account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
Zdrowie psychiczneZaburzenia psychiczne 1 min.

Co to jest tanoreksja? Objawy i leczenie uzależnienia od opalania

Olga Dąbska27.03.2023Aktualizacja: 18.10.2023

Tanoreksja to zaburzenie psychofizyczne polegające na kompulsywnym dążeniu do bycia ciągle opalonym. Osoby uzależnione uważają, że ich skóra jest cały czas zbyt blada. Uzyskanie opalenizny może być następstwem zarówno korzystania z naturalnego światła, jak i z jego sztucznych źródeł. Sprawdź, jakie mogą być konsekwencje uzależnienia od opalania i w jaki sposób się je leczy.


tanoreksja-co-to-objawy-leczenie
pixabay.com

Polecane

hipnoza-co-to-jest-jak-dziala-jakie-sa-techniki
Zdrowie psychiczne
2 min.
Hipnoza - co to jest? Jak działa? Jakie są techniki?
30.07.2021
hafefobia-lek-przed-dotykiem-przyczyny-objawy-leczenie
Zdrowie psychiczne
1 min.
Hafefobia (lęk przed dotykiem) - przyczyny, objawy, leczenie
30.07.2021
dziwne-fobie-ktore-sa-najdziwniejsze-co-warto-wiedziec
Zdrowie psychiczne
2 min.
Dziwne fobie - które są najdziwniejsze? Co warto wiedzieć?
30.07.2021
autyzm-atypowy-co-to-objawy-leczenie
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autyzm atypowy – przyczyny, objawy, terapia
28.07.2022
Spis treści
  1. Co to jest tanoreksja?
  2. Jakie są przyczyny rozwoju tanoreksji?
  3. Tanoreksja – objawy uzależnienia
  4. Tanoreksja – konsekwencje uzależnienia od opalania
  5. Tanoreksja – jak leczyć uzależnienie od opalania?

Co to jest tanoreksja?

Tanoreksja to określenie opisujące uzależnienie od opalania się. Termin ten wywodzi się od słów tan (ang. opalenizna) i anoreksja (patologiczne postrzeganie własnej osoby). Tanoreksja jest opisywana jako zaburzenie w zachowaniu związane z nadmierną ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe. Ma ono cechy uzależnienia psychicznego i behawioralnego. Tanoreksja to stosunkowo nowe zjawisko i jak dotąd nie zostało sklasyfikowane w DSM-V, czyli klasyfikacji zaburzeń psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, czy w ICD-11, czyli Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych. W poradnikach Welbi znajdziesz też informacje na temat innych rodzajów uzależnień, m.in. uzależnienia od kofeiny, uzależnienia od hazardu, uzależnienia od cukru, uzależnienia od telefonu czy uzależnienia od internetu

Jakie są przyczyny rozwoju tanoreksji?

Uzależnienie od opalania występuje przeważnie u kobiet w średnim wieku wmawiających sobie, że dzięki opaleniźnie będą wyglądały bardziej atrakcyjnie i młodziej. Za zaburzenie może odpowiadać niska samoocena, brak akceptacji i poczucie niskiej atrakcyjności, choć coraz częściej problem ten dotyczy młodych ludzi. Do tanoreksji mogą doprowadzić czynniki kulturowe i społeczno-psychologiczne – wzorce zachowań (tanning behaviours), postawy i przekonania związane z opalaniem. Możliwe, że tanorektycy pragnący upodobnić się do znanych osób – aktorów, modeli czy piosenkarzy, zatracają się z czasem w potrzebie opalania, która przeradza się w rodzaj obsesji. 

Ryzyko uzależnienia od opalania jest większe u osób, które przeżyły lub przeżywają traumatyczne wydarzenia. Kąpiele słoneczne mogą okazać się sposobem na problemy, na poprawę humoru. W wyniku działania promieni słonecznych dochodzi bowiem do zwiększenia produkcji hormonów szczęścia. Podkreśla się związek między promieniowaniem UV a stymulacją hormonu ACTH i beta-endorfin oraz poziomem melatoniny, która reguluje nie tylko rytm snu i czuwania, ale także nastrój czy poziom niepokoju.

Zdaniem niektórych badaczy nadmiernie opalona skóra może być przejawem zaburzeń dysmorficznych czy obsesyjno-kompulsyjnych. Tanoreksja może współwystępować z anoreksją lub bulimią. W zaburzeniach tych obserwuje się dysmorfofobię, czyli nieumiejętność prawidłowego postrzegania własnego ciała. Osoby uzależnione patrzą w lustro i widzą kogoś zupełnie innego – brzydszego, gorszego. Co więcej, zmiany w psychice nierzadko następują lawinowo i przy braku leczenia istnieje ryzyko powstania kolejnych problemów na tle psychicznym.

Tanoreksja – objawy uzależnienia

Osoby uzależnione od opalania się (inaczej tanorektycy):

  • mają ciągłe wrażenie, że są bladzi, a przez to mało atrakcyjni – nawet wówczas, gdy ich skóra ma już ciemny kolor,

  • dążą do całorocznej opalenizny,

  • mają coraz częstszą potrzebę przebywania na słońcu lub w solarium, 

  • wypierają fakt istnienia zaburzenia, nie dostrzegają objawów tanoreksji i żyją w zaprzeczeniu,

  • bezustannie poszukują okazji do opalania się,

  • odczuwają frustrację, niepokój, rozdrażnienie, kiedy opuszczą zaplanowany seans opalania,

  • ciągle porównują swój odcień skóry z karnacją innych osób, szczególnie innych uzależnionych od opalania.

Tanoreksja – konsekwencje uzależnienia od opalania

Uzależnienie od opalania się wiąże się z ryzykiem przykrych konsekwencji. Osoby cierpiące na tanoreksję z reguły nie ulegają poparzeniom, a wprost przeciwnie – ich skóra staje się bardziej odporna na działanie promieni ultrafioletowych. Częste kąpiele słoneczne sprawiają, że dochodzi u nich do ciągłej, wysokiej produkcji pigmentu i wytworzenia grubego modzelu świetlnego, a jest to swego rodzaju ochrona organizmu przed UV. W efekcie tanorektyk może zaaplikować większą dawkę promieniowania, nie narażając się na bezpośrednie poparzenia. Niemniej efektem tego jest niszczenie skóry, która nie ma możliwości do samoregeneracji.

Nasilony zostaje proces jej starzenia się. Traci elastyczność, staje się wysuszona, pomarszczona, szorstka, matowa i odwodniona. Zanikają włókna kolagenowe, powstają liczne przebarwienia, pogłębiają się stare i pojawiają się nowe zmarszczki. Istnieje ryzyko rozwoju stanu zapalnego skóry, pękania naczynek, powstawania zmian trądzikowych i uszkodzenia wzroku. Należy jednak podkreślić, że największym zagrożeniem związanym z nadmierną ekspozycją na UV jest ryzyko rozwoju czerniaka, czyli złośliwego nowotworu skóry, który ma wysoki odsetek śmiertelności. 

Tanoreksja – jak leczyć uzależnienie od opalania?

Tanoreksja wymaga leczenia. Podstawą postępowania jest psychoterapia. Podczas jej trwania osoba uzależniona uświadamia sobie istnienie nałogu oraz jego przyczyny – na przykład nieprzepracowane emocje, traumatyczne wydarzenia, kompleksy. Najczęściej stosowana jest terapia poznawczo-behawioralna, która pozwala na zastąpienie niewłaściwych przekonań i działań prawidłowymi rozwiązaniami. W przypadku występowania chorób towarzyszących konieczna może się okazać farmakoterapia. Bardzo ważne jest jednoczesne prowadzenie edukacji na temat zagrożeń wynikających z niekontrolowanej, nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV. Niezwykle istotną rolę w walce z uzależnieniem odgrywa wsparcie bliskich. Nieodłączna jest pomoc dermatologa, który rozpocznie leczenie uszkodzonej skóry.

Źródła
  1. M. J. Cyrklaff, W sidłach tanoreksji. Psychospołeczne determinanty uzależnienia od opalania się oraz sposoby minimalizowania jego negatywnych skutków zdrowotnych, „Wychowanie na co Dzień” 2012, t. 229–230, nr 10–11, s. 43–48.
  2. B. Hoffmann, Tanoreksja, „Remedium” 2014, nr 7–8, s. 38–40.
  3. K. Kiełtyka, Tanoreksja – nowe zagrożenie zdrowotne, „Dermatologia Estetyczna” 2008, t. 10, nr 3, s. 174–182.
  4. E. Krajewska-Kułak, B. Kowalewska, K. Wróblewska i wsp., Postawy studentów wobec korzystania z solarium i kąpieli słonecznych, „Problemy Pielęgniarstwa” 2011, t. 19, nr 3, s. 322–328.
  5. P. Aniśko, J. Andrejczuk, Z. Jabłońska i wsp., Wybrane aspekty problemu uzależnień behawioralnych, [w:] A. Kułak–Bejda, N. Waszkiewicz (red.), Współczesny wymiar uzależnień, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, 2020, s. 137–151.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

sangwinik-kto-to-jest-jak-go-rozpoznac-cechy-osobowosci
Zdrowie psychiczne
2 min.
Sangwinik - kto to jest? Jak go rozpoznać? Cechy osobowości
28.10.2021
czlowiek-empatyczny-co-to-znaczy-czym-sie-cechuje
Zdrowie psychiczne
1 min.
Kim jest człowiek empatyczny? Czemu służy empatia i czy można jej się nauczyć?
03.06.2022
lek-przed-ptakami-awizofobia-jakie-sa-przyczyny-i-objawy
Zdrowie psychiczne
2 min.
Lęk przed ptakami (awizofobia) - jakie są przyczyny i objawy?
30.07.2021
zawisc-co-to-jest-jak-sobie-z-nia-poradzic
Zdrowie psychiczne
2 min.
Co to jest zawiść? Poznaj metody radzenia sobie z zawiścią ludzką
19.05.2021
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
jaki-jest-wplyw-alkoholu-na-organizm-czlowieka
Zdrowie
2 min.
Jak alkohol wpływa na organizm człowieka? Konsekwencje spożywania alkoholu
17.09.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.