Czym jest agorafobia? Jak sobie z nią radzić?

Angelika Janowicz

14.05.2021

Aktualizacja: 19.05.2021

Agorafobia to specyficzny rodzaj fobii. Codzienne funkcjonowanie osób, które na nią cierpią, jest znacznie zaburzone. W razie wystąpienia objawów trzeba zwrócić się po profesjonalną pomoc i rozpocząć odpowiednią terapię. Zobacz, jak poradzić sobie z agorafobią.


Fobia jest jednym z zaburzeń nerwicowych. Charakteryzuje się występowaniem intensywnego lęku przed określonymi sytuacjami lub przedmiotami (często nieracjonalnego). Osoba chora za wszelką cenę dąży do ich unikania, aby nie dopuścić do pojawienia się objawów. Z tego powodu nie może normalnie funkcjonować w społeczeństwie. Fobia znajduje się poza kontrolą. Dlatego niemożliwe jest przyjęcie do świadomości żadnych racjonalnych argumentów dotyczących tego, że obiekt wywołujący lęk w rzeczywistości jest zupełnie niegroźny.

agorafobia-jak-leczyc-na-czym-polega-terapia
unsplash.com

Co to jest agorafobia?

Agorafobia jest zaburzeniem, które charakteryzuje się występowaniem lęku przed przebywaniem w otwartej przestrzeni, ale także w nieznanych miejscach, skupiskach ludzi, w miejscach z utrudnionym wyjściem lub w sytuacjach, w których pozostaje się bez opieki. Wiążą się z nią obawy o to, że może stać się coś złego i niebezpiecznego, a uzyskanie pomocy będzie niemożliwe. Osoby z agorafobią boją się również, że wówczas utracą nad sobą kontrolę, a tym samym skompromitują się przed innymi.

W przebiegu agorafobii może pojawiać się lęk przed:

  • wyjściem z domu,

  • przebywaniem w sklepie lub galerii handlowej,

  • przejazdem komunikacją miejską (zwłaszcza bez osoby towarzyszącej),

  • przebywaniem w miejscach publicznych.

Agorafobia jest zaburzeniem przewlekłym, które może przebiegać z okresami zaostrzenia. Bardzo często towarzyszy innym problemom psychicznym (np. depresji). Wyróżnia się dwie postaci – agorafobię z napadami paniki i bez napadów paniki.

Przyczyny agorafobii często nie są możliwe do jednoznacznego ustalenia. Wpływ na pojawienie się zaburzeń mogą mieć przykre doświadczenia z przeszłości (np. udział w wypadku, zasłabnięcie w miejscu publicznym), urazy psychiczne, sytuacje z dzieciństwa. Dużą rolę odgrywają niekiedy cechy osobowości. Fobię często rozpoznaje się u osób lękliwych, niepewnych, biernych i zależnych od innych.

Jakie są objawy agorafobii?

Objawy agorafobii to nieuzasadnione obawy i lęk przed przebywaniem w miejscach publicznych, z których wycofanie się jest z różnych powodów utrudnione. Z tego powodu osoby chore unikają takich sytuacji. Pojawia się niechęć do wyjścia z domu, wycofanie z aktywności społecznej i zawodowej, zaniechanie kontaktów z innymi. Częste jest także uzależnienie od innych osób i konieczność posiadania „opiekuna”, ponieważ wpływa to na poczucie bezpieczeństwa i zmniejsza lęk.

Objawy agorafobii, która przebiega z atakami paniki, to:

  • ból w klatce piersiowej

  • duszność i uczucie dławienia się,

  • uczucie kołatania serca,

  • przyspieszenie oddechu,

  • wzmożona potliwość,

  • drżenie ciała lub uczucie drętwienia rąk i nóg,

  • uczucie suchości w ustach,

  • zawroty głowy

  • nudności,

  • lęk przed utratą kontroli.

Atakowi paniki bardzo często towarzyszy poczucie, że dana sytuacja nie dzieje się naprawdę (derealizacja) lub nie dotyczy danej osoby, czyli dzieje się „poza nią” (depersonalizacja). Napad trwa zwykle kilka lub kilkanaście minut. Objawy ustępują samoistnie i stopniowo.

Jak leczyć agorafobię?

Agorafobia jest zaburzeniem, które wymaga odpowiedniego leczenia. Niestety, nie wszyscy pacjenci szukają pomocy (szacuje się, że leczy się co czwarta osoba z fobią). Jeżeli znasz kogoś, kto cierpi z tego powodu, porozmawiaj z nim i zaoferuj wsparcie. Pamiętaj, aby wykazać się przy tym delikatnością, zrozumieniem i cierpliwością. Ocenianie i naciski mogą przynieść efekt odwrotny do zamierzonego.

Leczenie agorafobii jest dopasowywane indywidualnie. Bardzo ważna jest psychoterapia, umożliwiająca ustalenie przyczyny zaburzeń i przepracowanie jej. Najczęściej stosuje się techniki poznawczo-behawioralne. W jej trakcie pacjent stara się poznać mechanizm lęku i bodźce, które go wywołują. Uwagę przywiązuje się też do nauczenia się technik relaksacyjnych oraz stopniowej konfrontacji z sytuacjami, które skutkują pojawieniem się objawów. Część osób z agorafobią może być poddana farmakoterapii lub leczeniu szpitalnemu.

Agorafobia – jak sobie radzić?

Zdrowie psychiczne jest bardzo ważne, a obecność lęku znacznie obniża jakość życia i utrudnia codzienne funkcjonowanie, dlatego powinieneś wiedzieć, jak sobie radzić z agorafobią. Przede wszystkim nie wstydź się poprosić o pomoc. Na pewno masz wokół siebie osoby, które udzielą ci potrzebnego wsparcia. Pamiętaj też, że leczenie psychiatryczne lub psychoterapia to nic złego. Psychiatrzy i psychologowie to osoby z dużym doświadczeniem w zwalczaniu zaburzeń nerwicowych. Powinieneś im zaufać i postępować zgodnie z ich zaleceniami. Daj sobie czas i nie stawiaj sobie zbyt dużych wymagań.

Źródła
  1. A. Bilikiewicz, Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.

  2. A. Bilikiewicz, J. Landowski, P. Radziwiłłowicz, Psychiatria Repetytorium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
Ad

Najchętniej czytane

terapia-gestalt-na-czym-polega-jakie-sa-jej-zasady
Zdrowie psychiczne
2 min.
Terapia Gestalt - na czym polega? Jakie są jej zasady?
30.07.2021
jakie-sa-typy-osobowosci-co-warto-o-nich-wiedziec
Zdrowie psychiczne
2 min.
Jakie są typy osobowości? Co warto o nich wiedzieć?
30.07.2021
olejek-geraniowy-jakie-ma-wlasciwosci-i-zastosowanie
Zdrowie psychiczne
1 min.
Olejek geraniowy - jakie ma właściwości i zastosowanie?
30.07.2021
olejek-rozmarynowy-jakie-ma-wlasciwosci-i-zastosowanie
Zdrowie psychiczne
1 min.
Olejek rozmarynowy - jakie ma właściwości i zastosowanie?
30.07.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.