Zweryfikowane przez eksperta

Co to jest nadwaga i jak ją ocenić? Jak walczyć z nadmierną masą ciała?

Olga Dąbska

lek. Agnieszka Widera

19.05.2021

Aktualizacja: 09.08.2021

Nadwaga stanowi globalny problem zdrowotny. Epidemiolodzy biją na alarm. W ostatnim czasie obserwuje się rozpowszechnienie nadmiernej masy ciała i obniżenie progu wiekowego osób z nadwagą. Przestrzegając zaleceń dietetycznych i podejmując aktywność fizyczną, zadbasz o prawidłową masę ciała.


Odpowiednia ilość tkanki tłuszczowej jest konieczna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, lecz nie można doprowadzić do jej nadmiaru. Nadwaga wiąże się bowiem z wieloma negatywnymi konsekwencjami dla zdrowia. Sprawdź, w jaki sposób określić zawartość tkanki tłuszczowej w ciele i jak skutecznie pozbyć się jej nadmiaru.

nadwaga-jakie-sa-rodzaje-jak-z-nia-walczyc
pixabay.com

Co to jest nadwaga?

Nadwaga to nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, które przekracza optymalne zalecenia zdrowotne. Nie chodzi tylko o sam fakt zbyt dużej masy ciała, ale i o jej rozłożenie. Uważa się, że najniebezpieczniejszy jest przyrost tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha – tzw. nadwaga brzuszna. Podstawowym narzędziem do określenia nadwagi jest BMI. Wskaźnik masy ciała to współczynnik powstały przez podzielenie masy ciała wyrażonej w kilogramach przez wysokość w metrach, podniesione do kwadratu. Zgodnie z przyjętymi kryteriami:

  • pożądana masa ciała to: 18,5–24,99,

  • nadwaga to: 25,0–29,99,

  • otyłość I stopnia to: 30,0–34,99,

  • otyłość II stopnia (duża) to: 35,0–39,99,

  • otyłość III stopnia (chorobliwa) to: ≥ 40,0.

Pamiętaj jednak, że BMI pozwala ocenić nadwagę u dorosłych. W przypadku dzieci korzysta się z siatek centylowych.

Jak określić nadwagę?

BMI to podstawowy sposób określenia nadwagi, lecz istnieje wiele innych metod, w tym m.in.:

  • wskaźnik objętości ciała (Body Volume Index, BVI) – komputerowy pomiar ciała. W programowanie 3D tworzony jest trójwymiarowy obraz z dokładnym rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej;

  • pomiar grubości fałdu skórnego – na podstawie zmierzonej grubości warstwy tkanki tłuszczowej pod skórą wylicza się całkowitą jej ilość w organizmie;

  • analiza impedancji bioelektrycznej – pomiar oporu elektrycznego na podstawie przepuszczanego przez ciało prądu elektrycznego. Z uwagi na inne przewodzenie go przez tkankę mięśniową i tłuszczową można ocenić procentową ich ilość;

  • ważenie hydrostatyczne – polega na zanurzeniu badanego w wodzie i określeniu wtedy jego masy, która później porównywana jest do „masy suchej”.

Jakie są przyczyny i konsekwencje nadwagi?

Nawet jeśli starasz się o siebie dbać, musisz wiedzieć, że różne czynniki powodują nadwagę. Z uwagi na ich charakter podzielone zostały na pierwotne i wtórne. O tych pierwszych mówi się w przypadku dostarczania organizmowi za dużej ilości kalorii, niż on rzeczywiście potrzebuje – czyli kiedy jesz więcej, niż powinieneś. Wtórna nadmierna masa ciała ma zdecydowanie bardziej złożone podłoże. Powstaje w wyniku stanu chorobowego, uwarunkowań genetycznych, zmian hormonalnych, przyjmowanych leków.

Specjaliści są jednomyślni, że nadwaga wiąże się ze zwiększonym ryzykiem dla zdrowia i życia. Długofalowe konsekwencje nadmiernej masy ciała prowadzą do:

  • rozwoju wielu chorób, w tym m.in.:

  • zaburzeń płodności,

  • zaburzeń psychicznych,

  • chorób układu krążenia – choroby niedokrwiennej serca, miażdżycy, nadciśnienia tętniczego krwi, udaru,

  • zaburzeń metabolicznych – zespołu metabolicznego, dyslipidemii, insulinooporności, cukrzycy typu 2,

  • chorób układu oddechowego – astmy, bezdechu sennego, niedotlenienia,

  • chorób przewodu pokarmowego – refluksu, stłuszczenia wątroby, zaparć,

  • chorób zwyrodnieniowych kości, stawów,

  • zwiększenia ryzyka choroby nowotworowej

  • obniżenia jakości życia,

  • zmniejszonej wydolności organizmu.

Jak leczyć nadwagę?

Jak walczyć z nadwagą? Wiele zależy od stanu zdrowia, motywacji i stopnia zaawansowania problemu. Walka z nadwagą opiera się przede wszystkim na zmianie stylu życia. Ważne są aktywność fizyczna i racjonalne odżywianie. Jeśli nie masz wystarczającej wiedzy w tym temacie, najlepiej, abyś skorzystał z porad specjalistów. Umów się do dietetyka i trenera personalnego, którzy ułożą ci jadłospis i plan ćwiczeń dostosowany do twoich możliwości i potrzeb.

Przy nadwadze optymalna dieta powinna być niskokaloryczna, bogata w składniki mineralne i witaminy, pozbawiona tzw. pustych kalorii. Wystrzegaj się zatem tłustych, słonych przekąsek typu paluszki, chipsy, krakersy, a wprowadź do jadłospisu więcej warzyw. W ciągu dnia spożywaj 4–5 mniejszych posiłków i pij około 2 l wody. Dieta ma zapobiec generowaniu nadwyżek energetycznych. Osoby z nadwagą, które dotychczas przejawiały siedzący tryb życia, powinny zacząć aktywność od form nieobciążających nadmiernie układu ruchu z uwagi na duże ryzyko kontuzji. Na początek wskazane są np. marsz, pływanie, jazda na rowerze, joga, aerobik w wodzie. Z czasem można zintensyfikować trening.

Przy nadwadze pojawiają się często problemy z samooceną, relacjami społecznymi, zaangażowaniem. Stąd też wskazana jest terapia behawioralna, która pomoże rozpoznać i przemodelować niewłaściwe zachowania, zastępując je prawidłowymi. W sytuacji, gdy poza nadwagą zmagasz się z dodatkowymi problemami, konieczne może się okazać bardziej zaawansowane postępowanie, obejmujące farmakoterapię, a niekiedy i leczenie chirurgiczne. Kwalifikują się do niego osoby z otyłością III stopnia oraz II stopnia z chorobami towarzyszącymi.

Źródła
  1. Obuchowicz A., Epidemiologia nadwagi i otyłości – narastającego problemu zdrowotnego w populacji dzieci i młodzieży, „Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii”, 2005, 1(3), s. 9–12.

  2. Pietrzykowska E., Wierusz-Wysocka B., Psychologiczne aspekty nadwagi, otyłości i odchudzania się, „Polski Merkuriusz Lekarski”, 2008, XXIV(143), s. 472–476.

  3. Brończyk-Puzoń A., Nowak J., Koszowska A., Dittfeld A., Dziąbek E., Algorytm leczenia otyłości, „Forum Medycyny Rodzinnej”, 2014, 8(5), s. 211–216.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Zdrowie, Odżywianie
Ad

Najchętniej czytane

morfologia-co-wykazuje-jak-interpretowac-wyniki
Zdrowie
2 min.
Co to jest morfologia krwi? Przygotowania, wskazania, wyniki
14.05.2021
gdzie-udac-sie-do-lekarza-podczas-urlopu
Zdrowie
1 min.
Gdzie udać się do lekarza podczas urlopu?
20.08.2021
poznaj-5-sposobow-na-dobry-sen
Zdrowie
1 min.
Poznaj 5 sposobów na dobry sen
20.08.2021
jak-sobie-poradzic-z-alergia-poznaj-5-sprawdzonych-sposobow
Zdrowie
1 min.
Jak sobie radzić z alergią? 5 sprawdzonych sposobów
31.08.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.