account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Akromegalia – co to za choroba? Przyczyny, rozpoznanie i leczenie

Emilia Kruszewskalek. Agnieszka Żędzian08.09.2023Aktualizacja: 08.09.2023

Akromegalia jest rzadką, przewlekłą chorobą wywołaną nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu. Jej rozpoznanie jest trudne i najczęściej następuje po wielu latach. Nieleczona akromegalia prowadzi do poważnych powikłań, a nawet przedwczesnego zgonu. Co jest przyczyną akromegalii? Jak przebiega diagnostyka i leczenie choroby?


akromegalia-jak-sie-objawia
Unsplash.com

Polecane

bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
co-najlepiej-jesc-na-uchylki-jelita-grubego
Zdrowie
1 min.
Co najlepiej jeść na uchyłki jelita grubego?
24.01.2022
Spis treści
  1. Akromegalia – co to za choroba?
  2. Przyczyny akromegalii
  3. Akromegalia – objawy i przebieg
  4. Rozpoznanie i diagnostyka akromegalii
  5. Jak przebiega leczenie akromegalii?

Akromegalia – co to za choroba?

Akromegalia pierwszy raz została opisana w 1887 roku przez lekarza polskiego pochodzenia Oskara Minkowskiego. Natomiast autorem terminu akromegalia jest francuski lekarz Pierre Marie. Przez wiele lat uznawano, że akromegalia i gigantyzm są tym samym schorzeniem. Za pierwotną przyczynę choroby uznano guz przysadki i jej niedoczynność, jednak nieznany był czynnik sprawczy tego stanu. Skutkowało to obniżeniem jakości życia pacjentów i ich przedwczesnym zgonem. Obecnie o akromegalii wiemy znacznie więcej, co umożliwia właściwe rozpoznanie choroby, podjęcie leczenia, poprawę jakości życia i samopoczucia pacjentów. 

Akromegalia w równym stopniu dotyka kobiet i mężczyzn. Średni wiek zachorowania to około 40 lat. U podłoża choroby leżą problemy i zaburzenia hormonalne, dlatego akromegalia klasyfikowana jest jako schorzenie endokrynologiczne. Akromegalia, podobnie jak inne choroby układu dokrewnego, np. choroba Cushinga lub choroba Addisona, jest schorzeniem rzadkim. Obecnie żyje z nią 50–70 dorosłych na milion osób, z czego rocznie rozpoznawane są jedynie 4 przypadki na milion [1].

Przyczyny akromegalii

Za rozwój akromegalii w ponad 98% przypadków odpowiada gruczolak przysadki wydzielający nadmierne ilości hormonu wzrostu [2]. Guz ma charakter łagodny, a jego średnica najczęściej nie przekracza 10 mm. Do bardzo rzadkich przyczyn akromegalii należy ektopowe wytwarzanie hormonu uwalniającego hormon wzrostu przez guz płuca, trzustki lub nowotwory innych organów wewnętrznych. W takiej sytuacji guz produkuje hormony, które normalnie nie są wytwarzane w miejscu, w którym ten guz się znajduje.

Akromegalia – objawy i przebieg

Nadmierne wydzielanie hormonu wzrostu prowadzi do zmian w wyglądzie zewnętrznym. Obejmuje rozrost tkanek i powiększenie części ciała, np. rąk, dłoni, stóp, nosa, żuchwy, języka, zatok czołowych. Ponadto chory doświadcza dolegliwości ogólnych w postaci: niekontrolowanego przyrostu masy ciała, wzmożonej potliwości, nadmiernego owłosienia, zmiany barwy głosu. Wczesna postać akromegalii może przyczynić się do zmiany rysów twarzy. Rozrost tkanek dotyczy również narządów wewnętrznych. Akromegalia sprzyja natomiast rozwojowi nowotworów narządów wewnętrznych, które bywają widoczne w badaniu obrazowym USG. Objawy akromegalii mogą rozwinąć się również w obrębie różnych układów organizmu. 

Charakterystyka symptomów przedstawia się następująco:

  • Układ krążenia – napadowa i przewlekła duszność, obrzęki, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze;

  • Układ oddechowy – obturacyjny bezdech w czasie snu, upośledzenie drożności górnych dróg oddechowych;

  • Układ hormonalny – nietolerancja glukozy, cukrzyca, wole, zaburzenia czynności tarczycy, mlekotok; 

  • Układ pokarmowy – zaparcia, bóle brzucha, występowanie krwi w kale, polipy jelita grubego;

  • Układ moczowo-płciowy – zaburzenia miesiączkowania, obniżenie libido, zaburzenia erekcji, kolka nerkowa związana np. z podwyższonym stężeniem wapnia w moczu u osób z nadczynnością przytarczyc; 

  • Układ nerwowy – napadowe i przewlekłe bóle głowy, niedowłady, napadowe drętwienie kończyn, zaburzenia widzenia;

  • Układ kostno-stawowy – przewlekłe bóle kości i stawów, postępująca ograniczona ruchomość. 

Szczególnie alarmujące powinno być dla Ciebie zaobserwowanie objawów obejmujących układ sercowo-naczyniowy i kostno-stawowy u młodych i aktywnych mężczyzn. Wystąpienie zaburzeń w postaci np. ograniczenia ruchomości nieadekwatnej do wieku jest wskazaniem do diagnostyki w kierunku akromegalii. Objawem, który również powinien wzbudzić Twój niepokój jest nagłe powiększenie i pogrubienie stóp, powodujące konieczność wymiany obuwia na rozmiar, a nawet na kilka rozmiarów większe. 

Rozpoznanie i diagnostyka akromegalii

Akromegalia jest chorobą podstępną i przez długi czas rozwija się skąpoobjawowo. Z tej przyczyny jej rozpoznanie następuje zwykle dopiero po około 10 latach od wystąpienia pierwszych dolegliwości. W przypadku wystąpienia powyższych, nietypowych objawów, koniecznie udaj się na konsultację z endokrynologiem. Wstępna diagnostyka opiera się na obecności objawów klinicznych. Są one podstawą do wykonania badań szczegółowych z oznaczeniem stężenia hormonów produkowanych przez przysadkę (badanie wykonuje się z krwi). Ponadto w przypadku występowania objawów ze strony danego układu organizmu, niezbędne jest przeprowadzenie diagnostyki rozpoznawania lub wykluczenia chorób współistniejących. W celu jednoznacznego poznania przyczyny (potwierdzenia obecności gruczolaka przysadki) akromegalii konieczne jest wykonanie badania obrazowego za pomocą rezonansu magnetycznego z użyciem kontrastu. W przypadku wykluczenia istnienia guza brane są pod uwagę inne przyczyny choroby. 

Jak przebiega leczenie akromegalii?

Akromegalia jest chorobą wyleczalną, jednak bagatelizowana prowadzi do poważnych powikłań i przyspiesza zgon pacjenta. Terapia jest złożona i zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania choroby, ogólnego stanu zdrowia pacjenta i obecności ewentualnych powikłań. Guz przysadki leczony jest operacyjnie. Niezbędne jest również wdrożenie farmakoterapii, której celem jest utrzymanie prawidłowego stężenia hormonu wzrostu w surowicy. Farmakoterapia jest również niezbędna w zapobieganiu rozwoju powikłań i nawrotu guza. Jeśli chorujesz na akromegalię, musisz pozostawać pod stałą opieką lekarską obejmującą regularne badania kontrolne krwi (z oznaczeniem hormonów tarczycy i przysadki) narządu ruchu, metabolizmu organizmu i czynności przysadki.

Źródła
  1. M. Ruchała, E. Szczepanek-Parulska, E. Komorska-Piotrowiak, Diagnostyka i leczenie akromegalii, „OncoReview” 2011, 1(4), s. 240–247. [1,2]
  2. W. Zieleniewski, R. Michalak, Akromegalia – niedoceniony problem zdrowotny w praktyce lekarza rodzinnego, „Family Medicine & Primary Care Review” 2011, 13(2), s. 273–275.
  3. M. Kałużny, M. Bolanowski, Akromegalia – od mitów do faktów, „Endokrynologia Polska” 2008, 59(3), s.242–244. 
  4. M. Bolanowski i in, Akromegalia – nowe spojrzenie na pacjenta. Polskie propozycje postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w akromegalii w świetle aktualnych doniesień, „Endokrynologia Polska” 2014, 65(1)2, s.31–37.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
progesteron-u-mezczyzn-jak-go-podniesc-lub-obnizyc
Seks
1 min.
Progesteron u mężczyzn - jak go podnieść lub obniżyć?
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.