account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
Zdrowie psychiczneEmocje i stres 1 min.

Projekcja – na czym polega i jak ją rozpoznać?

Alicja Skibińska18.01.2023Aktualizacja: 20.06.2023

Projekcja, czyli przeniesienie, pozwala radzić sobie z nieakceptowanymi i niepożądanymi emocjami. Jak ją rozpoznać, na czym polega i jak sobie z nią radzić?


projekcja-co-to-na-czym-polega
pixabay.com

Polecane

poczucie-winy-jak-sie-go-pozbyc-jakie-sa-sposoby
Zdrowie psychiczne
1 min.
Czym jest poczucie winy? Jak przestać się zadręczać?
19.05.2021
jakie-sa-charaktery-co-warto-o-nich-wiedziec
Zdrowie psychiczne
2 min.
Jakie są charaktery? Co warto o nich wiedzieć?
30.07.2021
stres-jak-sobie-z-nim-radzic-jakie-sa-sposoby
Zdrowie psychiczne
2 min.
Jak radzić sobie ze stresem? Skuteczne sposoby
14.05.2021
informacja-i-dezinformacja-na-jakie-tresci-trzeba-uwazac-w-czasie-kryzysu
Zdrowie psychiczne
1 min.
Informacja i dezinformacja – na jakie treści trzeba uważać w czasie kryzysu?
08.03.2022
Spis treści
  1. Nieświadomość i mechanizmy obronne
  2. Mechanizm projekcji – na czym polega?
  3. Projekcja – przykłady
  4. Projekcja psychologiczna – o czym mówi?

Nieświadomość i mechanizmy obronne

Praca ludzkiego umysłu to wiele różnych bardzo złożonych procesów. Część z nich odbywa się w sposób świadomy, a nawet do pewnego stopnia kontrolowany, inne zaś mają miejsce w tzw. nieświadomości. Według pioniera psychologii i psychoanalizy Zygmunta Freuda jest ona obszarem, do którego spychane są trudne do udźwignięcia impulsy i przeżycia, np. agresja, głębokie lęki, nieakceptowane pragnienia seksualne, potrzeby oceniane jako moralne lub egoistyczne, a także wspomnienia wywołujące wstyd lub poczucie winy. Natomiast nieco łatwiej dostępna podświadomość przechowuje m.in. całą posiadaną przez daną osobę wiedzę oraz pamięć o różnych doświadczeniach. Według Freuda ludzka psychika przypomina górę lodową – jesteś w stanie zobaczyć jedynie jej wierzchołek, większość zaś pozostaje w ukryciu.

Dlaczego niektóre emocje i wspomnienia znajdują się w nieświadomości? Wszystko ma źródło w tzw. mechanizmach obronnych, czyli w metodach radzenia sobie z tym, co wydaje się zbyt trudne i przytłaczające. Wśród często wykorzystywanych mechanizmów obronnych znajdują się m.in.: wyparcie (zablokowanie nieakceptowanych przeżyć, odcięcie się od nich), racjonalizacja (szukanie logicznego i racjonalnego wytłumaczenia swoich zachowań lub odczuć) czy sublimacja (przeniesienie nieakceptowanych potrzeb na mniej kontrowersyjny obiekt lub sposób realizacji).

Oczywiście to, że coś jest nieuświadomione, nie znaczy, że nie wpływa na twoje życie. Być może zdarzyło ci się doznać niespodziewanie silnych emocji w pozornie mało ważnej sytuacji lub instynktownie podjąć nietypową dla siebie decyzję. To właśnie nieświadomość dała o sobie znać, być może przekazując ci ważne informacje o tym, co dla ciebie ważne.

Mechanizm projekcji – na czym polega?

Projekcja, czyli przeniesienie, polega na przypisywaniu innym uczuć i impulsów, których sama doświadczasz, ale nie chcesz się do tego przyznać. Można powiedzieć, że dotyczy ona przede wszystkim doznań, które zostały wyparte do nieświadomości, jednak wciąż dają o sobie znać i próbują wydostać się na powierzchnię. Głównym zadaniem tego mechanizmu obronnego jest rozładowanie trudnych emocji bez konieczności zaakceptowania ich, a nawet przyjęcia ich do wiadomości.

Osoby stosujące projekcję zwykle są przekonane, że denerwujące je popędy i reakcje innych są im kompletnie obce. Być może zauważyłaś, że niektóre cechy lub zachowania innych ludzi szczególnie cię drażnią, lub wprowadzają cię z równowagi? Jeśli tak, zastanów się, czy może nie są to wady, których nie akceptujesz u samej siebie. Może być również tak, że komentujesz czyjeś decyzje słowami: „Ja nigdy bym tak nie zrobiła”, a w rzeczywistości co najmniej raz miałaś na to ochotę, ale powstrzymały cię obawa przed reakcjami innych lub złamanie własnych standardów czy zasad i jakaś część ciebie tego żałuje.

Projekcja – przykłady

Częstym przykładem projekcji jest podejrzewanie partnera o zdradę. Do zobrazowania tego mechanizmu wykorzystajmy taką sytuację: mąż często myśli o skoku w bok, ale nigdy by tego nie zrobił, ponieważ wierność małżeńska i pełna rodzina są dla niego niezwykle ważne. Zaczyna być podejrzliwy w stosunku do swojej żony. Skoro on ogląda się za innymi kobietami, to ona prawdopodobnie również myśli o zdradzie… Staje się więc zazdrosny, coraz częściej zastanawia się, czy przypadkiem jego partnerka nie ubiera się ładnie, by uwodzić innych mężczyzn. W tym przypadku mechanizm jest bardzo prosty: mężczyzna projektuje nieakceptowane przez siebie emocje na zewnątrz, co ułatwia mu ich jednoznaczne potępienie.

Innym przykładem może być projektowanie swojej niechęci do innej osoby. Wyobraź sobie, że w twoim miejscu zatrudnienia pracuje kobieta, za którą nie przepadasz. Wszystko, co robi i mówi, wydaje ci się irytujące. Z czasem możesz pomyśleć, że koleżanka denerwuje cię specjalnie, jest złośliwa i w ten sposób okazuje ci brak sympatii. Nie zauważasz, że twoje reakcje na jej zachowanie nie wynikają z jej intencji, ale za to dużo mówią o twoich emocjach.

Projekcja psychologiczna – o czym mówi?

Znając schematy stojące za mechanizmami obronnymi, możesz wykorzystać je na swoją korzyść. Przyglądanie się swoim projekcjom przyniesie wiele cennych informacji na temat twoich wypartych cech, emocji i problemów, a stąd już tylko krok od ich zdrowego przepracowania i zintegrowania.

Projekcja to mechanizm, który bardzo często pojawia się u perfekcjonistów oraz osób o niskiej samoocenie. Pamiętaj, że wady, nieprzyjemne emocje oraz wewnętrzne konflikty to naturalna część ludzkiego doświadczenia. Nie należy się ich bać i zaprzeczać ich istnieniu. Tylko akceptując te części siebie, za którymi nie przepadasz, jesteś w stanie naprawdę się nimi zaopiekować i rozwijać się jako osoba.

Źródła
  1. Z. Freud, Wstęp do psychoanalizy, Wydawnictwo Świat Książki, Warszawa 2021.
  2. L. Grzesiuk (red.), Psychoterapia. Praktyka. Podręcznik akademicki, Eneteia, Warszawa 2006.
  3. P. Kleinman, Psychologia. Przewodnik dla lubiących rozkminiać bez bólu, tłum. A. Trzcińska-Hildenbrandt, Wydawnictwo Zwierciadło, Warszawa 2022.
  4. J. Strelau, Psychologia akademicka, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2021.
Author Alicja Skibińska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

autyzm-wysokofunkcjonujacy-objawy-terapia
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autyzm wysokofunkcjonujący – jak się objawia i jak sobie z nim radzić?
28.07.2022
mowienie-przez-sen-jakie-sa-przyczyny-jak-przestac
Zdrowie psychiczne
1 min.
Mówienie przez sen - jakie są przyczyny? Jak przestać?
27.07.2021
czlowiek-empatyczny-co-to-znaczy-czym-sie-cechuje
Zdrowie psychiczne
1 min.
Kim jest człowiek empatyczny? Czemu służy empatia i czy można jej się nauczyć?
03.06.2022
lek-przed-ptakami-awizofobia-jakie-sa-przyczyny-i-objawy
Zdrowie psychiczne
2 min.
Lęk przed ptakami (awizofobia) - jakie są przyczyny i objawy?
30.07.2021
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
melancholik-kim-jest-co-warto-wiedziec
Zdrowie psychiczne
1 min.
Melancholik - kim jest? Co warto wiedzieć?
31.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.