account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
Zdrowie psychiczneEmocje i stres 1 min.

Seksizm – jak go rozpoznać i jak z nim walczyć?

Alicja Skibińska23.01.2023Aktualizacja: 23.01.2023

Seksizm to bardzo rozpowszechniona, a jednocześnie niezwykle szkodliwa postawa. Na czym właściwie polega to uprzedzenie i czy warto z nim walczyć? Jak radzić sobie z przejawami seksizmu w codziennym życiu?


seksizm-co-to-jest-na-czym-polega-przyklady
pixabay.com

Polecane

melancholik-kim-jest-co-warto-wiedziec
Zdrowie psychiczne
1 min.
Melancholik - kim jest? Co warto wiedzieć?
31.10.2021
smutek-czym-jest-dlaczego-go-odczuwamy
Zdrowie psychiczne
1 min.
Smutek - czym jest? Dlaczego go odczuwamy?
31.10.2021
wstyd-co-to-jest-jak-sie-od-niego-uwolnic
Zdrowie psychiczne
2 min.
Wstyd - co to jest? Jak się od niego uwolnić?
27.07.2021
hejt-czym-jest-jak-sobie-z-nim-poradzic
Zdrowie psychiczne
2 min.
Hejt – czym jest i jakie ma konsekwencje? Jak sobie radzić z hejtem?
19.05.2021
Spis treści
  1. Mizoginia a seksizm
  2. Rodzaje seksizmu
  3. Przykłady seksizmu
  4. Przyczyny seksizmu
  5. Seksizm – jak z nim walczyć?

Mizoginia a seksizm

Ludzie mają tendencję do upraszczania sobie życia. Czasem może się to odbywać nawet nie do końca świadomie, np. poprzez wykorzystywanie stereotypów oraz kategoryzacji, które w pewnym sensie „zwalniają” z myślenia i sprawiają, że świat społeczny wydaje się znacznie mniej skomplikowany, a przez to bezpieczniejszy i bardziej przewidywalny.

Z pewnością znasz niezliczone stereotypy dotyczące płci. „Mężczyźni mają umysły ścisłe”, „Kobiety są troskliwe i empatyczne”, „Dziewczynki lubią bawić się lalkami, a chłopcy wolą samochodziki”. Część z tego typu stwierdzeń prawdopodobnie znasz od dzieciństwa i być może nawet nie zastanawiasz się nad ich prawdziwością. Tymczasem stereotypy z definicji nie odzwierciedlają rzeczywistości, ponieważ bazują na uogólnieniach i założeniu, że wszyscy przedstawiciele lub przedstawicielki danej płci są tacy sami. A to przecież niemożliwe!

Niestety stereotypy bardzo często prowadzą do uprzedzeń, czyli krzywdzących ocen, postaw i zachowań (należą do nich nie tylko seksizm, ale teżksenofobia, rasizm czyhomofobia). Osoba, która z góry zakłada, że wszystkie kobiety mają określony zestaw cech, nie zada sobie trudu, by cię poznać. Ma o tobie wyrobione zdanie, jeszcze zanim cię spotka. To wpływa także na jej uczucia i zachowania wobec ciebie. Niestety w społeczeństwie utarło się, że cechy stereotypowo „męskie” są bardziej cenione i pożądane, „kobiece” zaś często są oceniane negatywnie, co przekłada się na różne traktowanie kobiet i mężczyzn w życiu rodzinnym i zawodowym.

Seksizm jest uprzedzeniem, które bardzo często prowadzi do dyskryminacji. Warto zaznaczyć, iż seksizm odnosi się do kategorii płci, jednak nie wskazuje, o którą z nich chodzi. Teoretycznie więc możemy się spotkać zarówno z seksizmem męskim, jak i seksizmem kobiecym. W praktyce jednak znakomita większość przejawów seksizmu wiąże się z mizoginią, czyli niechęcią skierowaną wobec kobiet.

Rodzaje seksizmu

Seksizm przybiera różne postacie. Czasem jest bardzo widoczny i łatwy do zinterpretowania, a innym razem ma subtelniejszą formę, przez co może być postrzegany pozytywnie.

Najbardziej typowy i zauważalny jest tzw. seksizm wrogi. Zgodnie z teorią ambiwalentnego seksizmu opiera się on na nieprzychylnych postawach wobec kobiet, przekonaniu o ich naturalnej niższości i podporządkowanej roli. Jednak co ciekawe, tego rodzaju poglądy korelują z tzw. seksizmem życzliwym, nazywanym również łagodnym. Odnosi się on do tych aspektów stereotypu, które są oceniane pozytywnie. Jego przejawami są zachowania uznawane za „szarmanckie”, np. przepuszczanie kobiet w drzwiach. Niestety bywają one wykorzystywane przez mężczyzn jako „nagrody” za odpowiednie realizowanie kobiecej roli.

Kolejnym rodzajem seksizmu, który musisz znać, jest seksizm zinternalizowany, czyli uwewnętrzniony. Jest to postawa kobiet wobec własnej płci. Może polegać m.in. na obronie tradycyjnego podziału władzy w związkach lub dystansowaniu się do innych kobiet. To właśnie dlatego wiele kobiet przekonuje, że „nie są jak inne dziewczyny” (w domyśle: płytkie, infantylne, niegodne zaufania, nudne itp.). Zastanów się, czy w twoim zachowaniu nie wybrzmiewają podobne tendencje oraz czy nie ograniczają cię przekonania, że „nie poradzisz sobie, bo to męskie zadanie” lub obawa, że będziesz wyglądać brzydko lub mało kobieco.

Przykłady seksizmu

Przykłady seksizmu w życiu codziennym można mnożyć w nieskończoność. Mogą to być m.in. takie sytuacje:

  • szef, który zatrudnia lub awansuje samych mężczyzn, ponieważ uważa, że kobiety są zbyt emocjonalne, by powierzać im odpowiedzialne stanowiska, a ponadto w każdej chwili mogą zajść w ciążę, przez co będą mniej zaangażowane w pracę,

  • zaczepianie na ulicy, niewybredne żarty, nieproszone komplementy,

  • luka płacowa, czyli statystyczna różnica między zarobkami kobiet i mężczyzn,

  • dzielenie zabawek na „dziewczęce” i „chłopięce”,

  • przedszkolanka, która nie chce rozmawiać o dziecku z ojcem – uważa, że matka zna się na opiece i wychowaniu lepiej (to seksizm wobec mężczyzn),

  • kierowanie reklam środków czystości i sprzętów gospodarstwa domowego wyłącznie do kobiet lub odwoływanie się w tego typu przekazach do tzw. męskiej grypy.

Przyczyny seksizmu

Nie ma jednego prostego wytłumaczenia genezy uprzedzeń. Jedno jest jednak pewne – dzieci rodzą się wolne od stereotypów i wrogich postaw. Dopiero z czasem opiekunowie, rówieśnicy oraz szeroko pojęte otoczenie społeczne uczą je, w jaki sposób „powinny” się zachowywać, a także przekazują różnego typu przekonania na temat każdej z płci oraz relacji między nimi.

Dzieci uczą się zarówno przez świadome oddziaływania wychowawcze (np. system kar i nagród, pochwały za realizowanie stereotypu itp.), jak i poprzez modelowanie, czyli naśladownictwo. Od najmłodszych lat obserwują rodziców w określonych rolach. Chłoną też komunikaty płynące z bajek, książek czy reklam. Im bardziej stereotypowo zachowują się nie tylko ich opiekunowie, ale też ulubieni bohaterowie kultury, tym silniej utrwalają skrypty dotyczące tradycyjnych obowiązków, powinności, cech charakteru oraz zdolności kobiet i mężczyzn.

Seksizm – jak z nim walczyć?

Jeśli przynajmniej raz spotkałaś na swojej drodze seksistę, z pewnością wiesz, jak bardzo frustrujące i raniące może być takie doświadczenie. Trudno czuć się dobrze, kiedy twoje kompetencje są nieustannie podważane, otoczenie zaś nie pozwala ci być sobą, a zamiast tego ma dla ciebie z góry przypisaną, sztywną rolę. Prawdopodobnie byłaś też świadkiem wielu nieprzyjemnych sytuacji, które dotknęły twoje koleżanki czy współpracownice.

Jak reagować na seksizm? Wiele zależy od tego, w jakich sytuacjach się z nim spotykasz. Jeśli twoja relacja z uprzedzoną osobą nie jest zbyt bliska (lub nie znasz jej wcale), postaraj się jak najszybciej uciąć nieodpowiadające ci zachowanie. Powiedz, że nie ma prawa cię tak traktować i sobie tego nie życzysz. Jeśli doświadczasz seksizmu w internecie, przeczytaj też:Hejt – jak sobie z nim poradzić?

Sprawa staje się bardziej skomplikowana, gdy mowa o kimś bliskim, np. o partnerze. W takim przypadku najlepszym pomysłem będzie rozmowa. Przygotuj się do niej – możesz sięgnąć po liczne publikacje na ten temat, takie jak Niewidzialne kobiety. Jak dane tworzą świat skrojony pod mężczyzn autorstwa C.C. Perez lub Płeć i mózg. Historia przekręconych faktów D. Joel i L. Vikhanski. Pokaż rozmówcy, że jego zachowanie nie ma potwierdzenia w faktach, a jest jedynie efektem krzywdzącychuprzedzeń. Wytłumacz mu również, jak się czujesz, gdy umniejsza twoją rolę. Jeśli czujesz, że wszystkie obowiązki domowe i rodzicielskie spoczywają jedynie na twoich barkach, wprowadź nowe zasady. Nie rzucaj się pierwsza, kiedy trzeba coś posprzątać lub ugotować.

Walka z seksizmem nie jest łatwa, ponieważ dla wielu osób taka postawa wydaje się naturalna i oczywista – w końcu są jej uczone od najmłodszych lat. Mimo wszystko warto to robić, ponieważ doświadczanie go obniża samoocenę i pewność siebie, zmniejsza satysfakcję z życia kobiet, a także hamuje ich rozwój i realizację ambicji. Już teraz widać, jak wiele zmieniło się w społecznej świadomości przez ostatnie lata. Nie bój się walczyć o to, by było coraz lepiej. Pamiętaj, że zmiana zaczyna się w tobie – trudno egzekwować szacunek, jeśli sama źle się traktujesz.

Źródła
  1. L. Brannon, Psychologia rodzaju. Kobiety i mężczyźni: podobni czy różni, tłum. M. Kacmajor, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2002.
  2. C.N. Macrae, C. Stangor, M. Hewstone, Stereotypy i uprzedzenia. Najnowsze ujęcie, tłum. M. Majchrzak, A. i M. Kacmajor, A. Nowak, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 1999.
  3. T.D. Nelson, Psychologia uprzedzeń, tłum. A. Nowak, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2003.
Author Alicja Skibińska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

autyzm-wysokofunkcjonujacy-objawy-terapia
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autyzm wysokofunkcjonujący – jak się objawia i jak sobie z nim radzić?
28.07.2022
mowienie-przez-sen-jakie-sa-przyczyny-jak-przestac
Zdrowie psychiczne
1 min.
Mówienie przez sen - jakie są przyczyny? Jak przestać?
27.07.2021
czlowiek-empatyczny-co-to-znaczy-czym-sie-cechuje
Zdrowie psychiczne
1 min.
Kim jest człowiek empatyczny? Czemu służy empatia i czy można jej się nauczyć?
03.06.2022
agresja-jakie-sa-rodzaje-jak-ja-rozpoznac
Zdrowie psychiczne
2 min.
Agresja - jakie są rodzaje? Jak ją rozpoznać?
27.07.2021
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
pesymista-kim-jest-jakie-sa-cechy-charakterystyczne
Zdrowie psychiczne
1 min.
Pesymista - kim jest? Jakie są cechy charakterystyczne?
28.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.