account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
FitnessRehabilitacja 1 min.

Fizjoterapia dzieci i niemowląt – na czym polega, jak wygląda, kiedy jest wskazana?

Agata Oleszkiewicz

26.07.2023

Aktualizacja: 06.10.2023

Rodzaj fizjoterapii dzieci zależy od leczonego problemu. Usprawnianie obejmuje wiele metod, które jednak łączą wspólne cele, w tym kształtowanie zdolności motorycznych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Sprawdź, na czym polega rehabilitacja dzieci i niemowląt i kiedy jest wskazana!


fizjoterapia-niemowlat-na-czym-polega
Pixabay.com

Polecane

skolioza-co-to-jest-jakie-sa-przyczyny-jak-leczyc
Fitness
1 min.
Skolioza – przyczyny, objawy, metody leczenia
19.05.2021
bol-stopy-jakie-sa-rodzaje-i-przyczyny
Fitness
3 min.
Ból stopy - o czym może świadczyć?
27.07.2021
kinezyterapia-leczenie-ruchem-jakie-sa-rodzaje
Fitness
1 min.
Kinezyterapia (leczenie ruchem) - jakie są rodzaje?
30.07.2021
jakie-jest-zastosowanie-ultradzwiekow-w-medycynie
Fitness
1 min.
Jakie jest zastosowanie ultradźwięków w medycynie?
30.07.2021
Spis treści
  1. Rehabilitacja ruchowa dzieci
  2. Kiedy jest potrzebna fizjoterapia niemowląt i starszych dzieci?
  3. Fizjoterapia dzieci metodą NDT Bobath
  4. Fizjoterapia niemowląt metodą Vojty
  5. Fizjoterapia dzieci metodą Peto
  6. Fizjoterapia dla niemowląt na NFZ

Rehabilitacja ruchowa dzieci

Przede wszystkim w zależności od przyczyn, rodzaju i zaawansowania niepełnosprawności, choroby czy innych dysfunkcji obciążających organizm małego człowieka, rehabilitacja dzieci i niemowląt wygląda inaczej. Najczęściej przebiega w formie zabawy i ciekawych ćwiczeń ruchowych, aby usprawnianie przebiegało w komfortowych, przyjaznych okolicznościach i zachęcało dziecko do współpracy. Ważną rolę w usprawnianiu odgrywają ponadto rodzice. Oni również czynnie uczestniczą w procesie rehabilitacji zarówno w gabinetach fizjoterapeutycznych, jak i w domu, dzięki czemu maluchy czują się bezpieczniej. W zależności od potrzeb zdrowotnych dziecka rehabilitacja może obejmować wiele różnorodnych metod pracy, w tym zabiegi fizykalne, np.: balneoterapię, światłolecznictwo, masaże, terapię manualną oraz wsparcie psychopedagogiczne.

Kiedy jest potrzebna fizjoterapia niemowląt i starszych dzieci?

Postęp zdolności ruchowych maluszka można obserwować jeszcze w okresie prenatalnym, ale dopiero po narodzinach dziecka możliwe jest podjęcie rehabilitacji ruchowej, jeśli zachodzi taka potrzeba. Objawami, które mogą wzbudzić u Ciebie niepokój, są m.in.:

  • nadmierne napinanie kończyn i prężenie się malucha,

  • odchylanie głowy,

  • asymetryczne ułożenie ciała,

  • mocne zaciskanie dłoni w pięści,

  • trudności z utrzymaniem pozycji w leżeniu na brzuchu,

  • sztywnienie ciała podczas podnoszenia,

  • odwracanie głowy tylko w jedną stronę,

  • częste ulewanie podczas karmienia,

  • rozbiegany wzrok,

  • zbyt duża senność,

  • mała ilość snu.

Niektóre z tych zachowań bywają jednak zupełnie normalne, ale do czasu. Zanikają wraz z wiekiem, a jeśli się utrzymują po przekroczeniu pewnych ram czasowych, niezbędna jest fizjoterapia. Jeśli masz wątpliwości co do tego, czy dziecko potrzebuje wsparcia specjalisty, skonsultuj się z pediatrą.

Innym specjalistą, z którym warto się skonsultować, jest fizjoterapeuta dziecięcy. Oprócz wywiadu przeprowadza on niezbędne testy funkcjonalne, aby potwierdzić problem, ustalić jego charakter, a także opracować rehabilitację. Obok ćwiczeń ruchowych, czyli kinezyterapii, może on zalecać też inne zabiegi fizjoterapeutyczne.

Fizjoterapia dzieci metodą NDT Bobath

To rehabilitacja o charakterze neurorozwojowym. Jest jedną z metod usprawniania ruchowego najbardziej zgodnych z naturalnymi potrzebami motorycznymi maluchów. Fizjoterapia dzieci metodą NDT Bobath określana jest jako kompleksowa forma stymulacji motorycznej ze względu na to, że wykorzystuje mechanizm torowania ruchów. Jego istotą jest normalizowanie napięcia mięśniowego poprzez tłumienie odruchów patologicznych przy jednoczesnym wyzwalaniu reakcji układu ruchu jak najbardziej zbliżonych do prawidłowych. Poprzez wprowadzenie prawidłowych sekwencji ruchowych dziecko buduje schemat własnego ciała, dlatego w efekcie rozwija konkretne umiejętności.

Rehabilitacja dzieci metodą Bobath obejmuje całe ciało, a nie wybrane obszary, a dla urozmaicenia treningów, a także w ramach wzbudzenia większego zaangażowania malucha w ćwiczenia, stosuje się różnorodne przybory oraz formy pracy, w tym zabawowe i funkcjonalne. Fizjoterapeuta niemowląt stosujący metodę Bobath wykorzystuje odpowiednie sekwencje ćwiczeń, w których wyróżnia się m.in.:

  • ćwiczenia, których celem jest prawidłowe ustawienie głowy w przestrzeni i względem własnego ciała,

  • ćwiczenia manipulacyjne, ułatwiające ruchy ciała dla punktów kluczowych,

  • ćwiczenia kształtujące odruchy obronne i równowagę.

Fizjoterapia niemowląt metodą Vojty

Ta metoda kinezyterapeutyczna określana jest powszechnie terapią odruchowej lokomocji. Fizjoterapia metodą Vojty ma doprowadzić do pojawienia się odpowiednich reakcji motorycznych. Aby tego dokonać, stymuluje się poszczególne strefy ciała poprzez naciski o odpowiednim kierunku, sile i pozycji. Rehabilitacja dzieci metodą Vojty nie obejmuje zatem ćwiczeń funkcji ruchowych, a wyzwala napięcie gorsetu mięśniowego, który powinien uczestniczyć w pożądanej funkcji, nad którą pracuje się u dziecka w danej chwili.

Tego typu fizjoterapia dzieci może być stosowana już od pierwszych dni życia i nie wymaga od dziecka świadomej aktywności ruchowej. Można ją prowadzić w warunkach domowych, czyli tych najbardziej przyjaznych dziecku. Ze względu na charakter tej metody dziecko może grymasić i oznajmiać swoje niezadowolenie też w inny sposób, np. płaczem. Jest to efekt tego, że maluch przyjmuje pozycję ciała określoną przez fizjoterapeutę, a najczęściej nie odpowiada ona naturalnym potrzebom dziecka. Na maluchu zostaje niejako wymuszone przyjęcie pewnego ułożenia, wzbudzającego u niego dyskomfort psychomotoryczny.

Metoda ta nie jest jednak brutalna ani niebezpieczna, jeśli zabieg wykonuje doświadczony fizjoterapeuta. Przyczyną marudzenia podczas ćwiczeń mogą być czynniki takie jak: uszkodzenia układu nerwowego, refluks, temperament czy nadwrażliwość dotykowa. Niemałe znaczenie ma też podejście terapeuty, dlatego fizjoterapeuta niemowląt powinien mieć odpowiednie kompetencje i doświadczenie.

Fizjoterapia dzieci metodą Peto

Fizjoterapia dzieci metodą Peto obejmuje nie tylko usprawnianie motoryczne, ale też jednoczesne oddziaływanie psychopedagogiczne. Stanowi system oddziaływań poprzez uczenie malucha nowych umiejętności na podstawie plastyczności mózgu. Oznacza to szansę na rozwój czynności i zdolności psychomotorycznych za sprawą wielokrotnego powtarzania danej aktywności. W efekcie powoduje to pobudzenie zdrowych neuronów do przejęcia funkcji tych uszkodzonych, wyłączonych od pracy z różnych przyczyn na zasadzie przeniesienia.

Jedną z ważnych zasad metody Peto jest praca grupowa. Motywuje ona wszystkie dzieci z zespołu do czynnej pracy i komunikacji, choć fizjoterapeuta może także stworzyć indywidualny dla niemowlaka program treningowy.

Fizjoterapia dzieci obejmuje ponadto wiele innych różnorodnych metod, których dobór zależy głównie od przyczyny obciążeń maluszka. Wśród nich jest np. metoda McKenzie, zajmująca się diagnostyką i leczeniem kłopotów układu kręgosłupa i kończyn.

Fizjoterapia dla niemowląt na NFZ

Fizjoterapia wskazana jest przede wszystkim u niemowląt urodzonych przedwcześnie, z niską masą urodzeniową albo obciążonych zaburzeniami rozwojowymi, neurologicznymi czy genetycznymi. Wczesna rehabilitacja jest zalecana też niemowlętom w ramach tzw. profilaktyki zaburzeń psychoruchowych.

Fizjoterapia dzieci może odbywać się na NFZ, jeśli skierowanie na zabiegi wystawi lekarz rodzinny lub specjalista ubezpieczenia zdrowotnego, świadczący usługi w placówce współpracującej na umowie z Narodowym Funduszem Zdrowia. Skierowanie ważne jest 30 dni od daty wystawienia, przy czym czas oczekiwania w kolejce zależy od lokalizacji wybranej placówki.

Rehabilitacja może być prowadzona w warunkach ambulatoryjnych, oddziału dziennego lub domowych czy w warunkach ośrodka stacjonarnego. Rodzaj fizjoterapii i czas jej trwania ustalane są indywidualnie, przede wszystkim w zależności od stanu zdrowia malucha. O tym, jakie i komu przysługują świadczenia tego typu, stanowią odpowiednie przepisy prawa, w tym rozporządzenie Ministra Zdrowia z 6 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej.

Agata Oleszkiewicz

Źródła
  1. M. Król, Podstawy nauczania kierowanego (metoda usprawniania dzieci z uszkodzeniem mózgu). Poradnik dla rodziców, Zamość 2001.
  2. G. Dytrych, Kontrowersje wokół metody Vojty – spojrzenie terapeuty, „Neurologia Dziecięca” 2008, nr 17, s. 59-62.
  3. M. Kowalska-Kantyka, Stymulacja i rehabilitacja dzieci oraz młodzieży metodą NDT Bobath, Chowanna, Katowice 2004.
  4. J. Szmalec i in., Konduktywna pedagogika – węgierska metoda Peto w rehabilitowaniu pacjentów z upośledzeniami ruchowymi o podłożu związanym z uszkodzeniami centralnego układu nerwowego, „Hygeia Public Health” 2014, nr 4, s. s. 655-659.
Author Agata Oleszkiewicz picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

maseczka-z-aspiryny-jakie-daje-efekty-jak-ja-zrobic
Fitness
1 min.
Maseczka z aspiryny - jakie daje efekty? Jak ją zrobić?
28.10.2021
maseczka-z-sody-oczyszczonej-na-wagry-na-tradzik
Fitness
1 min.
Maseczka z sody oczyszczonej - na wągry, na trądzik
28.10.2021
rozgrzewka-nog-jak-powinna-wygladac-przed-treningiem
Fitness
1 min.
Rozgrzewka nóg - jak powinna wyglądać przed treningiem?
30.07.2021
orbitrek-jakie-sa-efekty-cwiczen-brzuch-posladki
Fitness
1 min.
Orbitrek - jakie są efekty ćwiczeń? Brzuch, pośladki
30.07.2021
Popularne w kategorii Fitness
swedzace-uszy-w-srodku-na-zewnatrz-u-dziecka
Zdrowie
2 min.
Swędzące uszy - w środku, na zewnątrz, u dziecka
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.