account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Węzły chłonne – jakie funkcje pełnią w organizmie? Choroby węzłów chłonnych

Olga Dąbskalek. Wiktor Trela03.05.2024Aktualizacja: 03.05.2024

Węzły chłonne są niezwykle ważnymi strukturami w układzie limfatycznym. Wraz ze śledzioną i grudkami chłonnymi błony podśluzowej tworzą obwodową część tego układu. Pełnią one kluczową rolę w filtracji chłonki oraz w procesach odpornościowych organizmu. Dowiedz się, jakie są funkcje i budowa węzłów chłonnych oraz jakie choroby są z nimi związane.


wezly-chlonne-funkcje-choroby
Unsplash.com

Polecane

jakie-jest-polozenie-serca-w-klatce-piersiowej
Zdrowie
2 min.
Jakie jest położenie serca w klatce piersiowej?
31.10.2021
wszy-skad-sie-biora-wyglad-objawy
Zdrowie
1 min.
Wszy – skąd się biorą, jak wyglądają i jak się nimi zarazić?
31.05.2022
zab-madrosci-kiedy-i-jak-dlugo-rosnie
Zdrowie
1 min.
Ząb mądrości – czy trzeba go usuwać? Objawy i powikłania
19.05.2021
jak-obnizyc-cisnienie-jakie-sa-skuteczne-sposoby
Zdrowie
2 min.
Jak obniżyć ciśnienie? Sprawdź domowe sposoby walki z nadciśnieniem
19.05.2021
Spis treści
  1. Czym są węzły chłonne?
  2. Węzły chłonne szyjne
  3. Węzły chłonne pachwinowe
  4. Węzły chłonne żuchwowe
  5. Węzły chłonne karkowe
  6. Węzły chłonne podżuchwowe
  7. Jakie funkcje pełnią węzły chłonne?
  8. Jak zbudowane są węzły chłonne?
  9. Objawy chorób węzłów chłonnych
  10. Choroby węzłów chłonnych
  11. Badania na węzły chłonne

Czym są węzły chłonne?

Węzły chłonne są kluczowymi elementami układu limfatycznego, pełniącymi istotne funkcje w organizmie człowieka. Są to skupiska tkanki limfatycznej, które znajdują się na przestrzeni naczyń limfatycznych. Węzły chłonne mają kształt niewielkich kul lub ziarenek fasoli i występują w różnych miejscach ciała. W organizmie człowieka możemy wyróżnić kilka rodzajów węzłów chłonnych, zależnie od ich lokalizacji i funkcji.

Węzły chłonne szyjne

Węzły chłonne szyjne znajdują się na bokach szyi, wzdłuż tętnic szyjnych. Są one odpowiedzialne za ochronę przed infekcjami gardła, migdałków, jamy ustnej i innych struktur znajdujących się w okolicy głowy i szyi.

Węzły chłonne pachwinowe

Węzły chłonne pachwinowe znajdują się w okolicy pachwiny, blisko naczyń limfatycznych kończyn dolnych. Pełnią one ważną rolę w ochronie kończyn dolnych przed infekcjami, takimi jak infekcje skóry, zapalenie węzłów chłonnych czy stany zapalne dróg moczowych.

Węzły chłonne żuchwowe

Węzły chłonne żuchwowe są zlokalizowane w okolicach żuchwy, po obu stronach twarzy. Są one odpowiedzialne za ochronę jamy ustnej, zębów, dziąseł i innych struktur znajdujących się w okolicy żuchwy.

Węzły chłonne karkowe

Węzły chłonne karkowe znajdują się na tylnej części szyi, w okolicy kręgosłupa szyjnego. Pełnią one ważną rolę w ochronie tkanek i struktur znajdujących się w okolicy karku, takich jak mięśnie, nerwy i kręgi.

Węzły chłonne podżuchwowe

Węzły chłonne podżuchwowe są zlokalizowane pod żuchwą, po obu stronach twarzy. Pełnią one ważną rolę w ochronie jamy ustnej, zębów, dziąseł i innych struktur znajdujących się w okolicy żuchwy.

Jakie funkcje pełnią węzły chłonne?

Węzły chłonne pełnią wiele istotnych funkcji w organizmie. Najważniejsze zadanie, jakie mają węzły chłonne, to:

  1. Filtracja limfy. Węzły chłonne są odpowiedzialne za filtrowanie limfy, która jest płynem zawierającym białe krwinki i inne substancje. Dzięki temu procesowi węzły chłonne usuwają z limfy drobnoustroje, toksyny i inne substancje szkodliwe dla organizmu.

  2. Produkcja limfocytów. Węzły chłonne są miejscem wytwarzania limfocytów, które są kluczowymi komórkami układu odpornościowego. Limfocyty pełnią istotną rolę w zwalczaniu infekcji wirusowych i infekcji bakteryjnych oraz wzmocnieniu odporności organizmu.

  3. Reakcja na infekcje. Węzły chłonne są pierwszą linią obrony organizmu w reakcji na infekcje. Dzięki swojej specyficznej strukturze, węzły chłonne pełnią kluczową rolę w obronie organizmu przed drobnoustrojami. Przechodząca przez węzeł chłonka jest filtrowana, a antygeny w niej zawarte aktywują limfocyty T, które następnie biorą udział w miejscowej odpowiedzi komórkowej. Ponadto, limfocyty B wytwarzają przeciwciała w odpowiedzi na stymulację antygenową. 

  4. Transport substancji. Węzły chłonne pełnią również funkcję transportową, umożliwiając przepływ limfy i substancji odżywczych przez organizm.

Jak zbudowane są węzły chłonne?

Węzły chłonne składają się z kilku elementów, które współdziałają w pełnieniu ich funkcji. Każdy węzeł chłonny ma część wypukłą oraz część wklęsłą, zwane wnęką. Chłonka jest doprowadzana do węzła od strony wypukłej, a odprowadzana od strony wnęki. W trakcie swojego przepływu przez węzeł, chłonka przechodzi przez specjalne struktury zwane zatokami. Budowa węzła chłonnego obejmuje zrąb, korę oraz rdzeń.

Zrąb węzła to torebka otaczająca węzeł oraz układ beleczek promienistych (beleczek kory) i beleczek rdzenia. Torebka pełni funkcję ochronną i utrzymuje strukturę węzła. Beleczki promieniste kory oddzielają korę od rdzenia, a beleczki rdzenia tworzą nieregularnie przebiegające beleczki rdzenne.

Kora węzła chłonnego znajduje się na zewnątrz i ma zbitą strukturę. Zawiera liczne grudki chłonne, które dzielimy na pierwotne, wtórne i trzeciego rzędu. Grudki chłonne są miejscem skupienia limfocytów B i T oraz komórek dendrytycznych. W korze węzła wyróżniamy trzy warstwy: zewnętrzną, pośrednią oraz głęboką.

Rdzeń węzła chłonnego znajduje się wewnątrz kory. Składa się z nieregularnie przebiegających beleczek rdzennych, zatok rdzennych oraz sznurów rdzennych. W sznurach rdzennych znajdują się plazmocyty, limfocyty B i T oraz makrofagi. Rdzeń stanowi strefę grasiczoniezależną, w przeciwieństwie do korowej strefy grasiczozależnej.

Objawy chorób węzłów chłonnych

Powiększenie węzłów chłonnych może być objawem różnych chorób i stanów zapalnych. Zwykle towarzyszą temu też inne dolegliwości.

  1. Powiększenie węzłów chłonnych może być zauważalne zarówno w dotyku, jak i gołym okiem.

  2. Powiększone węzły chłonne mogą być bolesne i wrażliwe na dotyk. Ból może być łagodny lub nasilony, w zależności od przyczyny powiększenia węzłów chłonnych.

  3. Powiększone węzły chłonne mogą powodować obrzęk w okolicy, w której się znajdują. Obrzęk może być zauważalny zarówno wizualnie, jak i w dotyku.

  4. Gorączka i ogólne osłabienie organizmu.

  5. W zależności od przyczyny powiększenia węzłów chłonnych mogą występować również inne objawy, takie jak zmęczenie, utrata masy ciała, ból gardła czy problemy z układem oddechowym.

Jeśli zauważysz powiększenie węzłów chłonnych lub doświadczysz innych objawów związanych z węzłami chłonnymi, skonsultuj się z lekarzem. Lekarz przeprowadzi odpowiednie badania diagnostyczne, aby ustalić przyczynę tych objawów i zaplanować odpowiednie leczenie.

Jeśli chcesz mieć szybki dostęp do lekarza rodzinnego i innych specjalistów, rozważ kupno Polisy Zdrowie Welbi, czyli prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego, którego ofertę możesz zamówić na Welbi. W ramach pakietów możesz otrzymać dostęp do lekarzy i badań diagnostycznych oraz inne usługi zależnie od konkretnego pakietu. Prywatne ubezpieczenie skraca czas oczekiwania na wizytę i umożliwia wykonanie wielu badań laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych bez dodatkowych kosztów w ramach miesięcznej składki. Dzięki niemu będziesz mieć możliwość:

  • korzystania z e-konsultacji (pakiet OCHRONA PLUS) lub e-konsultacji i konsultacji stacjonarnych (OCHRONA COMPLEX i OCHRONA GOLD) ze specjalistami bez skierowania (nawet 39 specjalizacji w pakiecie OCHRONA GOLD); czas oczekiwania nie będzie dłuższy niż 3 dni robocze,

  • wykonania diagnostyki obrazowej, takiej jak ultrasonografia, badanie rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej czy klasycznego zdjęcia rentgenowskiego – w pakiecie OCHRONA GOLD zyskasz dostęp do blisko 300 badań, w tym laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych,

  • zaszczepienia się przeciwko grypie sezonowej.

W zależności od wybranego pakietu dostępne są również profilaktyczny przegląd zdrowia raz do roku, 4 wizyty domowe i 2 konsultacje z psychologiem lub psychiatrą w roku oraz zabiegi rehabilitacyjne po złamaniach i zwichnięciach.

Pamiętaj o sobie! Wypełnij formularz i otrzymaj ofertę, żeby dowiedzieć się, co możesz zyskać.

Choroby węzłów chłonnych

Węzły chłonne mogą być narażone na różne choroby, które mogą wpływać na ich funkcje i strukturę. Należą do nich m.in.:

  1. Chłoniaki – nowotwory złośliwe, które rozwijają się w limfocytach. Są one klasyfikowane na podstawie rodzaju limfocytów, których dotyczą. Wyróżniamy między innymi chłoniaki nieziarnicze oraz chłoniaka Hodgkina.

  2. Białaczki – to rodzaj nowotworów układu krwiotwórczego, które powstają w komórkach macierzystych krwi. Wyróżniamy różne typy białaczek, takie jak ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa oraz przewlekła białaczka szpikowa.

  3. Infekcje – węzły chłonne mogą ulegać infekcjom, które prowadzą do ich stanu zapalnego. Przykładami takich infekcji są gruźlica, kiła czy mononukleoza zakaźna.

  4. Zaburzenia immunologiczne – niektóre choroby autoimmunologiczne mogą wpływać na funkcjonowanie węzłów chłonnych, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów czy toczeń rumieniowaty układowy.

Badania na węzły chłonne

W przypadku podejrzenia choroby węzłów chłonnych, lekarz może zalecić wykonanie różnych badań diagnostycznych. Wśród nich znajdują się:

  1. Badanie palpacyjne – lekarz może zbadać węzły chłonne manualnie, aby sprawdzić ich wielkość, konsystencję i wrażliwość.

  2. Badanie ultrasonograficzne – pozwala na dokładne zobrazowanie węzłów chłonnych za pomocą fal ultradźwiękowych.

  3. Biopsja węzła chłonnego – polega na pobraniu próbki tkanki węzła chłonnego celem dalszej analizy pod mikroskopem.

  4. Analiza cytologiczna – polega na badaniu komórek pobranych z węzła chłonnego w celu identyfikacji ewentualnych zmian nowotworowych.

  5. Badanie przepływowe – pozwala na analizę różnych populacji komórek krwi i limfy w węźle chłonnym.

Źródła
  1. K. Kuliczkowski, Diagnostyka różnicowa powiększonych węzłów chłonnych w praktyce lekarza rodzinnego, „Family Medicine & Primary Care Review” 2013, t. 15, nr 2, s. 231–232.
  2. K. Ostrowski, W. Bem, Histologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1995.
  3. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczekilka, Medycyna Praktyczna, Kraków 2022.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
oklady-z-octu-na-opuchlizne-stluczenia-jak-zrobic
Zdrowie
1 min.
Okłady z octu - na opuchliznę, stłuczenia. Jak zrobić?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
niedobor-bialych-krwinek-co-jesc-co-wlaczyc-do-diety
Odżywianie
2 min.
Niedobór białych krwinek - co jeść? Co włączyć do diety?
28.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.