account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
OdżywianieSkładniki odżywcze 1 min.

Karnozyna – występowanie, działanie i główne źródła substancji

Emilia Kruszewska21.07.2023Aktualizacja: 28.02.2024

Karnozyna jest substancją o wszechstronnych właściwościach naprawczych, wzmacniających i ochronnych. Wykazuje silny potencjał przeciwstarzeniowy, neutralizuje m.in. aktywność wolnych rodników. Jej działanie docenią sportowcy, gdyż karnozyna wzmacnia siłę mięśni, poprawia ich wydajność i skraca procesy regeneracji. Gdzie występuje karnozyna? Czy substancję można suplementować?


karnozyna-gdzie-wystepuje-jak-dziala
Unsplash.com

Polecane

bulka-grahamka-jakie-ma-wartosci-odzywcze-i-sklad
Odżywianie
1 min.
Bułka grahamka - jakie ma wartości odżywcze i skład?
21.01.2022
platki-kukurydziane-czy-sa-zdrowe-ile-maja-kalorii
Odżywianie
1 min.
Czym wyróżniają się płatki kukurydziane? Skład i właściwości produktu
19.05.2021
jaki-kefir-jest-najzdrowszy-i-kiedy-powinno-sie-go-pic
Odżywianie
1 min.
Czy kefir jest zdrowy? W jaki sposób należy go pić?
25.05.2022
sok-z-imbiru-jakie-ma-dzialanie-jak-zrobic
Odżywianie
1 min.
Jak zrobić sok z imbiru i kiedy warto go stosować?
19.05.2021
Spis treści
  1. Co to jest karnozyna?
  2. Karnozyna – gdzie występuje naturalnie?
  3. Jakie działanie ma karnozyna?
  4. Karnozyna w leczeniu chorób neurologicznych
  5. Karnozyna a choroba wrzodowa
  6. Suplementacja karnozyny
  7. Czy karnozyna jest bezpieczna?
  8. Karnozyna – przeciwwskazania do suplementacji

Co to jest karnozyna?

Karnozyna to rozpuszczalny w wodzie dipeptyd (związek chemiczny zbudowany z aminokwasów, powstający w żołądku w procesie trawienia białek), naturalnie występujący w ludzkim organizmie. Jest częścią mięśni, tkanek, narządów (głównie nerek, wątroby, żołądka) i układu nerwowego. Substancja została wyizolowana i opisana w 1900 roku przez Władimira Gulewicza. Odkrył on ponadto, że poziom karnozyny maleje wraz z wiekiem i to m.in. jej niedobór przyczynia się do powstawania widocznych procesów starzenia. Do wyizolowania karnozyny doszło na skutek poszukiwania substancji, która mogłaby być remedium na choroby neurodegeneracyjne i procesy starzenia organizmu. 

Karnozyna – gdzie występuje naturalnie?

Karnozyna występuje nie tylko w organizmie ludzkim, ale też w niektórych produktach spożywczych. Najbogatszym źródłem tej substancji jest czerwone mięso, szczególnie jagnięcina i wołowina.

Jakie działanie ma karnozyna?

Karnozyna wykazuje wiele działań prozdrowotnych. Jej główne właściwości to m.in.:

  • hamowanie procesów starzenia organizmu;

  • poprawa wyglądu skóry i opóźnianie powstawania zmarszczek;

  • wzmocnienie siły mięśni i zwiększenie ich wytrzymałości;

  • przyspieszanie procesów regeneracji mikrouszkodzeń mięśni i narządów;

  • stabilizacja poziomu równowagi kwasowo-zasadowej, szczególnie podczas wysiłku fizycznego, co skutkuje zmniejszeniem ryzyka powstawania zakwasów;

  • działanie ochronne na mózg i zmniejszanie ryzyka chorób degeneracyjnych narządu;

  • wzmacnianie serca i zmniejszanie ryzyka chorób narządu;

  • poprawa kurczliwości mięśnia sercowego;

  • zmniejszenie ryzyka rozwoju miażdżycy, chorób niedokrwiennych, cukrzycy, nefropatii cukrzycowej;

  • zmniejszenie ryzyka rozwoju zaćmy i ochrona oczu przed infekcjami bakteryjnymi i wirusowymi;

  • zapobieganie niedokrwieniu nerek i uszkodzeniu ich tkanek.

Karnozyna jest związkiem o silnych właściwościach antyoksydacyjnych. Prowadzone nad działaniem substancji badania dowodzą, że hamuje ona aktywność wolnych rodników. Karnozyna neutralizuje ponadto toksyczność metali ciężkich, wspomagając ich usuwanie z tkanek i płynów ustrojowych. Stabilizuje również poziom jonów metali, szczególnie miedzi, żelaza, cynku i kobaltu.

Karnozyna w leczeniu chorób neurologicznych

Jako substancja ochronna, wspomagająca regenerację i pracę mózgu, karnozyna stosowana jest w leczeniu schorzeń neurologicznych. Preparaty z karnozyną znalazły zastosowanie w leczeniu choroby Alzheimera. Badania dowiodły także działanie karnozyny przeciwko postępowaniu choroby Parkinsona. Związek stosowany jest również w leczeniu autyzmu. W przypadku chorób neurologicznych wykazano, iż karnozyna hamuje procesy degradacji neuronów i komórek mózgu, a ponadto moduluje przekaźnictwo nerwowe, wspomagając pracę mózgu.

Karnozyna a choroba wrzodowa

Środki farmakologiczne na bazie karnozyny stosowane są w leczeniu choroby wrzodowej i nadżerek układu pokarmowego. Kompleks karnozyny z cynkiem jako lek przeciwwrzodowy japońscy specjaliści zalecają od 1994 roku. Substancja przyspiesza gojenie ran i wspomaga procesy naprawcze uszkodzonych tkanek. Zastosowany w terapii cynk wykazuje natomiast działanie przeciwzapalne. Karnozyna hamuje ponadto chorobotwórczą aktywność Helicobacter pylori.

Suplementacja karnozyny

Pomimo że karnozyna jest substancją naturalnie występującą w niektórych produktach spożywczych, można ją dodatkowo suplementować. Biorąc pod uwagę, że stężenie substancji zmniejsza się wraz z wiekiem, suplementację karnozyny mogą rozważyć osoby dojrzałe. Działanie substancji docenią również sportowcy i osoby mające intensywne treningi. W ich przypadku karnozyna wzmocni siłę i wydajność mięśni, a ponadto przyspieszy regenerację. Suplementacja karnozyny rekomendowana jest także osobom po 40. roku życia, szczególnie w celu profilaktyki przeciwzmarszczkowej, ale też starzenia się całego organizmu. Przyjmowanie karnozyny może mieć działanie profilaktyczne i skutecznie zmniejszać ryzyko rozwoju chorób cywilizacyjnych. O suplementacji mogą pomyśleć osoby szukające sposobów na to, jak obniżyć ciśnienie.

Suplementy z L-karnozyną dostępne są bez recepty w każdej aptece. Dzienne dopuszczalne spożycie dawki karnozyny wynosi 1000 mg, przy czym działanie terapeutyczne osiągane jest przy dawkowaniu na poziomie 500 mg. Dla lepszej wchłanialności substancji i jej wydajnego działania karnozynę należy suplementować z cynkiem. 

Jeśli chcesz suplementować karnozynę, rób to zgodnie z rekomendacją producenta, ale wcześniej skonsultuj się z farmaceutą lub z lekarzem rodzinnym. Pamiętaj, że tego typu preparaty nie mogą zastąpić leczenia ustalonego przez specjalistę, ale mogą je wesprzeć.

Czy karnozyna jest bezpieczna?

Suplementowanie L-karnozyny przez osoby bez przeciwwskazań jest bezpieczne. Substancja nie wykazuje działania toksycznego, a jej nadmiar organizm usuwa wraz z moczem.

Karnozyna – przeciwwskazania do suplementacji

Karnozyna nie może być suplementowana przez każdego. Do bezwzględnych przeciwwskazań należą: ciąża, okres karmienia piersią, alergia na tę substancję lub inne składniki będące częścią suplementu. Do względnych przeciwwskazań wymagających konsultacji lekarskiej należy cukrzyca. Warto wiedzieć, że karnozyna może obniżać poziom glukozy we krwi. Nie powinny suplementować jej dzieci i nastolatki.

Źródła
  1. R. Zięba, Karnozyna – aktywność biologiczna i perspektywy zastosowania w farmakoterapii, „Wiadomości lekarskie” 2007, 1(2), s. 73–78.
  2. E. Aleksandra Syta, G. Ginalska, P. Kazimierczak, Bioaktywne właściwości karnozyny „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2018, 24(2), s. 96–100.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

zoltko-co-zawiera-ile-wazy-ile-ma-kalorii
Odżywianie
2 min.
Żółtko kurze – co warto o nim wiedzieć?
19.05.2021
sprawdzony-przepis-na-chrupiace-gofry-fit
Odżywianie
2 min.
Przepis na gofry fit – jak zrobić pyszny i zdrowy posiłek w kilku wersjach?
19.05.2021
uczucie-glodu-po-jedzeniu-jakie-sa-przyczyny
Odżywianie
1 min.
Uczucie głodu po jedzeniu - jakie są przyczyny?
28.10.2021
woda-z-imbirem-jak-przygotowac-jakie-daje-efekty
Odżywianie
1 min.
Woda z imbirem – przepis na napój wspomagający zdrowie i odchudzanie
19.05.2021
Popularne w kategorii Odżywianie
skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.