account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Liszaj twardzinowy – przyczyny, objawy, leczenie

Olga Dąbskalek. Wiktor Trela15.03.2022Aktualizacja: 11.03.2024

Liszaj twardzinowy to zapalna choroba skóry, która atakuje zazwyczaj miejsca intymne. Najczęściej występuje wśród kobiet przed okresem dojrzewania i po menopauzie. Sposób leczenia zależy od stopnia zaawansowania choroby.


liszaj-twardzinowy-przyczyny-rodzaje
pexels

Polecane

skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
afta-w-gardle-jakie-sa-objawy-jak-wyglada-leczenie
Zdrowie
2 min.
Afta w gardle - jakie są objawy? Jak wygląda leczenie?
24.01.2022
soda-na-zgage-jak-ja-stosowac-jakie-sa-proporcje
Zdrowie
1 min.
Soda na zgagę - jak ją stosować? Jakie są proporcje?
21.01.2022
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
Spis treści
  1. Co to jest liszaj twardzinowy?
  2. Jakie są przyczyny liszaja twardzinowego?
  3. Gdzie rozwija się liszaj twardzinowy?
  4. Objawy liszaja twardzinowego
  5. Rozpoznanie liszaja twardzinowego
  6. Liszaj twardzinowy – jak należy go leczyć?

Co to jest liszaj twardzinowy?

Liszaj twardzinowy dawniej określany był jako liszaj twardzinowy i zanikowy. To przewlekła, rzadko występująca, niezłośliwa choroba skóry i błon śluzowych o charakterze zapalnym. Pierwszy raz opisana została w 1887 roku przez Hallopeau. Z kolei typowe cechy histologiczne (określone na podstawie badania mikroskopowego) liszaja twardzinowego pięć lat później opisał Darier.

Liszaj twardzinowy to choroba zdecydowanie częściej występująca wśród kobiet niż u mężczyzn. Szacuje się, że kobiety stanowią nawet 85% przypadków zachorowań. Jeżeli chodzi o wiek, w jakim najczęściej rozwija się liszaj twardzinowy, to wyodrębniono dwa szczyty zachorowalności:

  • mniejszy – u dziewczynek w wieku od 8 do 13 lat,

  • większy – u kobiet w okresie pomenopauzalnym, między 5. a 6. dekadą życia.

Jakie są przyczyny liszaja twardzinowego?

Liszaj twardzinowy to choroba o nieznanej etiologii. Wśród możliwych przyczyn jej powstania wymienia się:

  • predyspozycje genetyczne – zdarzają się rodzinne przypadku występowania liszaja twardzinowego,

  • zaburzenia immunologiczne (czyli odporności), jak np. choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa,

  • zaburzenia hormonalne,

  • czynniki miejscowe, jak np. urazy czy kłopoty z ukrwieniem.

Gdzie rozwija się liszaj twardzinowy?

Zmiany chorobowe w przebiegu liszaja twardzinowego w większości przypadków dotyczą skóry okolicy anogenitalnej, czyli miejsc intymnych. Obejmować mogą narządy płciowe czy sąsiedztwo odbytu. W przypadku kobiet najczęściej rozwija się liszaj twardzinowy sromu (zmiany mogą pojawiać się na wargach sromowych mniejszych i większych) lub łechtaczki. U mężczyzn zazwyczaj pojawia się liszaj twardzinowy napletka bądź żołędzi.

Tylko u 15–20% wszystkich chorych tworzy się postać pozagenitalna, zmiany lokalizują się w niej głównie na tułowiu (zwłaszcza na górnej części pleców), kończynach (głównie na nadgarstkach, udach), w okolicy podsutkowej, w pachach. Do nietypowych lokalizacji należą: sutki, skóra głowy, dłonie, podeszwy stóp, twarz. Możliwe są też przypadki jednoczesnego występowania zmian w okolicach płciowych i postaci pozagenitalnej.

Ponieważ liszaj twardzinowy dotyczy głównie kobiet i rozwija się w miejscach intymnych, w pierwszej kolejności należy skonsultować objawy z ginekologiem. Dzięki prywatnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, którego ofertę możesz zamówić na Welbi, masz gwarancję, że konsultacja odbędzie się szybko – maksymalnie w ciągu 3 dni roboczych. W ramach pakietów przygotowanych przez TU Zdrowie możesz zyskać też dostęp do:

  • nowoczesnych placówek medycznych współpracujących z TU Zdrowie (prawie 3500 placówek w całej Polsce),

  • w pakiecie OCHRONA GOLD od 239 zł miesięcznie do aż 39 specjalistów, w tym ginekologa,

  • (w wybranych pakietach) profilaktycznego przeglądu zdrowia, dzięki któremu raz do roku wykonasz rutynową cytologię i kontrolne USG piersi

Zamów na Welbi ofertę i sprawdź, co obejmują pakiety Polisy Zdrowie Welbi i dlaczego warto je kupić.

Objawy liszaja twardzinowego

Objawy liszaja twardzinowego to przede wszystkim: świąd, ból, pieczenie oraz zmiana w zabarwieniu i strukturze skóry. Zmiany skórne mają postać mnogich, atroficznych, porcelanowobiałych wykwitów (to zmiany wypukłe) i plam zanikowych (mowa o zmianach płaskich). Wraz z zaawansowaniem choroby zmieniają się one w blaszki, które zwiększają swój rozmiar i mogą zlewać się (łączyć się).

Toczący się w liszaju twardzinowym stan zapalny zajmuje zarówno naskórek, jak i skórę właściwą. Objawami mu towarzyszącymi są: wybroczyny, owrzodzenia, pęcherze. W wyniku choroby może dojść do ścieńczenia, bliznowacenia, zaciągnięcia, wysuszenia, pękania skóry. W przypadku, gdy patologie te rozwiną się w okolicy narządów płciowych, mogą pojawić się dyspareunia (dolegliwości bólowe odczuwane w czasie stosunku płciowego), trudności w oddaniu stolca (w defekacji) lub moczu (w mikcji).

Rozpoznanie liszaja twardzinowego

Rozpoznanie liszaja twardzinowego opiera się zwłaszcza na skrupulatnym badaniu podmiotowym, czyli wywiadzie, badaniu przedmiotowym, czyli ocenie objawów klinicznych, oraz badaniu histopatologicznym. To ocena mikroskopowa wycinka z miejsca objętego wykwitem skórnym pozwoli na postawienie ostatecznego rozpoznania.

Liszaj twardzinowy – jak należy go leczyć?

Leczeniem liszaja twardzinowego zajmują się ginekolog lub dermatolog. Zazwyczaj ma ono charakter miejscowy i polega na stosowaniu sterydów i środków działających antyswędząco, przeciwgrzybiczo, przeciwbakteryjnie. Leki mają głównie formę maści, kremów czy żeli. Rolę wspomagającą odgrywają antybiotyki. Jeżeli nie obserwuje się rezultatów, zaleca się dodatkowo doustne stosowanie glikokortykosteroidów i wysokich dawek witaminy E.

Zaawansowane lub oporne na leczenie zachowawcze przypadki liszaja twardzinowego mogą wymagać postępowania chirurgicznego. Zabiegi częściej są konieczne u mężczyzn, którzy zwlekają ze zgłoszeniem się do lekarza. Przykładowo liszaj twardzinowy napletka, który prowadzi do stulejki, może wymagać wycięcia napletka (obrzezania). W przypadku postaci pozagenitalnej korzysta się z fotochemioterapii, a dokładnie z PUVA. Skrót ten oznacza leczenie z użyciem promieniowania ultrafioletowego A. Zdarzają się też przypadki samoistnego ustępowania choroby, lecz są one sporadyczne.

W leczeniu liszaja twardzinowego korzystać można wspomagająco z domowych rozwiązań. Na uporczywe pieczenie i świąd pomocne okazują się okłady i płukanki z naparu nagietkowego. W aptekach można nabyć również maść z nagietkiem, która przyspiesza gojenia się ran. Aby złagodzić wysuszenie skóry, warto sięgnąć po okłady z siemienia lnianego. Działają one nawilżająco, a wydzielany przez nasiona śluz tworzy barierę chroniącą przed utratą wody ze skóry.

Nieleczony liszaj twardzinowy może pozostawić blizny, predysponować do nadkażenia skóry, martwicy sromu, stulejki lub zapalenia żołędzi. Uważa się, że osoby zmagające się z liszajem twardzinowym i liszajem płaskim narażone są w większym stopniu na rozwój chorób autoimmunologicznych, czyli takich, w których układ odpornościowy atakuje komórki własnego organizmu. Wśród nich wymienia się zwłaszcza: zaburzenia czynności tarczycy, bielactwo, niedokrwistość złośliwą, łysienie plackowate, cukrzycę typu 1.

Źródła
  1. M. Bencal-Kusińska, K. Mędrek, A. Reich, Liszaj twardzinowy – postać hiperkeratotyczna, „Forum Dermatologiczne” 2015, t. 1, nr 1, s. 28–31.
  2. S. Jabłońska, S. Majewski, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2010.
  3. I. Michajłowski i wsp., Liszaj twardzinowy i zanikowy męskich narządów, „Central European Journal of Urology” 2008, nr 61, s. 10–14.
  4. A. Olejek i wsp., Regulacja ekspresji galektyny-1 w liszaju twardzinowym i raku sromu, „Postępy Biologii Komórki” 2017, t. 44, nr 3, s. 289–300.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
Wysypka po antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Wysypka po antybiotyku – domowe sposoby
03.06.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.