account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
Zdrowie psychiczneZaburzenia psychiczne 1 min.

Schizofrenia paranoidalna – przyczyny powstania, objawy, sposoby leczenia

Olga Dąbska23.02.2023Aktualizacja: 23.02.2023

Schizofrenia paranoidalna to jedna z częściej występujących postaci schizofrenii. Charakteryzuje się ona występowaniem tzw. objawów pozytywnych. Należą do nich urojenia i omamy. Chory na schizofrenię paranoidalną może uważać, że ktoś go prześladuje czy słyszeć nierzeczywiste dźwięki. Dowiedz się więcej na temat objawów schizofrenii paranoidalnej. Sprawdź, w jaki sposób leczone jest to zaburzenie psychiczne.


schizofrenia-paranoidalna-przyczyny-objawy-leczenie
unsplash.com

Polecane

psychoterpia-humanistyczna-na-czym-polega
Zdrowie psychiczne
1 min.
Na czym polega psychoterapia humanistyczna?
29.07.2022
autoagresja-co-to-jest-jakie-sa-przyczyny
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autoagresja - co to jest? Jakie są przyczyny?
30.10.2021
androfobia-lek-przed-mezczyznami-objawy-i-przyczyny
Zdrowie psychiczne
1 min.
Androfobia (lęk przed mężczyznami) - objawy i przyczyny
29.10.2021
frustracja-co-to-jest-jak-sobie-z-nia-poradzic
Zdrowie psychiczne
2 min.
Frustracja - co to jest? Jak sobie z nią poradzić?
31.10.2021
Spis treści
  1. Co to jest schizofrenia paranoidalna?
  2. Schizofrenia paranoidalna – przyczyny
  3. Schizofrenia paranoidalna – jak rozpoznać? 
  4. Objawy schizofrenii paranoidalnej
  5. Schizofrenia paranoidalna – jak rozmawiać i leczyć?

Co to jest schizofrenia paranoidalna?

Schizofrenia to jedna z bardziej rozpowszechnionych chorób psychicznych. Z uwagi na różny przebieg tego zaburzenia specjaliści wskazują na kilka jej podtypów – zdezorganizowaną, katatoniczną, rezydualną, niezorganizowaną i paranoidalną. Na schizofrenię składają się zaburzenia myślenia, postrzegania i nastroju. Zaburzenie myślenia polega na trudnościach w koncentracji, myśleniu abstrakcyjnym i wykonywaniu podstawowych zadań logicznych. Zaburzenie postrzegania – na widzeniu lub słyszeniu rzeczy, których w rzeczywistości nie ma. Zaburzenia nastroju zaś objawiają się dziwacznym zachowaniem, nadmierną emocjonalnością, pobudzeniem, podekscytowaniem lub wręcz przeciwnie – wycofaniem, zamknięciem się w sobie. Obraz kliniczny najczęściej występującej w Polsce postaci schizofrenii (paranoidalnej) jest nietypowy. Często zdarzają się urojenia i omamy, a zaburzenia z zakresu myślenia, emocji, zachowania występują rzadko. 

Schizofrenia paranoidalna – przyczyny

Nie określono dokładnych przyczyn powstania schizofrenii paranoidalnej. Uważa się, że choroba ta uwarunkowana jest wieloczynnikowo. Może mieć podłoże genetyczne. Rodzinne przypadki tej choroby podnoszą ryzyko jej rozwoju. Prawdopodobieństwo jej wystąpienia jest większe również wtedy, gdy wśród najbliższych członków rodziny rozpoznane zostały inne choroby psychiczne, np. napady lękowe. Specjaliści podkreślają, że występowanie cech osobowości schizotypowej podnosi ryzyko wystąpienia zaburzeń psychotycznych, takich jak schizofrenia paranoidalna. 

U osób zmagających się ze schizofrenią paranoidalną obserwuje się zmiany w budowie neuronów, czyli komórek nerwowych w mózgu. W konsekwencji dochodzi do zaburzenia ich funkcjonowania. Schizofrenii paranoidalnej sprzyjają również nieprawidłowości w działaniu neuroprzekaźników (substancji odpowiedzialnych za przekazywanie informacji pomiędzy komórkami nerwowymi) takich jak serotonina czy dopamina. Wśród przyczyn schizofrenii paranoidalnej wyróżnia się także zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym powstałe w okresie płodowym, które powodują nieprawidłowy rozwój mózgu dziecka.

Wśród czynników predysponujących do rozwoju schizofrenii paranoidalnej wymienia się również uwarunkowania społeczno-psychologiczne, w tym m.in.:

  • zamieszkanie na obszarach mocno zagęszczonych,

  • nadmierna wrażliwość na stres, 

  • trudne wydarzenia życiowe,

  • nieprawidłowe funkcjonowanie rodziny.

Schizofrenia paranoidalna – jak rozpoznać? 

Rozpoznanie schizofrenii oparte jest na ściśle ustalonych kryteriach diagnostycznych zawartych w ICD-10, czyli Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych. Schizofrenia paranoidalna określona została kodem F20.0. Rozpoznaniem i leczeniem tego schorzenia zajmuje się psychiatra. Diagnostyka schizofrenii paranoidalnej oparta jest na szczegółowym badaniu psychiatrycznym.Badania dodatkowe, laboratoryjne i neuroobrazowe są zlecane w celu wykluczenia schorzeń, które mogą być odpowiedzialne za objawy takie jak w tej chorobie.

Objawy schizofrenii paranoidalnej

Paranoidalna schizofrenia objawia się przede wszystkim urojeniami i omamami/halucynacjami. Oznacza to, że dominującymi w jej przebiegu są objawy pozytywne, zwane również wytwórczymi. Chorzy przejawiać mogą dodatkowo urojoną zazdrość do partnera.Przeciwieństwem tych dolegliwości są objawy negatywne (apatia, zaburzenia kontaktu, brak spontaniczności), które w schizofrenii paranoidalnej albo nie występują, albo mają stosunkowo niewielkie nasilenie.

Urojenia to fałszywe przekonania. W schizofrenii paranoidalnej obserwuje się najczęściej urojenia wielkościowe i prześladowcze. W pierwszym przypadku chory odczuwa, że jest kimś szczególnie ważnym (np. prezydentem, królem, Bogiem). W drugim boi się kogoś lub czegoś (np. uważa, że śledzą go tajne służby). 

Chory nierzadko tworzy z urojeń konkretny ciąg zdarzeń Jest w pełni przekonany o ich prawdziwości. Dla postronnego, który nie rozumie, co się dzieje w umyśle chorego, zachowania wynikające z urojeń mogą wprawiać w zakłopotanie, a nawet przerażenie.

Omamy to „fałszywa percepcja”. Zdefiniować je można jako spostrzeżenia, których jedynie doświadcza chory (w rzeczywistości nie ma ich). Najpopularniejszymi halucynacjami, które pojawiają się w obrazie klinicznym schizofrenii paranoidalnej, są omamy słuchowe.Mogą to być głosy dobiegające z zewnątrz (np. obraźliwe, nakazujące coś zrobić) lub z wewnątrz głowy. Są na tyle wiarygodne, że pacjent jest przekonany o ich istnieniu. 

Schizofrenia paranoidalna – jak rozmawiać i leczyć?

Leczenie schizofrenii paranoidalnej to konieczność. Sprawdź, czym grozi nieleczona schizofrenia. Rokowanie jest zazwyczaj lepsze niż w przypadku innych typów tej choroby. Ważną rolę w pomyślności leczenia odgrywa wsparcie w otoczeniu i unikanie czynników obciążających (alkoholu, papierosów, narkotyków). Podstawą leczenia jest psychoterapia (zarówno indywidualna, jak i grupowa) oraz odpowiednio dobrane leki przeciwpsychotyczne. Z oddziaływań psychoterapeutycznych stosowane są m.in. terapia poznawczo-behawioralna, trening umiejętności społecznych i trening usprawniania poznawczego. Uzupełnieniem jest psychoedukacja. W ciężkich przypadkach, gdy urojenia i omamy utrudniają nawiązanie z chorym kontaktu, konieczna bywa hospitalizacja. Dowiedz się, jak wygląda atak schizofrenii.

Źródła
  1. A.D. Cameron, Psychiatria, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2009.
  2. M. Chuchra, Zmiany osobowości u chorych na schizofrenię paranoidalną w percepcji pacjentów i ich rodziców, „Psychiatria Polska” 2008, t. XLII, nr 4, s. 547–559.
  3. Codzienne wyzwania osób z rozpoznaniem schizofrenii, „ZESZYTY NAUKOWE WSG seria: Edukacja – Rodzina – Społeczeństwo” 2022, t. 40, nr 7, s. 277–304.
  4. B.K. Puri, I.H. Treasaden, Psychiatria. Podręcznik dla studentów, Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2014. 
  5. A. Reber, Słownik psychologii, Wydawnictwo Scholar Sp. z o.o., Warszawa 2002.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

autyzm-wysokofunkcjonujacy-objawy-terapia
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autyzm wysokofunkcjonujący – jak się objawia i jak sobie z nim radzić?
28.07.2022
jak-sie-uspokoic-jakie-sa-skuteczne-sposoby
Zdrowie psychiczne
1 min.
Jak można się szybko uspokoić? Sposoby na atak paniki, nerwy i stres
14.05.2021
mowienie-przez-sen-jakie-sa-przyczyny-jak-przestac
Zdrowie psychiczne
1 min.
Mówienie przez sen - jakie są przyczyny? Jak przestać?
27.07.2021
pesymista-kim-jest-jakie-sa-cechy-charakterystyczne
Zdrowie psychiczne
1 min.
Pesymista - kim jest? Jakie są cechy charakterystyczne?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
depresja-lekowa-jakie-sa-objawy-jak-z-nia-walczyc
Zdrowie psychiczne
2 min.
Depresja lękowa - jakie są objawy? Jak z nią walczyć?
31.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.