account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieUrazy 1 min.

Pozycja przeciwwstrząsowa – jak powinna wyglądać?

lek. Agnieszka Żędzian06.04.2024Aktualizacja: 06.04.2024

Wstrząs jest groźnym dla życia stanem, świadczącym o niewydolności krążenia. Może być wywołany utratą krwi, chorobą serca, uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego, a nawet nadmierną reakcją alergiczną. Wystąpienie objawów wstrząsu wymaga szybkiego działania – wezwania pomocy medycznej i udzielenia pierwszej pomocy osobie chorej. Jedną z metod postępowania u pacjenta z podejrzeniem wstrząsu jest ułożenie go w pozycji przeciwwstrząsowej. Dowiedz się, jak to zrobić.


pozycja-przeciwwstrzasowa-jak-powinna-wygladac
Pixabay.com

Polecane

sztywnosc-karku-przyczyny-objawy-cwiczenia
Zdrowie
1 min.
Sztywność karku – charakterystyka dolegliwości
02.06.2022
hipermobilnosc-stawow-co-to-jest-jak-leczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest hipermobilność stawów? Jak przebiega jej leczenie?
03.06.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
Spis treści
  1. Pozycja przeciwwstrząsowa – co to jest?
  2. Przyczyny i rodzaje wstrząsu
  3. Kiedy należy podejrzewać wstrząs?
  4. Pozycja przeciwwstrząsowa – jak powinna wyglądać?
  5. Kiedy zrezygnować z pozycji przeciwwstrząsowej?

Pozycja przeciwwstrząsowa – co to jest?

Pozycja przeciwwstrząsowa jest określana również biernym uniesieniem nóg. Stosuje się ją u osób, u których występują objawy wstrząsu, w oczekiwaniu na rozpoczęcie właściwego leczenia. Zmiana pozycji chorego powoduje wystąpienie korzystnych zmian w układzie krążenia, przede wszystkim zwiększenie objętości wyrzutowej serca. W jaki sposób? Uniesienie nóg powyżej poziomu serca prowadzi do przesunięcia krwi z kończyn dolnych w stronę serca drogą naczyń żylnych. Jamy serca wypełniają się większą ilością krwi, którą następnie przepompowują do kluczowych dla życia organów, m.in. do mózgu. Dzięki ułożeniu chorego w pozycji przeciwwstrząsowej zyskujesz cenne minuty, które mogą zadecydować o jego życiu lub śmierci.

Przyczyny i rodzaje wstrząsu

Wstrząs jest zagrażającym życiu stanem niewydolności krążenia, w którego przebiegu organizm nie jest w stanie dostarczyć do tkanek odpowiedniej w stosunku do zapotrzebowania ilości tlenu. W efekcie dochodzi do niedotlenienia komórek i zaburzeń funkcjonowania narządów (np. niewydolności nerek). Wstrząs przebiega najczęściej z hipotensją, czyli ze zmniejszeniem skurczowego ciśnienia krwi (tzw. górnego) poniżej 90 mmHg.

Istnieje wiele potencjalnych przyczyn wystąpienia wstrząsu. Naukowcy wyróżnili jego 4 główne rodzaje:

  • wstrząs dystrybucyjny – związany z poszerzeniem obwodowych naczyń krwionośnych; do grupy tej zalicza się m.in.: wstrząs septyczny (w przebiegu sepsy, spowodowanej najczęściej zakażeniem bakteryjnym), wstrząs anafilaktyczny (zespół objawów klinicznych, wywołany ciężką nadwrażliwością na określony alergen, np. antybiotyk, jad owadów, lateks), wstrząs neurogenny (spowodowany np. urazem mózgu lub rdzenia kręgowego),

  • wstrząs hipowolemiczny – wywołany zmniejszeniem objętości krwi krążącej, np. w przebiegu krwawienia po urazie czy krwawienia z przewodu pokarmowego; przyczyną wstrząsu hipowolemicznego może być również utrata płynów w przebiegu wymiotów, biegunki czy oparzeń,

  • wstrząs kardiogenny – jest spowodowany zmniejszeniem objętości wyrzutowej serca, m.in. w przebiegu zaburzeń rytmu serca, zawału mięśnia sercowego, zapalenia mięśnia sercowego,

  • wstrząs obturacyjny – zmniejszenie objętości wyrzutowej serca jest wywołane chorobami pozasercowymi, np. odmą opłucnej czy chorobą naczyń płucnych.

  • Sprawdź też: Czym jest wstrząs anafilaktyczny? Jak mu zapobiegać? Jak pomóc osobie w anafilaksji?

Kiedy należy podejrzewać wstrząs?

Zastanawiasz się, jakie objawy mogą wskazywać na wstrząs? Do najczęściej występujących symptomów należą: obniżenie ciśnienia tętniczego, przyspieszenie akcji serca > 100 uderzeń/minutę (tachykardia), przyspieszenie oddechu, zaburzenia świadomości i ochłodzenie skóry. Pacjenci we wstrząsie hipowolemicznym zwykle mają bladą skórę, a osoby, u których doszło do wstrząsu anafilaktycznego – zaczerwienioną, z widocznymi bąblami pokrzywkowymi. Wypatruj u osoby chorej także innych niepokojących objawów – obrzęków, świszczącego oddechu, obecności krwawienia z ran czy z otworów ciała. Informacje te przekaż personelowi medycznemu po przyjeździe karetki. Ułóż poszkodowanego w pozycji przeciwwstrząsowej, a następnie niezwłocznie wezwij pomoc pod numerem 999 lub 112. Nie zostawiaj chorego samego, chyba że zagraża to Twojemu bezpieczeństwu. Obserwuj, czy oddycha i czy ma zachowaną przytomność!

Pozycja przeciwwstrząsowa – jak powinna wyglądać?

Pozycja przeciwwstrząsowa polega na ułożeniu poszkodowanego w pozycji leżącej na wznak, a następnie uniesieniu jego kończyn dolnych powyżej poziomu serca (pod kątem około 30 stopni). Powinny być one wyprostowane i podparte na całej długości.

Kiedy zrezygnować z pozycji przeciwwstrząsowej?

Pozycji przeciwwstrząsowej nie należy stosować u osób nieprzytomnych, z podejrzeniem urazu czaszki, kończyn dolnych, kręgosłupa czy zgłaszających duszność. W przypadku utraty przytomności przez oddychającą samodzielnie osobę poszkodowaną należy ułożyć ją w pozycji bocznej ustalonej. Jeżeli dojdzie do zatrzymania oddechu, konieczne jest rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Wstrząs jest stanem zagrażającym życiu, któremu można niekiedy skutecznie zapobiegać. Jeżeli podejrzewasz u siebie jakiekolwiek uczulenie (np. na leki, pokarmy czy na jad osy), zgłoś się na wizytę do alergologa. Specjalista pomoże Ci ustalić, czy zmagasz się z alergią, i omówi z Tobą plan leczenia.

Jeśli nie chcesz czekać w długich kolejkach do tego lekarza, kup prywatne ubezpieczenie zdrowotne, którego ofertę możesz zamówić na Welbi. Już od 69 zł miesięcznie będziesz mieć możliwość umówienia e-konsultacji u alergologa i 13 innych specjalistów oraz e-konsultacji i wizyt stacjonarnych w gabinecie lekarza pierwszego kontaktu. A od 119 zł miesięcznie do wyboru będziesz mieć wizyty stacjonarne i konsultacje u wszystkich lekarzy z listy – lekarza rodzinnego, internisty i 29 innych specjalistów.

Oprócz tego każdy z trzech pakietów Polisy Zdrowie Welbi zawiera listę badań, które możesz wykonać bez dodatkowych opłat. W pakiecie OCHRONA GOLD od 239 zł miesięcznie jest ich łącznie blisko 300, w tym testy uczuleniowe z krwi. 

Zamów na Welbi ofertę i sprawdź, z jakich usług medycznych możesz skorzystać, jeśli wykupisz jeden z pakietów.

Źródła
  1. Geerts B. i in., Comprehensive review: is it better to use the Trendelenburg position or passive leg raising for the initial treatment of hypovolemia?, „Journal of Clinical Anesthesia”, 2012, dostęp online: październik 2023, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0952818012002887?via%3Dihub.
  2. Koya H., Paul M., Shock, „StatPearls”, 2023, dostęp online: październik 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK531492/.
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
ugryzienie-baka-jak-wyglada-co-zrobic
Zdrowie
2 min.
Ugryzienie bąka - jak wygląda? Co zrobić?
24.01.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
zapalenie-sciegna-achillesa-leczenie-domowe
Fitness
1 min.
Jak wyleczyć w domu zapalenie ścięgna Achillesa?
19.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.