account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieUrazy 1 min.

Pozycja boczna ustalona – jak ułożyć poszkodowanego w bezpiecznej pozycji?

Katarzyna Grzyś-Kurka06.04.2024Aktualizacja: 06.04.2024

Pozycja boczna ustalona to metoda bezpiecznego ułożenia osoby nieprzytomnej, która zachowuje funkcje życiowe, a więc oddycha samodzielnie (także po skutecznej resuscytacji krążeniowo-oddechowej). Jej wykonanie teoretycznie jest mało skomplikowane. Gdy jednak dopadnie Cię stres związany z ratowaniem czyjegoś życia, nietrudno o pomyłkę. Przećwicz instrukcję wielokrotnie w domu albo udaj się na kurs pierwszej pomocy.


pozycja-boczna-ustalona-kiedy-moze-pomoc
Pixabay.com

Polecane

cwiczenia-na-dyskopatie-szyjna-jakie-sa-wskazane
Zdrowie
1 min.
Ćwiczenia na dyskopatię kręgosłupa szyjnego – zasady, przykładowy zestaw, praktyczne wskazówki
03.06.2022
cwiczenia-na-kregoslup-szyjny
Zdrowie
1 min.
Trening i rehabilitacja odcinka szyjnego kręgosłupa
02.06.2022
wypadajacy-dysk-jakie-sa-objawy-jak-leczyc
Zdrowie
2 min.
Wypadający dysk – jakie są przyczyny i objawy tej przypadłości?
19.05.2021
strzelajace-stawy-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Strzelające stawy - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
Spis treści
  1. Czym jest pierwsza pomoc przedmedyczna?
  2. Kiedy zastosować pozycję boczną ustaloną?
  3. Dlaczego pozycja boczna ustalona jest bezpieczna?
  4. Pozycja boczna ustalona krok po kroku

Czym jest pierwsza pomoc przedmedyczna?

W idealnym, filmowym świecie natychmiast po wypadku słychać syreny pogotowia i policji. Rzeczywistość niestety niewiele ma wspólnego z filmem. Zwykle więc od momentu, gdy człowiek dozna poważnego uszczerbku na zdrowiu do przyjazdu ratowników mija kilkanaście, niekiedy nawet kilkadziesiąt minut.

W tym czasie poszkodowany nie może być zdany na siebie (zwłaszcza w przypadku, gdy jest nieprzytomny). Twoim obowiązkiem jest udzielić mu pomocy. Obowiązkiem, a nie – powinnością. Kwestię tę reguluje Kodeks karny. Zgodnie z art. 162., jeśli możesz pomóc bez narażania swojego zdrowia i życia, a tego nie zrobisz, musisz liczyć się z konsekwencjami prawnymi. W tym wypadku jest to ryzyko pozbawienia wolności do 3 lat!

Czym jest pierwsza pomoc przedmedyczna? To ciąg czynności, których celem jest jak najszybsze udzielenie pomocy poszkodowanym.

Przede wszystkim wezwij karetkę albo poproś innego świadka zdarzenia, aby to zrobił. Jeśli osoba, która ulegał wypadkowi, jest przytomna i znajduje się w bezpiecznym miejscu, nie zmieniaj jej ułożenia. Poczekaj na przyjazd karetki.

Jeśli jednak straciła przytomność, sprawdź, czy oddycha. W razie potrzeby udrożnij drogi oddechowe i wykonaj resuscytację krążeniowo-oddechową:

  • u dorosłych po wykonaniu 2 wdechów ratowniczych wykonuj 30 uciśnięć klatki piersiowej na 2 wdechy,

  • u dzieci po wykonaniu 5 wdechów ratowniczych wykonuj 15 uciśnięć klatki piersiowej na 2 wdechy (warto jednak mieć na uwadze, że zasady obowiązujące przy resuscytacji dorosłych mogą być stosowane także u dzieci).

Według aktualnych wytycznych ratowniczych bez właściwego zabezpieczenia (np. maseczki do sztucznego oddychania) nie ma konieczności wykonywania oddychania usta-usta. Wystarczą same uciski klatki piersiowej (na głębokość 5–6 cm), podczas których powietrze i tak zasysa się do płuc.

Kiedy zastosować pozycję boczną ustaloną?

Gdy uda się przywrócić oddech, a wciąż jeszcze nie dojechała karetka albo poszkodowany mimo nieprzytomności od początku oddychał – ułóż go w pozycji bocznej ustalonej. Nie należy mylić tej pozycji z pozycją przeciwwstrząsową! W tym drugim przypadku nogi poszkodowanego, który doznał wstrząsu krwotocznego, powinny zostać uniesione do góry (na wysokość około 40 cm), tak aby głowa znajdowała się niżej i mogła do niej dopłynąć krew.

Pozycja bezpieczna jest to ułożenie, które możesz zastosować, gdy poszkodowany uległ wypadkowi, doznał wstrząsu anafilaktycznego (np. przy uczuleniu na ukąszenia owadów czy niektóre składniki pokarmu) i stracił przytomność. 

Takie ułożenie wykonuj tylko w przypadku osób nieprzytomnych z zachowanymi (lub przywróconymi) funkcjami życiowymi. Nie układaj w pozycji bocznej ustalonej osoby, która jest tylko osłabiona, zamroczona czy przestraszona (ale przytomna).

Dlaczego pozycja boczna ustalona jest bezpieczna?

Pozycja boczna ustalona uznawana jest za najbezpieczniejsze ułożenie dla poszkodowanej osoby nieprzytomnej (bez względu na to, czy jest to wynik wypadku ataku padaczki, czy zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej).

Zapewnia stabilne ułożenie – poszkodowany nie zmieni przypadkowo pozycji ani nie zakrztusi się np. krwią czy wymiocinami. Do tego utrzymuje drożność dróg oddechowych – zapobiega zapadaniu się języka, co mogłoby utrudnić bądź uniemożliwić oddychanie.

Pozycja boczna ustalona krok po kroku

Wykonanie pozycji bocznej ustalonej nie jest skomplikowane. Przeprowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej też nie. Teoretycznie. W praktyce wiele osób nigdy nie przechodziło szkoleń z zakresu pierwszej pomocy albo przechodziło je tak dawno, że nie pamięta, ile wykonywać wdechów i uciśnięć. Do tego dochodzi stres związany z koniecznością ratowania czyjegoś życia.

Warto co jakiś czas uczestniczyć w kursach pierwszej pomocy. Wszystko po to, by czynności związane z pierwszą pomocą stały się nawykowe. Nawyk nawet w sytuacji bardzo wymagającej pozwoli Ci działać mechanicznie.

Zatem jak wykonać ową pozycję boczną ustaloną? To zaledwie pięć czynności:

  • krok 1 – ułóż rękę poszkodowanego (tę od Twojej strony) pod kątem 90 stopni z dłonią skierowaną ku górze;

  • krok 2 – drugą rękę poszkodowanego przełóż do przeciwległego do niej policzka (tego od Twojej strony);

  • krok 3 – nogę poszkodowanego (tę przeciwną do strony, po której się znajdujesz) zegnij w kolanie, tak aby zgięcie było skierowane ku górze (nie układaj nogi płasko z kolanem zgiętym do boku);

  • krok 4 – trzymając za zgięte kolano poszkodowanego i rękę przy policzku, pociągnij go ku sobie tak, aby przewrócić na bok twarzą skierowaną ku Tobie;

  • krok 5 – odchyl głowę ku tyłowi, aby zachować drożność dróg oddechowych, a nogę (tę wcześniej zginaną) ułóż pod kątem 90 stopni.


Po ułożeniu poszkodowanego regularnie sprawdzaj czy sprawnie oddycha. Ponadto, w sytuacji gdy konieczne jest dłuższe oczekiwanie na pomoc – zmieniaj ułożenie ciała na drugi bok (powtarzając wszystkie wymienione wyżej czynności) co 30 minut. Ma to zapobiec niedokrwieniu ramienia i porażeniu nerwów.

Utrata przytomności zdarza się nie tylko w czasie wypadku. To też częsta konsekwencja powikłań zdrowotnych, np. problemów sercowo-naczyniowych czy zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Aby zmniejszyć ryzyko, że stracisz kontrolę nad swoim ciałem – postaw na profilaktykę. Kup jeden z pakietów prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego, którego ofertę możesz zamówić na Welbi, i zyskaj dostęp do prywatnej opieki zdrowotnej, która może zapewnić Ci szybki kontakt ze specjalistami i możliwość wykonania niezbędnych badań.

Prywatna opieka medyczna w ramach Polisy Zdrowie Welbi to:

  • konsultacje ze specjalistą bez skierowania,

  • dostęp do badań laboratoryjnych (np. morfologia, CRP, badanie moczu),

  • umawianie wizyty przez internet lub telefon,

  • unikanie długich kolejek w oczekiwaniu na wizytę do specjalisty (terminy z reguły nie dłuższe niż 3 dni!),

  • coroczny profilaktyczny przegląd zdrowia (w wybranych pakietach).

Zamów na Welbi ofertę i sprawdź, który pakiet będzie dla Ciebie najlepszy.

Źródła
  1. M. Kózka, Ułożenie chorego w pozycji bocznej ustalonej, https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/274769/kozka_ulozenie_chorego_w_pozycji_bocznej_ustalonej_2001.pdf?sequence=1&isAllowed=y, dostęp: 16.10.2023 r.
  2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r., Kodeks karny, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf, dostęp: 16.10.2023 r.
  3. Instrukcja udzielania pierwszej pomocy, https://www.sgsp.edu.pl/wp-content/uploads/2019/07/Instrukcja-udzielania-pierwszej-pomocy-przedmedycznej.pdf, dostęp: 16.10.2023 r.
  4. Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji dotyczące zabiegów resuscytacyjnych u dzieci, https://www.prc.krakow.pl/wytyczne2021/rozdz10.pdf, dostęp: 23.10.2023 r.
Author Katarzyna Grzyś-Kurka picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
telewizyta-czy-otrzymam-zwolnienie-lekarskie
Telemedycyna
1 min.
Telewizyta – czy otrzymam zwolnienie lekarskie?
02.11.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.