account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieBadania 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Kreatynina – badanie, interpretacja wyniku

Emilia Kruszewskalek. Agnieszka Żędzian30.01.2024Aktualizacja: 30.01.2024

Kreatynina jest pochodną kreatyny i powstaje w procesie przemiany materii w mięśniach szkieletowych. Badanie jej poziomu dostarcza informacji o stanie nerek i pozwala wykryć zaburzenia pracy narządu. Badanie poziomu kreatyniny wykonywane jest z moczu lub krwi. Co oznacza zbyt niski lub zbyt wysoki poziom kreatyniny?


kreatynina-jak-wyglada-badanie-normy-wyniki
Pixabay.com

Polecane

morfologia-co-wykazuje-jak-interpretowac-wyniki
Zdrowie
2 min.
Co to jest morfologia krwi? Przygotowania, wskazania, wyniki
14.05.2021
cytologia-jak-wyglada-badanie-kiedy-je-wykonac
Zdrowie
2 min.
Na czym polega cytologia? Kiedy należy wykonać badanie?
14.05.2021
podstawowe-badania-krwi-co-obejmuja-jakie-zrobic
Zdrowie
2 min.
Podstawowe badania krwi - co obejmują? Jakie zrobić?
31.10.2021
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
Spis treści
  1. Czym jest kreatynina i jakie ma funkcje?
  2. Wskazania do badania kreatyniny
  3. Jak się przygotować do badania kreatyniny?
  4. Norma kreatyniny w moczu i we krwi
  5. Niski poziom kreatyniny – o czym świadczy?
  6. Co oznacza wysoki poziom kreatyniny?
  7. Co wpływa na poziom kreatyniny w organizmie?
  8. Z jakim lekarzem konsultować wyniki kreatyniny?

Czym jest kreatynina i jakie ma funkcje?

Substancja została odkryta w 1832 roku przez naukowca francuskiego pochodzenia, Michaela Eugenia Chevreula [1]. Kreatynina jest pochodną kreatyny i powstaje w procesie przemiany materii, a dokładnie w wyniku rozpadu fosforanu kreatyny w mięśniach szkieletowych. Następnie kreatynina wraz z krwią transportowana jest do nerek. Substancja jest dobrze rozpuszczalna w wodzie. Dlatego drogą filtracji kłębuszkowej jej nadmiar jest usuwany z organizmu wraz z moczem. W organizmie człowieka kreatyna magazynuje i przekazuje energię do komórek mięśniowych i ścięgien. Badanie poziomu kreatyniny dostarcza informacji o wydalniczej czynności nerek i pozwala wykryć zaburzenia i choroby narządu.

Wskazania do badania kreatyniny

Badanie poziomu kreatyniny wykonywane jest w celu oceny pracy nerek. Oprócz diagnostyki narządu wskazaniem do badania są objawy wskazujące na zaburzenia funkcjonowania układu moczowego, np. zbyt rzadkie lub zbyt częste oddawanie moczu. Badanie poziomu kreatyniny warto wykonać również, jeśli w ogólnym badaniu moczu wykryto duże ilości osadu. Oznaczenie poziomu kreatyniny wykorzystuje się także w celu monitorowania niektórych chorób autoimmunologicznych, np. cukrzycy.

Jak się przygotować do badania kreatyniny?

Badanie poziomu kreatyniny zarówno w moczu, jak i w surowicy wymaga przygotowania. Jest to bardzo ważne, gdyż wpływa ono na wiarygodność wyniku. Na badanie z krwi przyjdź na czczo. Pamiętaj, aby ostatni posiłek spożyć o godzinie 18 dnia poprzedzającego. Przynajmniej dobę przed oddaniem krwi powstrzymaj się od treningu i ciężkich prac fizycznych. Podobne wskazówki dotyczą przygotowania do badania kreatyniny w moczu. Próbka do badania powinna pochodzić ze środkowego strumienia. Przed oddaniem moczu do pojemnika pamiętaj o umyciu okolic intymnych wodą. 

Norma kreatyniny w moczu i we krwi

Zakres referencyjny kreatyniny we krwi wynosi: 

  • 0,6–1,1 mg/dl dla kobiet; 

  • 0,7–1,3 mg/dl dla mężczyzn.

Zakres referencyjny kreatyniny w moczu wynosi: 

  • 7–13 mmol/l dla kobiet; 

  • 10–18 mmol/l dla mężczyzn.

Różnice norm pomiędzy kobietami a mężczyznami wynikają z płci, różnej masy ciała i masy mięśniowej [1].

Niski poziom kreatyniny – o czym świadczy?

Spadek kreatyniny w moczu lub w surowicy może świadczyć o zaburzeniach w obrębie mięśni, np. o ich zaniku. Wynik poniżej normy obserwowany jest również u pacjentów z miastenią. To choroba autoimmunologiczna, polegająca na zaburzeniu procesu przekazywania impulsów nerwowych do mięśni. Do spadku kreatyniny dochodzi również na skutek niedożywienia. Wynik poniżej normy jest niekiedy obserwowany u osób przyjmujących leki sterydowe.

Co oznacza wysoki poziom kreatyniny?

Wzrost poziomu kreatyniny powyżej normę może mieć wiele przyczyn. Wysoki poziom substancji najczęściej wskazuje na zaburzenia pracy nerek i dróg moczowych, np. ich zablokowanie, co objawia się zmniejszeniem objętości wydalanego moczu. Bardzo wysoki poziom kreatyniny może oznaczać niewydolność nerek lub towarzyszyć kwasicy ketonowej. Do wzrostu poziomu substancji we krwi lub w moczu dochodzi również na skutek odwodnienia i niekiedy podczas przyjmowania antybiotyków. 

Co wpływa na poziom kreatyniny w organizmie?

Wpływ na poziom kreatyniny ma kilka czynników zarówno naturalnych, jak i patologicznych. Przede wszystkim ilość substancji zależy od wieku, płci, ilości wypijanej dziennie wody, poziomu aktywności fizycznej. Na zawartość kreatyniny wpływa także dieta, a właściwie ilość spożywanej soli i białka. Jak podają eksperci, spożycie 1 kg białka zwierzęcego prowadzi do zwiększenia dziennego wydalania kreatyniny z moczem o 9%, co w dłuższej perspektywie może zaburzać czynność nerek.

Wpływ na zwiększenie poziomu kreatyniny ma również suplementacja kreatyną. Co warto dodać, stosowanie odżywek z kreatyną jest bezpieczne dla zdrowia, pod warunkiem że suplementy przyjmowane są zgodnie z rekomendacjami producenta. Suplementacja kreatyną jest nawet wskazana dla osób uprawiających sporty wyczynowe, szybkościowe i siłowe, które charakteryzują się maksymalną intensywnością i krótkim czasem trwania, np.: sporty walki, podnoszenie ciężarów, kulturystyka, biegi krótkodystansowe. Od 1992 roku suplementacja kreatyną jest dozwolona i stosowana w sporcie zawodowym [1]. 

Stopień wydalania kreatyniny zależy od masy mięśniowej. Im większa masa mięśniowa, tym wyższy poziom kreatyniny. Taki stan jest więc bardzo często spotykany u osób trenujących. Odwrotny wynik uzyskamy u osób z bardzo małą masą mięśniową. Wpływ na poziom kreatyniny ma także wiek. U osób w podeszłym wieku zawartość substancji ulega zmniejszeniu, co jest zjawiskiem naturalnym. Niski poziom kreatyniny odnotowuje się również u kobiet w ciąży. 

Wśród patologicznych czynników mających wpływ na poziom kreatyniny wskazuje się m.in. na: aktywne zakażenie organizmu, stan zapalny, uszkodzenia ciała, stres. Na poziom kreatyniny w moczu oddziałują niektóre leki – katecholaminy i kwas 5-hydrolsyidolooctowy. 

Z jakim lekarzem konsultować wyniki kreatyniny?

Poziom kreatyniny uzależniony jest od wielu czynników i nie zawsze wskazuje na stan chorobowy. Wynik wymaga indywidualnej interpretacji, uwzględniającej wiek, styl życia, dietę, masę mięśniową, ogólny stan zdrowia i przyjmowane przez pacjenta leki. Nawet wysoki wynik kreatyniny, który jest obserwowany przy zaburzeniach pracy nerek, nie jest wystarczający do postawienia diagnozy. Do oceny pracy nerek oprócz badania poziomu kreatyniny niezbędne jest oznaczenie mocznika i klirensu kreatyniny. Jak widzisz, interpretacja wyniku jest złożona i wymaga indywidualnego podejścia. Omów swoje wyniki z lekarzem kierującym Cię na to badanie, a jeśli wykonujesz je na własną rękę – z lekarzem rodzinnym lub internistą. Ten specjalista w razie potrzeby poszerzy diagnostykę albo skieruje Cię do lekarza od chorób nerek, czyli nefrologa.

Komfort dostępu do nawet 39 specjalistów, w tym nefrologa i nefrologa dziecięcego, i wizytę bez konieczności czekania w długich kolejkach zapewnia prywatne ubezpieczenie zdrowotne, ktorego ofertę zamówisz na Welbi. W pakiecie od 239 zł miesięcznie zyskasz możliwość dostępu do lekarzy 39 specjalizacji i blisko 300 różnych badań, w tym laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych. Ponadto w ramach pakietu będziesz mieć możliwość wykonania dorocznego profilaktycznego przeglądu stanu zdrowia i – co najważniejsze – bez ponoszenia dodatkowych kosztów. 

Wypełnij formularz i porozmawiaj z konsultantem, żeby dowiedzieć się, co jeszcze możesz zyskać, wybierając prywatną opiekę medyczną za pośrednictwem Welbi.

Źródła
  1. J. Bednarski i in., Nauki przyrodnicze i medyczne: żywienie, sport oraz zdrowie, 2018, s. 8–17.
  2. J. Małyszko, Przewlekła niewydolność nerek – problem tylko nefrologów, „Choroby Serca i Naczyń”, 2005, 2(2), s. 78–83.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
bilans-szesciolatka-kiedy-nalezy-go-wykonac
Zdrowie
1 min.
Bilans sześciolatka – kiedy jest przeprowadzany i co obejmuje?
19.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.