Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів
Zweryfikowane przez eksperta

Liszaj obrączkowy – przyczyny, objawy, leczenie

Olga Dąbska

lek. Wiktor Trela

15.03.2022

Aktualizacja: 15.03.2022

Liszaj obrączkowy to rzadko występująca odmiana liszaja płaskiego. Choroba objawia się przede wszystkim świądem i grudkowatymi, wielobocznymi, błyszczącymi zmianami skórnymi, które rozwijają się zwłaszcza na tułowiu, kończynach i narządach płciowych. Dowiedz się więcej na temat liszaja obrączkowego.


liszaj-obraczkowaty-przyczyny-objawy
pexels

Co to jest liszaj obrączkowy?

Liszaj obrączkowy to zwyczajowa nazwa liszaja obrączkowatego. Jest jednym z rodzajów liszaja płaskiego. Ta przewlekła choroba skóry może się rozwinąć również na błonach śluzowych. Występuje rzadko, ale pojawia się w każdym wieku. Zdarzają się zatem przypadki liszaja obrączkowego u dzieci.

Liszaj obrączkowy – przyczyny

Przyczyny liszaja obrączkowego nie są do końca znane. Choroba ma prawdopodobnie charakter autoimmunologiczny. Oznacza to, że jest chorobą układu immunologicznego (odpornościowego). Autoimmunizacja polega na reakcji obronnej organizmu, skierowanej przeciwko własnym komórkom. Na powstanie liszaja obrączkowego w większym stopniu narażone są osoby zmagające się z innymi schorzeniami autoimmunologicznymi, np. z chorobą Hashimoto.

Uważa się, że przyczyną powstania liszaja obrączkowego może być powikłanie po przeszczepie w postaci tzw. reakcji typu przeszczep przeciwko gospodarzowi. Wywołać mogą go także silne czynniki psychiczne (np. ciężkie wstrząsy psychiczne, narażenie na silny lub przewlekły stres) czy przyjmowanie niektórych leków (np. przeciwmalarycznych, neuroleptyków, soli złota). 

Liszaj obrączkowy nie jest chorobą zaraźliwą, ale warto sprawdzić, czy u cierpiącej na niego osoby nie występuje wirus WZW typu B lub C. Podejrzewa się, że choroba powiązana może być z zakażeniem wirusami hepatotropowymi. Lekarze zwracają uwagę na ewentualne powiązanie liszaja obrączkowego z genetyką, sugerując jego dziedziczny charakter.

Jakie są objawy liszaja obrączkowego?

W przebiegu liszaja obrączkowego na skórze pojawiają się czerwone grudki. Określa się w ten sposób wykwit wyniesiony ponad powierzchnię skóry, o innej spoistości niż otaczająca go tkanka i o wyraźnym odgraniczeniu – z charakterystyczną, wąską, uniesioną obręczą po zewnętrznej stronie. Dla liszaja obrączkowego charakterystyczne są zmiany wieloboczne o błyszczącej powierzchni, sinawe lub czerwone, które w centralnej części mają zagłębienie, przebarwienie lub bliznowaty zanik.

Zmiany układają się w sposób obrączkowaty, tworząc swego rodzaju pierścień. Od tego właśnie pochodzi nazwa choroby. W przypadku jednoczesnego odśrodkowego wzrostu wykwitów zmiany stają się bardziej wyraźne. Niekiedy ustępowanie wyjściowego ogniska prowadzi do powstania zaniku w części centralnej. Zmianom skórnym towarzyszy świąd i ból zajętej skóry (dotkliwy zwłaszcza w przypadku zmian w okolicy narządów płciowych). Ich skala różni się w zależności od stopnia nasilenia stanu zapalnego.

Gdzie umiejscawia się liszaj obrączkowy?

Zmiany skórne w przebiegu liszaja obrączkowego najczęściej lokalizują się:

  • na kończynach, 

  • w okolicy narządów płciowych (częściej w tej lokalizacji rozwijają się u mężczyzn niż u kobiet, zazwyczaj na żołędziach i mosznie),

  • na dolnej powierzchni tułowia.

Sporadycznie spotyka się inne umiejscowienie zmian skórnych w liszaju obrączkowym. 

Na czym polega diagnostyka liszaja obrączkowego?

W diagnostyce liszaja obrączkowego wykorzystuje się zwłaszcza badanie przedmiotowe. Lekarz w ocenie zmian skórnych bierze pod uwagę przede wszystkim takie czynniki, jak:

  • lokalizacja,

  • obecność świądu,

  • wygląd, kształt (obrączkowaty układ, z zanikowym centrum i uniesionymi obwałowanymi brzegami) i zabarwienie;

  • przewlekły charakter.

Do postawienia rozpoznania kluczowe jest też badanie histopatologiczne. Polega ono na ocenie pod mikroskopem pobranego fragmentu zmienionej skóry. Analiza mikroskopowa pozwala na diagnozę różnicową. Z uwagi na podobny obraz kliniczny, liszaj obrączkowy powinien być różnicowany m.in. z: pęcherzycą, łuszczycą, ziarniniakiem obrączkowatym, brodawkami płaskimi.

Liszaj obrączkowy – jak należy go leczyć?

Z uwagi na to, że nie ma dokładnie ustalonych przyczyn powstania, to liszaj obrączkowy leczony jest objawowo. Farmakoterapia odgrywa główną rolę. Chorym podaje się leki przeciwhistaminowe, które przynoszą ulgę przy świądzie. W sytuacji, gdy dolegliwości nasilają się lub wspomniane leki nie przynoszą poprawy, choremu podaje się glikokortykosteroidy miejscowo w formie maści lub kremów, które redukują wykwity oraz zmniejszają świąd. Tworzenie ze środków miejscowych opatrunków zamkniętych zdecydowanie poprawia efektywność leczenia.

W opornych przypadkach sterydy podaje się ogólnoustrojowo. Skuteczne może być łączenie sterydów z lekami przeciwdrożdżakowatymi i przeciwbakteryjnymi. W ciężkich sytuacjach stosuje się metotreksat (pochodną kwasu foliowego) lub cyklosporynę – obie substancje wykazują silne działanie immunosupresyjne.

Liszaj obrączkowy – leczenie domowe

Wspomagającą rolę wobec specjalistycznego leczenia odgrywają domowe rozwiązania. Wśród bardziej znanych wymienia się:

  • kąpiel w owsiance,

  • okład z aloesu,

  • okład chłodzący kupny lub samodzielnie przygotowany z kostek lodu owiniętych w bawełnianą ściereczkę.

Źródła
  1. J. Bowling, Dermoskopia diagnostyczna. Przewodnik ilustrowany, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2018.

  2. S. Jabłońska, S. Majewski, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2005.

  3. S. Majewski, I. Rudnicka, T. Pniewski, Dermatozy i zakażenia okolic zewnętrznych narządów płciowych, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2018.

  4. G. Wagner, C. Rose, M.M. Sachse, Odmiany kliniczne liszaja płaskiego, „Dermatologia po Dyplomie” 2013, t. 4, nr 5, s. 4–16.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Zdrowie
Ad

Polecane

jak-szybko-pozbyc-sie-kataru-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Jak szybko pozbyć się kataru? Domowe sposoby
30.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
zmiany-skorne-w-przebiegu-najczestszych-chorob-skory
Zdrowie
3 min.
Zmiany skórne w przebiegu najczęstszych chorób skóry
31.10.2021
stluszczenie-watroby-objawy-przyczyny-leczenie
Zdrowie
1 min.
Stłuszczenie wątroby – objawy, przyczyny, leczenie
11.02.2022

Najchętniej czytane

goraczka-ile-moze-trwac-jak-ja-zbic
Zdrowie
2 min.
Gorączka - ile może trwać? Jak ją zbić?
31.10.2021
alergia-na-jajka-jakie-sa-objawy-uczulenia
Zdrowie
2 min.
Co uczula w jajku? Jakie są objawy alergii na jaja kurze?
19.05.2021
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
zielona-bakteria-na-paznokciu-leczenie-domowe
Zdrowie
1 min.
Zielona bakteria na paznokciu - leczenie domowe
31.10.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.