawy w postaci zawrotów głowy i nudności mogą pojawić się nawet na skutek widoku lekarza, instrumentów medycznych lub przebywania w gabinecie lekarskim. Fobicy unikają ponadto sytuacji, w których mogą się zranić. W przypadku krwotoku mogą wpaść w panikę. Charakterystyczne dla fobii jest to, że cierpiący z jej powodu ma świadomość irracjonalności swojej reakcji i nieadekwatności objawów do sytuacji, ale mimo to odczuwa dyskomfort psychiczny. 

Hematofobia – kiedy wymaga leczenia?

Hemofobia nie stanowi zagrożenia ani dla fobika, ani dla jego otoczenia, pod warunkiem, że pomimo lęku jest on w stanie przełamać się i np. udać się na badanie krwi czy na zabieg stomatologiczny. W przypadku nieznacznych objawów o fobii należy poinformować personel medyczny. Pomocne w przypadku badania krwi jest ułożenie pacjenta na łóżku i otworzenie okna. W niektórych przypadkach napływ świeżego powietrza do pomieszczenia łagodzi strach i ułatwia przeprowadzenie badania. Wyjątkiem są diabetycy. Pacjenci chorujący na cukrzycę, muszą regularnie wykonywać domowe testy krwi w celu kontroli poziomu glikemii. Strach przed iniekcją lub krwią sprawia, że kontrolę glikemii wykonują rzadziej, a nawet wcale, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Dlatego diabetykom cierpiącym na hematofobię rekomendowane jest leczenie lęku u specjalisty. Terapii powinny poddać się również osoby, które z powodu fobii unikają wizyt u dentysty lub leczenia wymagającego podania zastrzyku czy przeprowadzania regularnych badań krwi. 


Hemofobia, podobnie jak pozostałe fobie specyficzne, dla wielu osób może być źródłem cierpienia lub przyczyną samowykluczenia społecznego z obawy przed narażeniem na śmieszność. Brak świadomości istnienia programów terapeutycznych oraz wstyd sprawiają, że zdecydowana większość fobików nie podejmuje leczenia. Należy pamiętać, że nieleczona fobia o silnym natężeniu może prowadzić do powtarzających się napadów paniki, a te skutecznie uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. 

Jak leczyć hemofobię?

Podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych fobii, leczenie hemofobii polega przede wszystkim na psychoterapii. Jedną z najczęściej stosowanych metod jest psychoterapia behawioralno-poznawcza. Jej założeniem jest celowa ekspozycja pacjenta na obiekt wywołujący lęk, nauka opanowania objawów, a następnie zmiana czynników skupiających uwagę i prowadzących do strachu. Ten rodzaj terapii sprawdzi się u pacjentów, u których hemofobia powstaje na skutek obrzydzenia krwią lub strach ma niewielkie natężenie. Innym rodzajem stosowanej terapii jest psychoterapia psychodynamiczna. Uznawana jest za jedną z najskuteczniejszych i polega na kilku etapach pracy z pacjentem. Jednym z kluczowych jest omówienie przeszłych doświadczeń pacjenta i znalezienie tego, które mogło doprowadzić do powstania fobii. Psychoterapia psychodynamiczna zalecana jest szczególnie osobom, u których lęk ma podłoże psychologiczne. W niektórych przypadkach, kiedy hemofobia wpływa na jakość życia pacjenta, a wręcz mu zagraża (tak jak ma to miejsce w przypadku np. diabetyków), lekarz prowadzący może podjąć decyzję o włączeniu farmakoterapii.  

Źródła
  1. K. Adamczyk, i in., Rzadkie fobie społeczne – rodzaje i leczenie, „Varia Medica” 2018, nr 5. s. 423–429.
  2. P. Ziółkowski, Fobia u dzieci w wieku szkolnym, „Nauka i Społeczeństwo. Przegląd nauk społecznych, technicznych, medycznych i pedagogicznych”  2020, nr 1, s. 65–80.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

autyzm-wysokofunkcjonujacy-objawy-terapia
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autyzm wysokofunkcjonujący – jak się objawia i jak sobie z nim radzić?
28.07.2022
jak-sie-uspokoic-jakie-sa-skuteczne-sposoby
Zdrowie psychiczne
1 min.
Jak można się szybko uspokoić? Sposoby na atak paniki, nerwy i stres
14.05.2021
mowienie-przez-sen-jakie-sa-przyczyny-jak-przestac
Zdrowie psychiczne
1 min.
Mówienie przez sen - jakie są przyczyny? Jak przestać?
27.07.2021
pesymista-kim-jest-jakie-sa-cechy-charakterystyczne
Zdrowie psychiczne
1 min.
Pesymista - kim jest? Jakie są cechy charakterystyczne?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
ofidiofobia-lek-przed-wezami-jak-ja-skutecznie-leczyc
Zdrowie psychiczne
1 min.
Jak pozbyć się lęku przed wężami?
26.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.