account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Czym jest lipaza trzustkowa i jaka jest jej funkcja w organizmie?

Marta Szarawarska

lek. Wiktor Trela

30.01.2024

Aktualizacja: 30.01.2024

Lipaza trzustkowa jest enzymem trawiennym wydzielanym przez trzustkę do jelita cienkiego. Jej zadaniem jest rozkład lipidów do wolnych kwasów tłuszczowych i glicerolu. Nagły wzrost stężenia lipazy trzustkowej stanowi powód do pilnej wizyty u lekarza. O tym, czym dokładnie jest lipaza trzustkowa i kiedy warto sprawdzić jej stężenie, przeczytasz w poniższym artykule. Dowiesz się również, jak wygląda oznaczenie poziomu lipazy trzustkowej i w jaki sposób interpretować uzyskane wyniki.


lipaza-trzustkowa-jaka-pelni-funkcje-badanie-wyniki
Pixabay.com

Polecane

grzybica-po-antybiotyku-jak-jej-uniknac-objawy
Zdrowie
1 min.
Jak uniknąć grzybicy po antybiotyku?
30.05.2022
bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
owsiki-u-doroslego-jakie-sa-objawy-jak-leczyc
Zdrowie
2 min.
Owsiki u dorosłego - jakie są objawy? Jak leczyć?
31.10.2021
goraca-kapiel-na-przeziebienie-najlepsze-rozwiazanie
Zdrowie
1 min.
Czy gorąca kąpiel pomaga na przeziębienie?
02.06.2022
Spis treści
  1. Czym jest lipaza trzustkowa?
  2. Kiedy warto wykonać badanie lipazy trzustkowej?
  3. Jak wygląda badanie lipazy trzustkowej?
  4. Poziom lipazy trzustkowej – jak interpretować wyniki?
  5. Podwyższone stężenie lipazy – jak wygląda leczenie?

Czym jest lipaza trzustkowa?

Lipazy są enzymami, których zadaniem jest rozkład tłuszczów. W organizmie człowieka występuje kilka różnych form lipaz, wśród których warto wymienić lipazę żołądkową, jelitową, językową, wątrobową, trzustkową i mlekową. Wszystkie lipazy mają zdolność do rozkładu lipidów do wolnych kwasów tłuszczowych, jednak najważniejszą funkcję pełni lipaza trzustkowa (ALP), wydzielana w postaci nieaktywnej przez komórki trzustki do soku trzustkowego. Pod wpływem odpowiedniego pH i kwasów żółciowych jest ona przekształcana do formy aktywnej. 

Głównym zadaniem lipazy trzustkowej jest rozbijanie wiązań cząsteczkowych trójglicerydów do glicerolu i wolnych kwasów tłuszczowych. W tej właśnie formie lipidy są wchłaniane przez kosmki jelitowe. Lipaza trzustkowa wpływa również na przepuszczalność błony komórkowej. Ma to kluczowe znaczenie podczas procesów wchłaniania składników odżywczych i wydalania produktów przemiany materii przez komórkę.

W warunkach prawidłowych stężenie lipazy trzustkowej we krwi jest na bardzo niskim poziomie. Jeśli jednak dojdzie do niedrożności przewodów trzustkowych lub uszkodzenia komórek trzustki, wtedy stężenie tego enzymu rośnie. Wraz z nim wzrasta stężenie we krwi innego hormonu – alfa-amylazy. W odróżnieniu od lipazy alfa-amylaza bierze udział w rozkładzie węglowodanów. Obie substancje uznawane są za specyficzne markery chorób trzustki.

Kiedy warto wykonać badanie lipazy trzustkowej?

Oznaczenie poziomu lipazy trzustkowej wskazane jest przy podejrzeniu ostrego i przewlekłego zapalenia trzustki oraz nowotworów tego narządu. Badanie to jest też wykonywane w celu monitorowania skuteczności leczenia schorzeń trzustki.

Objawy, które powinny skłonić nas do oznaczenia poziomu lipazy trzustkowej, to:

  • brak apetytu,

  • silny ból w nadbrzuszu, promieniujący do pleców,

  • przyspieszona akcja serca,

  • gorączka i stan podgorączkowy,

  • nudności,

  • wymioty,

  • krew w stolcu.

Jeśli zauważasz u siebie objawy opisane powyżej, koniecznie umów się na konsultację do lekarza rodzinnego.

Jak wygląda badanie lipazy trzustkowej?

Badanie stężenia lipazy trzustkowej wykonywane jest z krwi obwodowej pobranej z żyły łokciowej. Przed przystąpieniem do pobrania krwi powinieneś być na czczo. Ostatni posiłek zjedz więc na 8–12 godzin przed planowaną wizytą w laboratorium. Przed samym pobraniem krwi możesz wypić niewielką ilość wody.

Wynik badania zazwyczaj otrzymasz w ciągu 2 dni od pobrania próbki krwi. Pamiętaj, że oznaczenie poziomu lipazy trzustkowej jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia tylko wtedy, gdy posiadasz skierowanie wystawione przez lekarza. Jeśli badanie ALP wykonywane jest na własną rękę, jest w pełni odpłatne.

Możesz też kupić pakiet prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego, którego ofertę możesz zamówić na Welbi (dostawcą usług jest TU Zdrowie) i nie płacić dodatkowo ani za badanie ALP, ani za 119 innych badań laboratoryjnych, 65 badań obrazowych i 5 czynnościowych. A to w pakiecie już od 69 zł miesięcznie.

Dodatkowo ominiesz długie kolejki do lekarzy – do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej dostaniesz się w ciągu 1 dnia, a na telekonsultację ze specjalistą będziesz czekać nie dłużej niż 3 dni robocze. A jeśli wybierzesz jeden z bardziej rozbudowanych pakietów, otrzymasz dostęp do wizyt stacjonarnych u specjalistów, większej liczby badań i bezpłatnego profilaktycznego przeglądu zdrowia raz do roku.

Sprawdź, który pakiet prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego najlepiej zaspokoi Twoje zdrowotne potrzeby. Pamiętaj, że w ramach swojego ubezpieczenia możesz objąć ochroną również Twoje dzieci (do 7 roku życia).

Poziom lipazy trzustkowej – jak interpretować wyniki?

Prawidłowy poziom lipazy trzustkowej u osób dorosłych powinien być niższy niż 60 U/L [1]. Pamiętaj jednak, że każdy wynik, który wskazuje na podwyższone stężenie lipazy, należy skonsultować z lekarzem, ponieważ do wzrostu poziomu tego enzymu dochodzi na skutek rozwoju wielu schorzeń.

Podwyższony poziom lipazy trzustkowej może świadczyć o występowaniu następujących chorób:

  • przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki,

  • nowotwór trzustki,

  • guzy trzustki,

  • niedrożność przewodu trzustkowego,

  • zapalenie otrzewnej,

  • niedrożność jelit.

Poza tym podwyższona aktywność lipazy trzustkowej może być wynikiem powikłań po zabiegach chirurgicznych, przyjmowania niektórych leków lub negatywnego wpływu alkoholu na organizm.

Niska aktywność lipazy trzustkowej może być objawem chorób, takich jak:

  • cukrzyca,

  • mukowiscydoza.

Zarówno wartości powyżej, jak i poniżej normy wymagają konsultacji lekarskiej. W razie wątpliwości lekarz zleci rozszerzenie diagnostyki o inne badania obrazowe i analizy laboratoryjne, takie jak: poziom bilirubiny, aktywność aminotransferaz – asparaginianowej (ASPAT), alaninowej (ALAT) oraz gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP). Również bardzo ważne jest badanie CRP, czyli jednego z markerów stanu zapalnego.

Podwyższone stężenie lipazy – jak wygląda leczenie?

Sposób leczenia podwyższonego stężenia lipazy trzustkowej zależy od przyczyny schorzenia. Ostre zapalenie trzustki wymaga leczenia szpitalnego. Jeśli przyczyną podwyższonego stężenia lipazy jest niedrożność dróg żółciowych, to zazwyczaj lekarz podejmuje decyzję o interwencji zabiegowej. Podejrzenie nowotworu trzustki wymaga rozszerzenia diagnostyki o badania specjalistyczne i zastosowania odpowiedniego leczenia onkologicznego.

Źródła
  1. B. Neumeister i in., Diagnostyka laboratoryjna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2013, s. 102–103.
  2. A. Dembińska-Kieć i in., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. Podręcznik dla studentów medycyny, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010, s. 741–745.
  3. A. Szczeklik, Interna Szczeklika. Mały podręcznik, Medycyna Praktyczna, 2020, s. 685–691.
Author Marta Szarawarska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
karagen-co-to-jest-czy-jest-bezpieczny
Odżywianie
2 min.
Karagen – co to jest, gdzie jest stosowany i jaki ma wpływ na zdrowie?
17.05.2021
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.