account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Dur brzuszny – co to jest? Przyczyny powstania i objawy chorobowe

Olga Dąbska27.02.2023Aktualizacja: 27.02.2023

Dur brzuszny jest jedną z chorób zakaźnych, którą zarazić się można podczas wypraw do krajów tropikalnych. Choroba jest przekazywana drogą fekalno-oralną. Wśród skutecznych metod zapobiegania jej wymienia się przede wszystkim szczepienia ochronne, przestrzeganie zasad higieny osobistej i żywienia. Sprawdź, jakie objawy mogą towarzyszyć durowi brzusznemu oraz na czym polega leczenie tej choroby.


dur-brzuszny-co-to-przyczyny-objawy-leczenie
unsplash.com

Polecane

swedzace-uszy-w-srodku-na-zewnatrz-u-dziecka
Zdrowie
2 min.
Swędzące uszy - w środku, na zewnątrz, u dziecka
24.01.2022
co-najlepiej-jesc-na-uchylki-jelita-grubego
Zdrowie
1 min.
Co najlepiej jeść na uchyłki jelita grubego?
24.01.2022
goraca-kapiel-na-przeziebienie-najlepsze-rozwiazanie
Zdrowie
1 min.
Czy gorąca kąpiel pomaga na przeziębienie?
02.06.2022
skurcze-miesni-jakie-sa-przyczyny-neurologiczne
Zdrowie
1 min.
Skurcze mięśni - jakie są przyczyny neurologiczne?
29.10.2021
Spis treści
  1. Dur brzuszny – co to jest?
  2. Dur brzuszny – gdzie i jak można się zarazić?
  3. Objawy duru brzusznego
  4. Dur brzuszny – szczepionka i inne metody profilaktyki
  5. Jaka szczepionka na dur brzuszny?
  6. Leczenie duru brzusznego

Dur brzuszny – co to jest?

Zwiększająca się liczba wyjazdów do odległych krajów o całkowicie odmiennych warunkach środowiskowo-geograficznych i higieniczno-sanitarnych wiąże się z ryzykiem chorób tropikalnych, takich jak m.in. malaria, denga, zemsta faraona, a także wyższym ryzykiemzakażenia WZW A czy wścieklizną. W niniejszym artykule zostaną przedstawione kluczowe informacje na temat duru brzusznego, który poza ww. schorzeniami jest kolejną spośród możliwych patologii występujących w krajach egzotycznych. Dur brzuszny to zakaźna choroba bakteryjna wywoływana przez bakterie Gram-ujemne pałeczki Salmonella typhi. Niegdyś dla określenia tej choroby była stosowana nazwa „tyfus brzuszny”.

Dur brzuszny – gdzie i jak można się zarazić?

Pałeczka jelitowa Salmonella typhi jest rozpowszechniona na całym świecie, jednakże zwiększoną częstość występowania tego patogenu notuje się na obszarach o gorącym klimacie i niskim poziomie sanitarno-higienicznym. Dotyczy to przede wszystkim terenów Afryki Saharyjskiej i Zachodniej, Indonezji, Ameryki Łacińskiej, Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Największe ryzyko zachorowania towarzyszy podróżom turystycznym do Indii, Nepalu, Bangladeszu, Pakistanu, Bhutanu. Rezerwuarem bakterii i źródłem zakażenia jest człowiek chory na dur brzuszny lub bezobjawowy nosiciel zakażenia. Materiał zakaźny stanowią głównie kał, rzadziej mocz. Do zakażenia dochodzi w wyniku spożycia zanieczyszczonej żywności lub wody. 

Objawy duru brzusznego

Przebieg duru brzusznego można podzielić na cztery fazy trwające po około siedem dni. Na początkowym etapie objawami duru brzusznego są gorączka, która pojawia się w ciągu trzech tygodni od powrotu ze strefy endemicznego występowania bakterii wywołujących dur brzuszny. Temperatura ciała narasta stopniowo aż do osiągnięcia około 40°C. Na obraz kliniczny pierwszej fazy składają się dodatkowo: ogólne osłabienie, bóle głowy, krwotoki z nosa, względna bradykardia, czyli spowolnienie pracy serca – jest to objaw Fageta, bóle brzucha. Podczas drugiego etapu choroby gorączka utrzymuje się na poziomie 40°C. Chorzy cały czas mają spowolnioną pracę serca. Nierzadko występują: splątanie, dreszcze, tzw. różyczka durowa, czyli rumieniowa wysypka plamisto-grudkowa zlokalizowana na skórze klatki piersiowej lub nadbrzusza, powiększenie wątroby, śledziony, węzłów chłonnych, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, biegunka, zaparcia).

W trzecim okresie pojawiają się powikłania: zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, posocznica, zapalenie mózgu, krwawienia z przewodu pokarmowego, perforacja jelita cienkiego, zaburzenia świadomości, odwodnienie, zapalenie spojówek, zapalenie kości, rozsiane ropnie, zapalenie wsierdzia. Czwarty okres to powolny powrót do zdrowia lub zgon. Śmiercią kończy się 10–30% nieleczonych przypadków choroby. U chorych na dur brzuszny w badaniach krwi stwierdza się występowanie niedokrwistości (tzw. anemia, spadek liczby czerwonych krwinek i/lub hemoglobiny), małopłytkowości (niedobór płytek krwi), leukopenii (spadek liczby białych krwinek), zespołu wykrzepiania śródnaczyniowego. Jednakże pewne rozpoznanie choroby zapewnia posiew krwi i dodatkowo posiew w kierunku Salmonella typhi moczu, kału lub plwociny.

Dur brzuszny – szczepionka i inne metody profilaktyki

Kluczową rolę w zapobieganiu durowi brzusznemu odgrywa szczepienie. Dodatkowo zaleca się:

  • picie fabrycznie produkowanej wody mineralnej (w formie butelkowanej lub puszkowanej) albo gotowanie / filtrowanie wody używanej do celów żywieniowych i higienicznych (takich jak np. płukanie zębów), 

  • unikanie picia wody bezpośrednio z sieci wodociągowej lub z otwartego zbiornika wodnego,

  • unikanie spożywania surowych owoców tropikalnych i warzyw oraz sałatek owocowo-warzywnych, które mogą być zanieczyszczone odchodami ludzkimi lub skażoną wodą,

  • unikanie spożywania lokalnych potraw niepewnego pochodzenia,

  • spożywanie wyłącznie potraw gotowanych i podawanych na gorąco,

  • przestrzeganie ogólnych zasad higieny osobistej i higieny mycia rąkprzed jedzeniem i po wyjściu z ubikacji.

Wskazane jest, aby przed planowaną podróżą udać się do specjalisty medycyny tropikalnej lub medycyny podróży w celu uzyskania szczegółowych wytycznych w zakresie profilaktyki duru brzusznego. 

Jaka szczepionka na dur brzuszny?

W Polsce są dostępne trzy szczepionki przeciwko durowi brzusznemu:

  • zawierająca oczyszczony polisacharyd otoczkowy Vi pałeczki Salmonella typhi, w postaci jednej dawki podawanej co najmniej 2 tygodnie przed planowaną podróżą, podawana podskórnie i domięśniowo, przeznaczona dla dorosłych i dzieci powyżej 2 lat,

  • tyfoidalna żywa, doustna szczepionka, zawierająca osłabiony szczep, przeznaczona dla dorosłych i dzieci powyżej 5. roku życia,

  • inaktywowane, zawierające zabite formaldehydem i działaniem temperatury całe pałeczki Salmonella typhi;podawana głęboko podskórnie, przeznaczona dla dzieci powyżej 5 lat i dorosłych do 60. roku życia.

W zależności od rodzaju zastosowanej szczepionki poziom przeciwciał chroniących przed zachorowaniem na dur brzuszny utrzymuje się od 3 do 5 lat. Podróżujący do krajów endemicznego występowania duru brzusznego powinni pamiętać o odpowiednio wczesnym zaszczepieniu się, aby uzyskać pełną skuteczność preparatu. 

Leczenie duru brzusznego


Dur brzuszny wymaga leczenia. Opiera się ono na farmakoterapii. Chorym podawane są antybiotyki. Najczęściej stosowana jest ampicylina, alternatywne są m.in. ciprofloksacyna, cefoperazon, furazolidon. Konieczne jest wyrównanie gospodarki wodno-elektrolitowej – doustnie za pomocą doustnych płynów nawadniających, a jeżeli jest to niemożliwe, poprzez dożylną podaż płynów.Poprawa zazwyczaj zaczyna się po 2–3 dniach leczenia, ale pacjenci muszą dokończyć leczenie, by zapobiec nawrotom lub utajnieniu zakażenia.Stosuje się także leki przeciwgorączkowe, przeciwbiegunkowe czy przeciwbólowe.

Źródła
  1. E. Kuchar, I. Kacprzak-Bergman, Zachorowanie na dur brzuszny 8-letniego chłopca, „Przegląd Epidemiologiczny” 2004; nr 58, s. 213–218.
  2. M. Paul, Dur brzuszny niedocenianym zagrożeniem zdrowotnym dla Polaków podróżujących do krajów strefy tropikalnej, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2013, t. 94, nr 4, s. 701–709.
  3. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2018, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
afta-w-gardle-jakie-sa-objawy-jak-wyglada-leczenie
Zdrowie
2 min.
Afta w gardle - jakie są objawy? Jak wygląda leczenie?
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.