account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Zespół niespokojnych nóg – objawy, przyczyny, leczenie

Agata Oleszkiewiczlek. Wiktor Trela03.11.2023Aktualizacja: 16.02.2024

Objawy zespołu niespokojnych nóg powstają w wyniku nieprawidłowości zachodzących w układzie nerwowym, prawdopodobnie związanych z wydzielaniem dopaminy. Potrzeba poruszania nogami pojawia się głównie w nocy i w spoczynku. Leczenie obejmuje wiele metod, w tym leki. Dowiedz się więcej o zespole niespokojnych nóg!


zespol-niespokojnych-nog-przyczyny-leczenie
Pixabay.com

Polecane

afta-w-gardle-jakie-sa-objawy-jak-wyglada-leczenie
Zdrowie
2 min.
Afta w gardle - jakie są objawy? Jak wygląda leczenie?
24.01.2022
toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
soda-na-zgage-jak-ja-stosowac-jakie-sa-proporcje
Zdrowie
1 min.
Soda na zgagę - jak ją stosować? Jakie są proporcje?
21.01.2022
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
Spis treści
  1. Co to jest zespół niespokojnych nóg?
  2. Zespół niespokojnych nóg – przyczyny
  3. Tak objawia się zespół niespokojnych nóg
  4. Leczenie zespołu niespokojnych nóg
  5. Zespół niespokojnych nóg a leczenie domowe

Co to jest zespół niespokojnych nóg?

Zespół niespokojnych nóg (ang. restless legs syndrome, RLS), zwany również zespołem Wittmaacka-Ekboma, to rodzaj sensomotorycznego zaburzenia, które charakteryzuje się przymusem poruszania kończynami dolnymi. Ze względu na to, że dolegliwości są odczuwalne wyłącznie w okresach spoczynku, czyli w nocy, podczas wieczornego leżakowania, w trakcie dłuższej podróży samochodem czy samolotem, choroba bywa przyczyną obniżenia jakości życia, gdyż powoduje trudności ze snem i spokojnym odpoczynkiem. Niezaspokojenie potrzeby snu negatywnie wpływa z kolei na nastrój i pogorszenie funkcji poznawczych – mogą pojawić się kłopoty z utrzymaniem uwagi i koncentracji w ciągu dnia oraz nadmierna senność.

Zespół niespokojnych nóg – przyczyny

Badacze nie ustalili dotychczas jednoznacznej przyczyny zespołu niespokojnych nóg. Wnioski przeprowadzonych dotąd badań wskazują jednak, że główne źródło problemu prawdopodobnie związane jest z nieprawidłowościami w funkcjonowaniu układu nerwowego na poziomie metabolizmu dopaminy, a także zaburzenia gospodarki żelaza. Oprócz tego, że dopamina stanowi neuroprzekaźnik odgrywający istotne role m.in. w kontroli motorycznej, to dodatkowo żelazo bierze udział w procesach produkcji dopaminy.

Ze względu na przyczyny wyróżnia się 2 postacie zespołu:

  • pierwotną (idiopatyczną, czyli taką, która ma niejasne podłoże), powiązaną z czynnikami genetycznymi,

  • wtórną, będącą wynikiem występowania innego schorzenia bądź działania niektórych leków. Poza zaburzeniami poziomu żelaza czynnikami ryzyka wystąpienia zespołu niespokojnych nóg są m.in.: niewydolność nerek, niewydolność krążenia, polineuropatie, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), choroby tarczycy czy cukrzyca. Wtórny zespół niespokojnych nóg dotyka również kobiet w ciąży, a leki, które mogą powodować lub nasilać objawy RLS, to m.in.: leki psychotropowe, np. neuroleptyki, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwhistaminowe oraz leki będące antagonistami dopaminergicznymi (stosowane np. w leczeniu choroby Parkinsona).

Tak objawia się zespół niespokojnych nóg

Podjęcie aktywności fizycznej, jaką jest poruszanie nogami, przynosi ulgę w dolegliwościach. Jest ona jednak krótkotrwała, po czym wraca i wzmaga się, znacznie utrudniając pozostanie w bezruchu. Co więcej, potrzeba wykonywania ruchu może występować w towarzystwie dodatkowych dolegliwości w okolicy kończyn. Charakterystyczne są mrowienia oraz uczucie pieczenia, drętwienia, ucisku, a nawet bólu. Możesz także doznawać wrażenia uporczywego swędzenia wewnątrz nóg.

Nieprzyjemne objawy najczęściej dotyczą obu kończyn, ale zdarza się, że są jednostronne. Na ogół lokalizują się w okolicy między kolanem a kostkami. Z kolei zespół niespokojnych nóg w ciąży nierzadko obejmuje również stopy, a nawet uda. Ponadto zdarza się, że w wyniku zaburzeń neurologiczno-metabolicznych pojawia się tzw. zespół niespokojnych rąk. Objawy wówczas odczuwane są w kończynach górnych.

Leczenie zespołu niespokojnych nóg

Dobór metod terapeutycznych jest uzależniony od stopnia nasilenia objawów oraz tego, jak ogólnie radzi sobie organizm obciążony problemem. Leki na zespół niespokojnych nóg nie stanowią pierwszej metody leczenia, którą lekarz może zaproponować. Poza tym dobór farmaceutyków jest dostosowywany do indywidualnych potrzeb chorej osoby po wcześniejszym zidentyfikowaniu przyczyn choroby. Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza we wtórnej postaci RLS. Jeśli przyczyny zespołu niespokojnych nóg obejmują np. niedobory żelaza, prowadzi się jego suplementację. Leczenie przyczynowe zespołu niespokojnych nóg znacznie wpływa na ograniczenie objawów.

Tabletki na zespół niespokojnych nóg typu pierwotnego mają najczęściej charakter agonistyczny do receptora dopaminowego (łączą się z receptorem, co prowadzi do rozwoju reakcji). W leczeniu stosuje się np. ropinirol, pramipeksol, rotygotynę czy kabergoliny. W sytuacji, kiedy zespół niespokojnych nóg związany jest z zaburzeniami psychicznymi, w których mechanizm dopaminergiczny nie jest głównym elementem etiologii, do dotychczasowej farmakoterapii dołącza się dodatkowe leki ułatwiające zasypianie. Umożliwiają one dbanie o dobry sen, bo zarówno przyspieszają zasypianie, jak i utrzymują odpowiednio długo fazy snu.

Nie tylko leki dopaminergiczne stosowane są jako lekarstwo na zespół niespokojnych nóg. Poza nimi zastosowanie znajdują również leki przeciwpadaczkowe (np. gabapentyna).

Zespół niespokojnych nóg a leczenie domowe

Niefarmakologiczne metody leczenia choroby możesz stosować zarówno w przebiegu pierwotnej, jak i wtórnej postaci problemu. Polegają one na wprowadzeniu praktyk, które dobroczynnie wpłyną na jakość odpoczynku. Co pomaga na zespół niespokojnych nóg? Cenne są m.in.:

  • sposoby na zdrowy sen, czyli właściwa higiena snu (unikanie mocnego wysiłku fizycznego na 4–6 godzin przed spaniem, nieobjadanie się na wieczór, regularne wietrzenie mieszkania i sypialni, unikanie oglądania telewizji czy rozrywek multimedialnych przed snem, zasłanianie okna na noc w pokoju, wyłączanie wszelkich źródeł światła i dźwięku w sypialni),

  • unikanie alkoholu, kofeiny oraz palenia tytoniu,

  • uprawianie lekkiej formy aktywności wieczorem, np. spaceru, joggingu czy jogi,

  • realizowanie swojego hobby czy innych zajęć, które pozwalają się odprężyć,

  • aromatyczne, ciepłe kąpiele, masaż kończyn dolnych, kompresy.

Zespół niespokojnych nóg spowodowany ciążą najczęściej ustępuje samoistnie po porodzie, jednak nie ustalono dokładnych przyczyn takiego zjawiska. Metody niefarmakologiczne mogą stanowić bezpieczny sposób na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości w każdym trymestrze.

Źródła
  1. J. Jasnowska i in., Zespół niespokojnych nóg, „Medycyna po Dyplomie” 2019, nr 12.
  2. M. Siemiński i in., Zespół niespokojnych nóg w praktyce ogólnolekarskiej, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2008, nr 2.
  3. A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne. Podręcznik multimedialny oparty na zasadach EBM, Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.
Author Agata Oleszkiewicz picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
aloes-na-rany-jak-go-stosowac-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Aloes na rany - jak go stosować? Co warto wiedzieć?
30.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.