account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieBadania 1 min.

Laparotomia – na czym polega zabieg?

lek. Agnieszka Żędzian21.11.2023Aktualizacja: 13.02.2024

Laparotomia jest zabiegiem chirurgicznym, podczas którego dostęp do narządów jamy brzusznej uzyskuje się poprzez wykonanie dużego nacięcia powłok brzucha. W ostatnich dekadach laparotomia została częściowo zastąpiona mniej inwazyjnymi zabiegami – laparoskopią i minilaparotomią. Wciąż jednak jest, w niektórych sytuacjach, niezastąpioną metodą diagnostyczno-leczniczą. Sprawdź, jakie są wskazania do laparotomii i na czym polega zabieg.


laparotomia-na-czym-polega-zabieg
Pixabay.com

Polecane

rezonans-magnetyczny-co-to-jest-na-czym-polega
Zdrowie
1 min.
Rezonans magnetyczny – co to za badanie? Jakie są wskazania i sposób przygotowania?
19.05.2021
badania-serca-jakie-sa-rodzaje-na-czym-polegaja
Zdrowie
1 min.
Badania serca - jakie są rodzaje? Na czym polegają?
30.07.2021
kalendarz-badan-profilaktycznych-dla-kobiet-kiedy-i-co-badac
Zdrowie
1 min.
Kalendarz badań profilaktycznych dla kobiet – kiedy i co badać?
30.11.2021
spirometria-co-to-jest-na-czym-polega-badanie
Zdrowie
1 min.
Spirometria – co to za badanie? Jakie są wskazania i przygotowania do niego?
19.05.2021
Spis treści
  1. Czym jest laparotomia?
  2. Laparotomia – wskazania
  3. Jakie są przeciwwskazania do laparotomii?
  4. Laparotomia – na czym polega zabieg?
  5. Laparotomia – jakie powikłania mogą wystąpić?
  6. Czym jest minilaparotomia?
  7. Laparotomia a laparoskopia

Czym jest laparotomia?

Zabieg laparotomii to jedna z najczęściej wykonywanych operacji chirurgicznych. Podczas niej chirurg uzyskuje dostęp do jamy otrzewnej i narządów jamy brzusznej poprzez rozległe nacięcie powłok brzucha. Laparotomia może być wykonywana zarówno w celach leczniczych (np. u osób z resekcyjnym rakiem jelita grubego), jak i diagnostycznych – określa się ją wówczas mianem laparotomii zwiadowczej.

Laparotomia – wskazania

Kiedy wykonuje się laparotomię? W ostatnich dekadach operacja metodą klasyczną została częściowo zastąpiona mniej inwazyjnymi zabiegami – laparoskopią i minilaparotomią. Nie oznacza to jednak, że laparotomia należy do rzadkości. Wykonuje się ją m.in. w przypadku:

  • krwawienia z przewodu pokarmowego,

  • krwawienia do jamy otrzewnej o innej etiologii (źródle),

  • urazu jamy brzusznej,

  • niedrożności jelit,

  • perforacji (przerwania ciągłości) przewodu pokarmowego,

  • konieczności operacji u osób z masywnym wodobrzuszem,

  • rozległych zabiegów operacyjnych, np. pankreatoduodenektomii (usunięcia m.in. części trzustki, dwunastnicy i pęcherzyka żółciowego). 

W przeciwieństwie do laparoskopii podczas laparotomii chirurg ma szeroki dostęp do narządów jamy brzusznej. Dzięki temu łatwiej jest mu dokonać oceny narządów, znaleźć źródło krwawienia czy zlokalizować miejsce perforacji jelit. 

Jakie są przeciwwskazania do laparotomii?

Laparotomia to rozległy zabieg operacyjny przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym. Operacji nie wykonuje się, jeśli ryzyko z nią związane przewyższa potencjalne korzyści. Do najważniejszych przeciwwskazań do wykonania laparotomii należą:

  • brak zgody pacjenta,

  • ciężki stan ogólny chorego, z niestabilnością hemodynamiczną (np. niskim ciśnieniem tętniczym krwi),

  • rozsiana choroba nowotworowa,

  • sepsa.

Decyzję o konieczności wykonania laparotomii podejmuje chirurg po konsultacji z anestezjologiem i uzyskaniu Twojej zgody na zabieg. Przed operacją lekarz poinformuje Cię o ryzyku związanym z planowaną procedurą i możliwych powikłaniach. Jeżeli masz jakieś wątpliwości co do zabiegu, wykorzystaj ten czas, aby zadać chirurgowi pytania.

Przeczytaj również:

Laparotomia – na czym polega zabieg?

Laparotomia jest zabiegiem, który odbywa się sali operacyjnej specjalnie do niego przygotowanej. W trakcie jego wykonywania na sali, oprócz Ciebie, będzie cały zespół medyków dbających o Twoje bezpieczeństwo: co najmniej dwóch chirurgów (operator i lekarz asystujący), anestezjolog, pielęgniarka anestezjologiczna i instrumentariuszka.

Przed zabiegiem lekarz porozmawia z Tobą na temat zgłaszanych dolegliwości, chorób przewlekłych i leków, które przyjmujesz. Zleci także wykonanie podstawowych badań krwi, w tym morfologię, grupę krwi, koagulogram (badanie układu krzepnięcia), poziom elektrolitów i stężenie kreatyniny. W zależności od Twoich objawów zadecyduje o wykonaniu innych badań, w tym obrazowych, m.in. RTG, USG lub tomografii komputerowej jamy brzusznej. 

Przygotowanie do badania może się różnić w zależności od trybu operacji. Jeśli Twój zabieg ma charakter planowy, pozostań na czczo (zwykle na 10–12 godzin przed zabiegiem) i ogól skórę brzucha. Przed zabiegiem personel medyczny wykona niezbędne badania, otrzymasz odpowiednie nawodnienie i leki. Pielęgniarka założy także cewnik do pęcherza moczowego. Inaczej może wyglądać postępowanie przygotowawcze przed nagłą laparotomią, w której czas odgrywa ogromną rolę dla zdrowia i życia. Jeśli jest to konieczne, zabieg wykonuje się niezależnie od ostatniego spożytego posiłku, a przygotowanie ma miejsce często na sali operacyjnej.

Podczas laparotomii chirurg wykonuje nacięcie kolejno skóry, tkanki podskórnej, powięzi, mięśni i otrzewnej. Klasycznie nacięcie wykonuje się skalpelem w linii pośrodkowej ciała (z ominięciem pępka), ale lekarz może zdecydować się na inny dostęp, np. z cięcia poprzecznego czy podżebrowego. Następnie dokonuje oceny jamy brzusznej, a w razie konieczności wykonuje określony zabieg, np. usunięcie pęcherzyka żółciowego czy wyrostka robaczkowego. Na koniec zakłada szwy wewnętrzne (rozpuszczalne) oraz zewnętrzne, na skórę. Na zdjęcie szwów zewnętrznych zgłoś się do chirurga lub gabinetu zabiegowego po 7 dniach od laparotomii.

Laparotomia – jakie powikłania mogą wystąpić?

Tak jak każdy inny zabieg, laparotomia wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań. Mogą to być m.in.: krwawienie, zakażenie, krwiak, rozejście się lub zakażenie rany pooperacyjnej, przepuklina w bliźnie pooperacyjnej, przewlekły ból czy uszkodzenie narządów w trakcie zabiegu. O potencjalnych powikłaniach poinformuje Cię lekarz podczas kwalifikacji do laparotomii. Dzięki temu będziesz w stanie wyrazić świadomą zgodę (lub odmowę) na zabieg operacyjny. 

Czym jest minilaparotomia?

Przy okazji omawiania tematu laparotomii nie sposób nie wspomnieć o minilaparotomii. Ten minimalnie inwazyjny zabieg znalazł zastosowanie głównie w ginekologii. Podczas niego lekarz wykonuje jedynie niewielkie (4–6 cm) nacięcie w okolicy nadłonowej. Najczęstszym wskazaniem do minilaparotomii jest konieczność wykonania histerektomii, czyli usunięcia macicy. Zabieg jest przeciwwskazany u kobiet, u których podejrzewa się obecność zrostów, np. chorujących na endometriozę. Po minilaparotomii obserwuje się zwykle szybki powrót do codziennej aktywności fizycznej. Wypis ze szpitala jest zwykle możliwy kilka–kilkanaście godzin po operacji. Konieczne jest jednak ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarskich.

Laparotomia a laparoskopia

Chcesz wiedzieć, czym różni się laparoskopia od laparotomii? Zabiegi laparoskopowe są wykonywane z użyciem specjalnego sprzętu umożliwiającego przeprowadzenie operacji przez niewielkie nacięcia w skórze. W trakcie laparoskopii chirurg wprowadza (przez wykonane w powłokach jamy brzusznej nacięcia) kamerę oraz potrzebne narzędzia. W przeciwieństwie do laparotomii nie ma zwykle konieczności wykonania rozległego nacięcia skóry.

Laparoskopia jest zabiegiem mniej inwazyjnym od laparotomii. Wiąże się zwykle z krótszym czasem operacji, mniejszą utratą krwi, mniejszymi dolegliwościami bólowymi w okresie pooperacyjnym i krótszym okresem hospitalizacji.

Źródła
  1. N. Rajaretnam, E. Okoye, B. Burns, Laparotomy, „StatPearls”, 2023, dostęp online: czerwiec 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK525961/.
  2. M. Glasser, Minilaparotomy: A Minimally Invasive Alternative for Major Gynecologic Abdominal Surgery, „The Permanente Journal”, 2005, dostęp online: czerwiec 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3108411/.
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
aloes-na-rany-jak-go-stosowac-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Aloes na rany - jak go stosować? Co warto wiedzieć?
30.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
skladniki-krwi-i-ich-funkcje-co-warto-wiedziec
Zdrowie
3 min.
Składniki krwi i ich funkcje - co warto wiedzieć?
30.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.