account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Znamiona na skórze – jakie są ich rodzaje. Czy zawsze są groźne?

Katarzyna Grzyś-Kurkalek. Agnieszka Żędzian02.10.2023Aktualizacja: 02.10.2023

Znamiona występują na skórze większości ludzi. Niestety przez tę powszechność zmiany skórne są często bagatelizowane. Tymczasem wiele z nich może przeobrazić się w nowotwór złośliwy. Zamiast więc zastanawiać się, czy znamię na Twoim cele jest niebezpieczne, skonsultuj się z lekarzem.


znamiona-charakterystyka-rodzaje-diagnostyka
Adobe Stock

Polecane

przeciwciala-czym-sa-co-je-wytwarza
Zdrowie
2 min.
Przeciwciała - czym są? Co je wytwarza?
31.10.2021
wszy-skad-sie-biora-wyglad-objawy
Zdrowie
1 min.
Wszy – skąd się biorą, jak wyglądają i jak się nimi zarazić?
31.05.2022
jak-obnizyc-cisnienie-jakie-sa-skuteczne-sposoby
Zdrowie
2 min.
Jak obniżyć ciśnienie? Sprawdź domowe sposoby walki z nadciśnieniem
19.05.2021
jak-wzmocnic-serce-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Jak wzmocnić serce po chemioterapii, przy arytmii, po zawale? Dieta, ćwiczenia, naturalne sposoby
19.05.2021
Spis treści
  1. Czym są znamiona na skórze?
  2. Znamię barwnikowe (znamię melanocytowe)
  3. Znamiona naskórkowe
  4. Znamię łojotokowe
  5. Znamiona wywodzące się z gruczołów potowych
  6. Znamiona naczyniowe
  7. Badanie znamion i ich usuwanie

Czym są znamiona na skórze?

Znamiona to nieprawidłowości w obrębie skóry, które rzadko kiedy znikają samoistnie, jak to ma miejsce w przypadku wysypki czy rumienia. Lista możliwych do wystąpienia zmian jest długa. Mogą to być m.in. znamiona naskórkowe, brodawkowate czy melanocytowe. 

Jeśli defekt pojawi się na Twojej skórze, może wzbudzić niepokój. Musisz jednak wiedzieć, że nie każdy przeobraża się w formę nowotworową. Zawsze jednak skonsultuj swoje obawy z dermatologiem. Najgorsze, co możesz zrobić, to zignorować znamię.

Nie ma jednej przyczyny powstawania nieprawidłowości skórnych. W zależności od typu znamienia inne będzie jego podłoże oraz, co za tym idzie, sposób postępowania z nim.

Znamię barwnikowe (znamię melanocytowe)

Znamiona barwnikowe możesz zauważyć na skórze większości ludzi. Są to m.in. pospolite pieprzyki. Zapewne i na swoim ciele masz ich kilka albo nawet kilkanaście. Powstają one na skutek proliferacji (namnożenia) skórnych melanocytów, czyli komórek barwnikowych odpowiedzialnych za karnację. Niekiedy widać je na skórze już po urodzeniu lub pojawiają się w pierwszych tygodniach życia. Częściej jednak zaczynają występować na ciele w wyniku nadmiernej ekspozycji na działanie promieniowania słonecznego.

Znamiona melanocytowe (np. znamię Suttona) mają zwykle kształt owalny o wielkości od zaledwie kilku milimetrów do nawet kilku centymetrów. Ich jasno- lub ciemnobrązowa powierzchnia może być gładka albo wyniosła. Nierzadko porośnięta jest też pojedynczymi włoskami.

Podstawowym rozróżnieniem znamion barwnikowych jest ich wielkość:

  • małe o wielkości do 1,5 cm,

  • średnie o wielkości od 1,5 cm do 20 cm,

  • duże o wielkości powyżej 20 cm.

Mowa tu jednak o znamionach u osoby dorosłej. W przypadku dzieci za duże znamiona barwnikowe uznaje się już te o wielkości powyżej 9 cm na głowie i 6 cm na tułowiu. Wraz z rozwojem dziecka zmiany również będą się powiększać, dlatego przyjęte zostały w tym przypadku niższe wartości.

Znamiona naskórkowe

Zmiany naskórkowe mają twardą i wyraźnie przerośniętą strukturę oraz ciemnobrązowy kolor. Odcinają się przez to na tle zdrowej tkanki. Nie jest to jednak wynik proliferacji melanocytów, jak to ma miejsce w przypadku zmian barwnikowych. Są to defekty wrodzone (niedziedziczone), będące konsekwencją mutacji genetycznej.

Znamiona naskórkowe brodawkowate układają się przeważnie liniowo. Zwykle też nie wywołują żadnych objawów. Bywa jednak i tak, że nieprawidłowościom towarzyszy świąd i miejscowy stan zapalny. 

Gdzie najczęściej lokalizują się znamiona naskórkowe? Szukaj ich przede wszystkim na tułowiu, głowie (także we włosach), po zewnętrznej części dłoni i w okolicach intymnych.

Znamię łojotokowe

Brodawki łojotokowe, wywodzące się z komórek naskórka, są łagodnymi zmianami nowotworowymi, pojawiającymi się przede wszystkim u osób w podeszłym wieku. Choć nie stanowią zagrożenia w takiej postaci, to wymagają kontroli lekarskiej, ponieważ mogą przeobrazić się w raka podstawnokomórkowego

Swoim wyglądem sprawiają wrażenie, jakby były przyklejone do skóry – są wypukłe i mają kruchą powierzchnię. Powstają w wyniku nadmiernej proliferacji komórek w najgłębszej warstwie naskórka (warstwie podstawnej), co może być uwarunkowane genetycznie.

Choć znamię łojotokowe nie stanowi zagrożenia, to warto je usunąć, aby przypadkowo go nie uszkodzić, o co nietrudno, gdy brodawka zaczyna wyraźnie odstawać od powierzchni skóry.

Znamiona wywodzące się z gruczołów potowych

Znamiona wychodzące z gruczołów potowych to tzw. gruczolaki potowe. Mają postać żółtych kilkumilimetrowych grudek (zwykle 1–2 mm). Jest to łagodna forma nowotworu, która pojawia się przede wszystkim u osób starszych na dłoniach, podeszwach stóp, tułowiu, szyi i głowie.

Zmiany te bywają mylone ze znamionami łojotokowymi, które jak wspominaliśmy, mogą przeobrazić się w raka podstawnokomórkowego. Z tego względu konieczna jest kontrola lekarska w celu zdiagnozowania znamienia i podjęcia decyzji o dalszym postępowaniu z nim.

Znamiona naczyniowe

Znamiona naczyniowe są konsekwencją zaburzeń w układzie krwionośnym. Są to często zmiany wrodzone. Występują u 0,3–2,1% noworodków, przede wszystkim na twarzy i szyi (rzadziej na tułowiu, rękach i nogach). Zmiany mają postać plam lub struktur przerostowych w kolorze od różowego po fioletowy. 

Zdarza się, że zmiany u dzieci znikają samoistnie. Jeśli tak się nie stanie, mogą się przeobrażać i przerastać do postaci guzków. Wówczas ze względów estetycznych można defekt usunąć chirurgicznie, wymrozić ciekłym azotem albo zastosować laser.

Badanie znamion i ich usuwanie

Każde znamię wymaga konsultacji z lekarzem dermatologiem. Cel tego jest jeden – wykluczenie charakteru nowotworowego. Chodzi tu przede wszystkim o czerniaka. 

Jednym ze sposobów odróżnienia zmiany łagodnej od czerniaka jest zastosowanie metody ABCDE przy wykonywanej dermatoskopii (w dziesięciokrotnym powiększeniu) i wideoskopii (nawet w siedemdziesięciokrotnym powiększeniu). Ocenianych jest tu 5 cech:

  • A – asymetryczność (zmiana kształtu znamienia z okrągłego na asymetryczny),

  • B – brzegi (krawędzie znamienia są nierówne i poszarpane),

  • C – kolor (znamię jest czerwone, czarne albo ma niejednorodny kolor),

  • D – duży rozmiar (znamię ma rozmiar większy niż 6 mm),

  • E – ewolucja (znamię przeobraża się).

Metodą usuwania znamion (zwłaszcza tych atypowych) jest zwykle biopsja wycinająca. Jest to zabieg chirurgiczny, podczas którego wycinany jest też zapas 1–2 mm zdrowej tkanki. Wycięty fragment poddawany jest badaniu histopatologicznemu. W razie stwierdzenia czerniaka, jeśli lekarz onkolog nie zdiagnozuje przerzutów, wykonuje się biopsję węzła wartowniczego, w którym nowotwory lokalizują się w pierwszej kolejności. 

W przypadku zmian takich jak znamię naczyniowe mogą być też zastosowane laseroterapia albo wymrażanie ciekłym azotem.

Źródła
  1. A. Włodarkiewicz, M. Sobjanek, Znamiona melanocytowe wrodzone, „Przegląd Dermatologiczny” 2009, nr 96, s. 127–132.
  2. W. Woźniak, M. Wawrzynkiewic, Rola dermoskopii w ocenie akralnych zmian melanocytowych, „Przegląd Dermatologiczny” 2012, nr 99, s. 716–722.
  3. A. Zawadzka-Krajewska, M. Bartkowiak-Emeryk i in., Znamiona barwnikowe i czerniak u dzieci, „Pediatria po Dyplomie” 2011, vol. 15, nr 3, s. 83–89.
  4. A. Mikołajczyk, M. Grochowski, Analiza istotności cech znamion skórnych dla celów diagnostyki czerniaka złośliwego, „Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej” 2018, nr 60, s. 67–70.
  5. A. Iljin, I. Siewiera i in., Znamiona naczyniowe płaskie, „Postępy Dermatologii i Alergologii” 2010, t. XXVII, nr 6, s. 460–466.
Author Katarzyna Grzyś-Kurka picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.