account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Przyczyny, objawy i leczenie zespołu Tourette’a

Agata Muchowska

lek. Agnieszka Żędzian

23.02.2023

Aktualizacja: 13.10.2023

Zespół Tourette’a to choroba neurologiczna polegająca na niekontrolowanych tikach nerwowych i werbalnych. Choć nie jest to choroba śmiertelna, potrafi skutecznie uprzykrzyć życie. Dlatego tak ważne jest, aby jak najszybciej ją zdiagnozować i rozpocząć leczenie. Zobacz, po czym poznać zespół Tourette’a i jak z nim walczyć.


zespol-tourette-przyczyny-objawy-leczenie
pixabay.com

Polecane

czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
afta-w-gardle-jakie-sa-objawy-jak-wyglada-leczenie
Zdrowie
2 min.
Afta w gardle - jakie są objawy? Jak wygląda leczenie?
24.01.2022
jak-wyleczyc-zoladek-po-antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Jak wyleczyć żołądek po antybiotyku i jak go chronić przed niekorzystnym działaniem antybiotykoterapii?
30.05.2022
grzybica-po-antybiotyku-jak-jej-uniknac-objawy
Zdrowie
1 min.
Jak uniknąć grzybicy po antybiotyku?
30.05.2022
Spis treści
  1. Czym jest zespół Tourette’a
  2. Objawy zespołu Tourette’a
  3. Leczenie zespołu Tourette’a

Czym jest zespół Tourette’a

Niekontrolowane tiki nerwowe, mimowolne wydawanie dźwięków lub obscenicznych słów – to podstawowe i najbardziej charakterystyczne objawy zespołu Tourette’a. Jest to choroba neurologiczna o podłożu genetycznym, jednak jej przyczyny nie są do końca poznane. Podejrzewa się, że jest spowodowana nieprawidłowym metabolizmem neuroprzekaźników, które znajdują się w mózgu. Prawdopodobieństwo zachorowania jest wyższe, jeśli wcześniej w rodzinie były przypadki występowania zespołu Tourette’a. Choroba jest stosunkowo rzadka, cierpią na nią ok. 4 osoby na 1000. Częściej dotyka mężczyzn. Spośród wszystkich chorych zaledwie 25 proc. stanowią kobiety.

Tiki nerwowe występujące w zespole Tourette’a to mimowolne, niekontrolowane skurcze mięśni. Mogą obejmować małe partie, np. twarz (mruganie, wykrzywianie ust), bądź całe kończyny (np. wyrzucanie ramion, kopanie). Zazwyczaj przyjmują formę zarówno ruchową, jak i werbalną. Oznacza to, że chory czuje przymus wydawania dźwięków, np. mlaskania, chrząkania, szczekania, a niekiedy nawet wyrzucania z siebie obscenicznych słów. Objawy nasilają się zwłaszcza w sytuacjach stresowych, np. przed ważną rozmową w pracy lub egzaminem. Katalizatorem może być też lęk, podniecenie lub zmęczenie. Przeważnie chorzy czują, że za chwile nastąpi atak, nie są w stanie jednak go powstrzymać.

Należy podkreślić, że osoby chore na zespół Tourette’a są w pełni sprawne intelektualnie i rozwijają się jak ich rówieśnicy. Są świadomi wykonywanych przez siebie tików oraz wypowiadanych słów, jednak nie mogą nad nimi zapanować. Dla osób, które nie wiedzą, na czym polega ta choroba, ich zachowanie może wydawać się obsceniczne i dziwne. Niestety poprzez strach, jak zostaną odebrani przez otoczenie, chorzy często mają problemy z nawiązywaniem kontaktów międzyludzkich i separują się od społeczeństwa. Dlatego tak ważna jest wczesna diagnoza. Choć zespół Tourette’a jest nieuleczalny, to jednak dzięki leczeniu można skutecznie zminimalizować jego objawy.

Objawy zespołu Tourette’a

Pierwsze objawy choroby pojawiają się zazwyczaj w dzieciństwie. Można je zaobserwować już od 2. roku życia. Są niespecyficzne, dlatego trudno je rozpoznać. Pierwsze tiki u dzieci zazwyczaj polegają na gwałtownym i częstym mruganiu oraz wykrzywianiu twarzy. Do tego dochodzą nadpobudliwość i problemy ze skupieniem uwagi. To powinny być sygnały, aby udać się z maluchem do neurologa albo pediatry. Na początku objawy nie są nasilone. Tiki są proste, łagodne i nie przeszkadzają w codziennym funkcjonowaniu. Z biegiem lat jednak przybierają na sile i stanowią poważny problem. Najbardziej charakterystyczne objawy zespołu Tourette’a to:

  • wykrzywianie ust,

  • pochrząkiwania,

  • mlaskanie,

  • kaszel,

  • szczekanie,

  • jęczenie,

  • tiki nerwowe,

  • niekontrolowane ruchy głową i kończynami,

  • wyrzucanie z siebie niecenzuralnych słów.

Zdarza się, że zespół Tourette’a występuje razem z nerwicą natręctw. Chory wówczas czuje niezależną od jego woli potrzebę wykonywania pewnych rytuałów bądź czynności po kilka razy, np. sprawdza, czy wyłączył kuchenkę, zamknął drzwi na klucz albo dotyka twarzy. Tiki nerwowe nie zawsze są takie same, mają też różne nasilenie. Wbrew popularnej opinii koprolalia, czyli przymus wypowiadania wulgarnych słów, nie jest częstym objawem schorzenia. Występuje jedynie u około 15 proc. chorych. Zdarza się, że chorobie towarzyszą także inne zaburzenia, takie jak nadpobudliwość psychoruchowa, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, problemy ze snem, niekontrolowane wybuchy złości, a nawet depresja.

Zespół Tourette’a nie skraca życia pacjenta, nie towarzyszą mu też inne choroby upośledzające funkcjonowanie organizmu. Chory może dożyć do późnej starości tak samo, jak jego zdrowi rówieśnicy.

Leczenie zespołu Tourette’a

Choć zespół Tourette’a jest chorobą nieuleczalną, to jednak istnieją metody skutecznej walki z jej objawami. Kluczowa jest wczesna diagnoza. Choroba pojawia się w wieku dziecięcym, dlatego dokładnie obserwuj swojego malucha. Jeśli zauważysz, że często i intensywnie mruga, mimowolnie wykrzywia twarz, jest przy tym nadpobudliwy i ma problemy z koncentracją, to znaczy, że trzeba udać się do lekarza. Diagnozowaniem i leczeniem zespołu Tourette’a zajmuje się neurolog. Przede wszystkim przeprowadzi dokładny wywiad, w którym zapyta o rodzaje tików, objawy, ich nasilenie i sytuacje, w których się pojawiają. Kluczowe jest także, czy choroba występowała wcześniej w rodzinie.

Jeśli tak, prawdopodobieństwo zachorowania jest większe. Gdy usłyszysz diagnozę, możesz zacząć leczenie. Zazwyczaj jest to leczenie farmakologiczne połączone z terapią behawioralną. Nie zlikwiduje to całkowicie objawów, jednak pozwoli zminimalizować tiki nerwowe i nauczyć się z nimi żyć. Dzięki temu chory będzie mógł bez przeszkód funkcjonować w społeczeństwie. Im wcześniej rozpoczęte leczenie, tym większa szansa, że dziecko będzie mogło normalnie żyć, bawić się z przyjaciółmi, chodzić do szkoły i nie zostanie wyparte z grupy rówieśniczej.

Źródła
  1. M. Robertson, Zespół Tourette’a, tłum. B. Lindenberg, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.
  2. P. Sobolewski, Zaburzenia mowy w zespole Gillesa de la Tourette’a, Czelej, Lublin 2018.
  3. T. Wolańczyk, Oswoić tiki: praktyczny poradnik o zespole Tourette’a, Polskie Stowarzyszenie Syndrom Tourette’a, Warszawa 2016.
  4. C. Kosakowski, Życie z zespołem Touretta, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2008.
  5. I. Sawionek, Neurologia, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020.
  6. S. Conners, Zespół Tourette'a i lista kontrolna zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych OCD, tłum. K. Kmieć-Krzewniak, Fraszka Edukacyjna, Otwock 2021.
Author Agata Muchowska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.