Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів
Zweryfikowane przez eksperta

Wrzody dwunastnicy – dieta. Co mogą, a czego nie powinni jeść chorzy?

Olga Dąbska

lek. Wiktor Trela

10.05.2022

Aktualizacja: 19.05.2022

Dieta na wrzody żołądka i dwunastnicy stanowi, obok farmakoterapii, główny element procesu leczniczego. Chorzy powinni stosować dietę lekkostrawną i oszczędzającą. Dominować w niej powinny posiłki w formie papkowatej lub półpłynnej, przygotowane z określonego rodzaju produktów. Dowiedz się więcej o zalecanym sposobie odżywiania przy chorobie wrzodowej dwunastnicy.


dieta-na-wrzody-zoladkowe-co-mozna-jesc
pexels

Wrzody dwunastnicy – dieta jako element terapii

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy to jedna z najczęściej występujących chorób układu pokarmowego. Szacuje się, że dotyczy 5–10% osób dorosłych. Do jej powstania dochodzi w wyniku zaburzeń równowagi między wydzielaniem kwasu solnego a odpornością błony śluzowej na jego działanie wrzodotwórcze. Wśród czynników sprzyjających rozwojowi tej choroby jelit wymienia się przede wszystkim zakażenie Helicobacter pylori, stosowanie niektórych leków (np. NLPZ), długotrwały stres i przewlekłe napięcie nerwowe. 

Dieta przy wrzodach dwunastnicy, podobnie jak dieta na wrzody żołądkowe, stanowi główny element postępowania terapeutycznego. W ramach leczenia wskazane jest unikanie stresu i napięcia nerwowego, zaprzestanie palenia papierosów, unikanie niektórych leków. Lekarz wprowadza leczenie farmakologiczne, a w skrajnych przypadkach kieruje pacjenta na operację. Specjalistyczne postępowanie można wspomagać domowymi sposobami na wrzody na dwunastnicy.

Inną częstą chorobą układu pokarmowego jest kamica żółciowa. Pamiętaj, że nie ma takiej diety, która wyleczy ten problem. Są za to leki rozpuszczające kamienie żółciowe.

Wrzody dwunastnicy – jaka dieta?

Dieta na wrzody dwunastnicy powszechnie określana jest wrzodową. Oto główne zalecenia dietetyczne, jakich powinni przestrzegać pacjenci zmagający się z tą chorobą:

  • Należy spożywać 6–7 małych objętościowo posiłków. W okresie remisji nie ma potrzeby stosowania restrykcyjnych ograniczeń dietetycznych i możliwe jest zmniejszenie liczby posiłków do 4 lub 5.

  • Posiłki powinny być spożywane w regularnych odstępach czasu, na siedząco, bez pośpiechu i w ciszy.

  • Posiłki powinny posiadać konsystencję półpłynną lub papkowatą. 

  • Wartość energetyczna diety przy owrzodzeniu dwunastnicy powinna odpowiadać indywidualnemu zapotrzebowaniu pacjenta.

  • Udział poszczególnych składników pokarmowych powinien wynosić: 50–60% węglowodanów, 25–30% tłuszczu, 10–15% białka. Pacjenci niedożywieni powinni stosować dietę z większą ilością białka i wartością energetyczną, a ci zmagający się z nadmierną masą ciała stosować dietę redukcyjną.

  • W okresie zaostrzenia objawów dieta przy wrzodach żołądka i dwunastnicy powinna być lekkostrawna (dzienna zawartość błonnika pokarmowego 20–30 g) i oszczędzająca  (ograniczona liczba produktów, które sprzyjają wzmożonemu wydzielaniu soku żołądkowego).

Zadaniem diety jest:

  • dostarczenie niezbędnych składników odżywczych,

  • neutralizowanie soku żołądkowego,

  • ograniczenie produktów pobudzających wydzielanie kwasu solnego,

  • niedrażnienie termiczne, mechaniczne lub chemiczne błony śluzowej żołądka.

Sprawdź, jakie produkty są wskazane, a jakie nie powinny się znaleźć w diecie przy chorej dwunastnicy oraz w jaki sposób należy przygotowywać posiłki.

Wrzody dwunastnicy – co można jeść?

Zastanawiasz się, co jeść przy wrzodach żołądka i dwunastnicy? Oto wykaz produktów zalecanych:

  • napoje: słaba herbata, kawa zbożowa, mleko, woda niegazowana, napary z ziół (np. lukrecji gładkiej, róży dzikiej, nagietka lekarskiego, rokitnika zwyczajnego);

  • produkty zbożowe: kasza jęczmienna, manna i kukurydziana, pieczywo jasne i czerstwe, płatki owsiane, kluski lane, ryż, delikatne makarony;

  • zupy: kleiki, zupy mleczne, na słabych wywarach warzywnych, zagęszczone słodką śmietanką, jarzynowe, ziemniaczane, z dodatkiem dozwolonych kasz, ciasta lanego, ryżu lub makaronu;

  • nabiał: mleko, jogurt, kefir, biały ser, twarożki;

  • tłuszcze: świeże masło, olej słonecznikowy, oliwa z oliwek;

  • mięso i ryby: chudy drób, królik, cielęcina, wołowina, dorsz, leszcz, sola;

  • owoce: dojrzałe, bez skórki i pestek, gotowane, takie jak jabłka, banany, truskawki, morele;

  • warzywa: gotowane, takie jak ziemniaki, marchew, dynia, pietruszka, seler, kalafior, na surowo, takie jak sałata i pomidor bez skórki;

  • przyprawy: koperek, wanilia, majeranek, kminek, cynamon, sól;

  • desery: miód, dżemy bez pestek, kisiele domowe, budynie, desery mleczne, kompoty i przeciery z dozwolonych owoców.

Do technik zalecanych do sporządzania potraw w diecie na wrzody dwunastnicy wymienia się: pieczenie w pergaminie lub folii, gotowanie i duszenie.

Czego nie powinno się jeść przy wrzodach dwunastnicy?

Z jadłospisu osób zmagających się z chorobą wrzodową dwunastnicy należy wykluczyć następujące rodzaje potraw: wzdymające, smażone, bogate w białko zwierzęce, marynowane, kiszone, ostre, tłuste, typu fast-food, zupy na wywarach z kości lub mięsa, zaprawiane zasmażką lub kwaśną śmietaną.

W diecie wrzodowej nie powinno się stosować takich przypraw jak: pieprz, ostra papryka, a także czosnek, ocet, musztarda, keczup, majonez i chrzan. Niewskazane są używki w postaci alkoholu i kawy, a także czarna herbata. Z diety należy wykluczyć napoje typu coca-cola, kakao, słodycze i biały cukier. 

W diecie przy wrzodach dwunastnicy niewskazane są następujące źródła tłuszczu: smalec, słonina, boczek i margaryna, a także produkty o dużej zawartości tłuszczu, jak wysokoprocentowa śmietana, sery żółte, topione, wędzone i pleśniowe, tłuste wędliny, mięsa.

Z produktów zbożowych należy wykluczyć pieczywo świeże, razowe i żytnie, grube kasze i makarony oraz kluski kładzione i francuskie. W diecie na wrzody nie powinny się znaleźć przede wszystkim: owoce i soki z owoców cytrusowych, gruszki, śliwki, czereśnie, agrest, kapusty, papryka, szczaw, rzodkiewka, rzepa i grzyby.

Źródła

  1. H. Ciborowska, A. Rudnicka, Dietetyka – żywienie zdrowego i chorego człowieka, PZWL, Warszawa 2018.

  2. Dieta w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Online: http://spzoz-mogilno.pl/wp-content/uploads/2019/Dietetyk/Dieta%20w%20chorobie%20wrzodowej%20zoladka%20i%20dwunastnicy.pdf [dostęp: 28.03.2022].

  3. E. Gajda, Postępowanie fitoterapeutyczne oraz dietetyczne w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, „Postępy Fitoterapii” 2020, t. 21, nr 3, s. 185-195.

  4. A. Kołota, A. Sulima, Znaczenie diety w chorobie wrzodowej, „Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych” 2018, t. 67, nr 4, s. 895-901.

  5. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika mały podręcznik 2020/2021, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Zdrowie
Ad

Polecane

grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
zielona-bakteria-na-paznokciu-leczenie-domowe
Zdrowie
1 min.
Zielona bakteria na paznokciu - leczenie domowe
31.10.2021
jak-szybko-pozbyc-sie-kataru-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Jak szybko pozbyć się kataru? Domowe sposoby
30.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021

Najchętniej czytane

nerwobole-w-ciazy-objawy
Zdrowie
1 min.
Nerwobóle w ciąży – objawy
09.05.2022
co-oznacza-obrzek-nog-u-starszej-osoby
Zdrowie
1 min.
Obrzęk nóg u osoby starszej – jakie są jego przyczyny?
09.05.2022
jakie-owoce-mozna-jesc-przy-cukrzycy
Zdrowie
1 min.
Naturalna słodycz dla diabetyka – jakie owoce można jeść przy cukrzycy?
09.05.2022
goraczka-ile-moze-trwac-jak-ja-zbic
Zdrowie
2 min.
Gorączka - ile może trwać? Jak ją zbić?
31.10.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.