liszaj-twardzinowy-przyczyny-rodzaje
pexels

Polecane

zielona-bakteria-na-paznokciu-leczenie-domowe
Zdrowie
1 min.
Zielona bakteria na paznokciu - leczenie domowe
31.10.2021
regeneracja-watroby-ile-trwa-jak-ja-wspomoc
Zdrowie
1 min.
Co regeneruje wątrobę? Jak szybko ją odbudować?
19.05.2021
jakie-sa-domowe-sposoby-na-zatkane-ucho
Zdrowie
1 min.
Jakie są domowe sposoby na zatkane ucho?
24.01.2022
oklady-na-goraczke-jak-robic-gdzie-przykladac
Zdrowie
1 min.
Okłady na gorączkę i inne sposoby na zbijanie za wysokiej temperatury ciała
30.05.2022

Co to jest liszaj twardzinowy?

Liszaj twardzinowy dawniej określany był jako liszaj twardzinowy i zanikowy. To przewlekła, rzadko występująca, niezłośliwa choroba skóry i błon śluzowych o charakterze zapalnym. Pierwszy raz opisana została w 1887 roku przez Hallopeau. Z kolei typowe cechy histologiczne (określone na podstawie badania mikroskopowego) liszaja twardzinowego pięć lat później opisał Darier.

Liszaj twardzinowy to choroba zdecydowanie częściej występująca wśród kobiet niż u mężczyzn. Szacuje się, że kobiety stanowią nawet 85% przypadków zachorowań. Jeżeli chodzi o wiek, w jakim najczęściej rozwija się liszaj twardzinowy, to wyodrębniono dwa szczyty zachorowalności:

  • mniejszy – u dziewczynek w wieku od 8 do 13 lat,

  • większy – u kobiet w okresie pomenopauzalnym, między 5. a 6. dekadą życia.

Jakie są przyczyny liszaja twardzinowego?

Liszaj twardzinowy to choroba o nieznanej etiologii. Wśród możliwych przyczyn jej powstania wymienia się:

  • predyspozycje genetyczne – zdarzają się rodzinne przypadku występowania liszaja twardzinowego,

  • zaburzenia immunologiczne (czyli odporności), jak np. choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa,

  • zaburzenia hormonalne,

  • czynniki miejscowe, jak np. urazy czy kłopoty z ukrwieniem.

Gdzie rozwija się liszaj twardzinowy?

Zmiany chorobowe w przebiegu liszaja twardzinowego w większości przypadków dotyczą skóry okolicy anogenitalnej, czyli miejsc intymnych. Obejmować mogą narządy płciowe czy sąsiedztwo odbytu. W przypadku kobiet najczęściej rozwija się liszaj twardzinowy sromu (zmiany mogą pojawiać się na wargach sromowych mniejszych i większych) lub łechtaczki. U mężczyzn zazwyczaj pojawia się liszaj twardzinowy napletka bądź żołędzi.

Tylko u 15–20% wszystkich chorych tworzy się postać pozagenitalna, zmiany lokalizują się w niej głównie na tułowiu (zwłaszcza na górnej części pleców), kończynach (głównie na nadgarstkach, udach), w okolicy podsutkowej, w pachach. Do nietypowych lokalizacji należą: sutki, skóra głowy, dłonie, podeszwy stóp, twarz. Możliwe są też przypadki jednoczesnego występowania zmian w okolicach płciowych i postaci pozagenitalnej.

Objawy liszaja twardzinowego

Objawy liszaja twardzinowego to przede wszystkim: świąd, ból, pieczenie oraz zmiana w zabarwieniu i strukturze skóry. Zmiany skórne mają postać mnogich, atroficznych, porcelanowobiałych wykwitów (to zmiany wypukłe) i plam zanikowych (mowa o zmianach płaskich). Wraz z zaawansowaniem choroby zmieniają się one w blaszki, które zwiększają swój rozmiar i mogą zlewać się (łączyć się).

Toczący się w liszaju twardzinowym stan zapalny zajmuje zarówno naskórek, jak i skórę właściwą. Objawami mu towarzyszącymi są: wybroczyny, owrzodzenia, pęcherze. W wyniku choroby może dojść do ścieńczenia, bliznowacenia, zaciągnięcia, wysuszenia, pękania skóry. W przypadku, gdy patologie te rozwiną się w okolicy narządów płciowych, mogą pojawić się dyspareunia (dolegliwości bólowe odczuwane w czasie stosunku płciowego), trudności w oddaniu stolca (w defekacji) lub moczu (w mikcji).

Rozpoznanie liszaja twardzinowego

Rozpoznanie liszaja twardzinowego opiera się zwłaszcza na skrupulatnym badaniu podmiotowym, czyli wywiadzie, badaniu przedmiotowym, czyli ocenie objawów klinicznych, oraz badaniu histopatologicznym. To ocena mikroskopowa wycinka z miejsca objętego wykwitem skórnym pozwoli na postawienie ostatecznego rozpoznania.

Liszaj twardzinowy – jak należy go leczyć?

Leczeniem liszaja twardzinowego zajmują się ginekolog lub dermatolog. Zazwyczaj ma ono charakter miejscowy i polega na stosowaniu sterydów i środków działających antyswędząco, przeciwgrzybiczo, przeciwbakteryjnie. Leki mają głównie formę maści, kremów czy żeli. Rolę wspomagającą odgrywają antybiotyki. Jeżeli nie obserwuje się rezultatów, zaleca się dodatkowo doustne stosowanie glikokortykosteroidów i wysokich dawek witaminy E.

Zaawansowane lub oporne na leczenie zachowawcze przypadki liszaja twardzinowego mogą wymagać postępowania chirurgicznego. Zabiegi częściej są konieczne u mężczyzn, którzy zwlekają ze zgłoszeniem się do lekarza. Przykładowo liszaj twardzinowy napletka, który prowadzi do stulejki, może wymagać wycięcia napletka (obrzezania). W przypadku postaci pozagenitalnej korzysta się z fotochemioterapii, a dokładnie z PUVA. Skrót ten oznacza leczenie z użyciem promieniowania ultrafioletowego A. Zdarzają się też przypadki samoistnego ustępowania choroby, lecz są one sporadyczne.

W leczeniu liszaja twardzinowego korzystać można wspomagająco z domowych rozwiązań. Na uporczywe pieczenie i świąd pomocne okazują się okłady i płukanki z naparu nagietkowego. W aptekach można nabyć również maść z nagietkiem, która przyspiesza gojenia się ran. Aby złagodzić wysuszenie skóry, warto sięgnąć po okłady z siemienia lnianego. Działają one nawilżająco, a wydzielany przez nasiona śluz tworzy barierę chroniącą przed utratą wody ze skóry.

Nieleczony liszaj twardzinowy może pozostawić blizny, predysponować do nadkażenia skóry, martwicy sromu, stulejki lub zapalenia żołędzi. Uważa się, że osoby zmagające się z liszajem twardzinowym i liszajem płaskim narażone są w większym stopniu na rozwój chorób autoimmunologicznych, czyli takich, w których układ odpornościowy atakuje komórki własnego organizmu. Wśród nich wymienia się zwłaszcza: zaburzenia czynności tarczycy, bielactwo, niedokrwistość złośliwą, łysienie plackowate, cukrzycę typu 1.

Źródła
  1. M. Bencal-Kusińska, K. Mędrek, A. Reich, Liszaj twardzinowy – postać hiperkeratotyczna, „Forum Dermatologiczne” 2015, t. 1, nr 1, s. 28–31.
  2. S. Jabłońska, S. Majewski, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2010.
  3. I. Michajłowski i wsp., Liszaj twardzinowy i zanikowy męskich narządów, „Central European Journal of Urology” 2008, nr 61, s. 10–14.
  4. A. Olejek i wsp., Regulacja ekspresji galektyny-1 w liszaju twardzinowym i raku sromu, „Postępy Biologii Komórki” 2017, t. 44, nr 3, s. 289–300.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się
Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online
  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

grzybica-po-antybiotyku-jak-jej-uniknac-objawy
Zdrowie
1 min.
Jak uniknąć grzybicy po antybiotyku?
30.05.2022
odbijanie-sie-jakie-sa-przyczyny-jak-sie-go-pozbyc
Zdrowie
2 min.
Odbijanie się - jakie są przyczyny? Jak się go pozbyć?
24.01.2022
kifoza-co-to-jest-jakie-sa-rodzaje-jak-ja-leczyc
Zdrowie
1 min.
Kifoza – co to jest i co warto o niej wiedzieć?
19.05.2021
goraca-kapiel-na-przeziebienie-najlepsze-rozwiazanie
Zdrowie
1 min.
Czy gorąca kąpiel pomaga na przeziębienie?
02.06.2022
Popularne w kategorii Zdrowie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.