account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Stan przedrzucawkowy – jakie są jego przyczyny? Co robić?

lek. Agnieszka Żędzian30.10.2023Aktualizacja: 30.10.2023

Stan przedrzucawkowy jest chorobą, która może rozwinąć się w drugiej połowie ciąży. Do innych nazw używanych do jej określenia należą: preeklampsja, gestoza i zatrucie ciążowe. Głównym objawem schorzenia jest wzrost ciśnienia tętniczego powyżej 140/90 mmHg. Jakie są czynniki ryzyka i powikłania stanu przedrzucawkowego? Dowiedz się, co prowadzi do rozwoju choroby i dlaczego nie powinnaś jej bagatelizować.


stan-przedrzucawkowy-przyczyny-postepowanie
Adobe Stock

Polecane

skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
Spis treści
  1. Co to jest stan przedrzucawkowy?
  2. Przyczyny i czynniki ryzyka stanu przedrzucawkowego
  3. Stan przedrzucawkowy – objawy
  4. Jakie badania wykonać?
  5. Na czym polega leczenie stanu przedrzucawkowego?
  6. Stan przedrzucawkowy – czy jest groźny?

Co to jest stan przedrzucawkowy?

Chcesz wiedzieć, czym jest stan przedrzucawkowy u kobiety w ciąży? Jeśli planujesz ciążę lub spodziewasz się dziecka – to artykuł właśnie dla Ciebie. Stan przedrzucawkowy jest chorobą dotykającą części przyszłych mam. Bywa także określany mianem gestozy, preeklampsji lub zatrucia ciążowego. Rozwija się po 20. tygodniu ciąży, czyli w jej drugiej połowie, i odpowiada za 2–8% powikłań związanych z ciążą. Stan przedrzucawkowy charakteryzuje się podwyższeniem ciśnienia tętniczego skurczowego (tzw. górnego ciśnienia) ≥ 140 mmHg lub rozkurczowego (tzw. dolnego ciśnienia) ≥ 90 mmHg.

Co istotne, lekarz prowadzący ciążę powinien wykonać u Ciebie pomiary ciśnienia tętniczego w określonych warunkach. Bardzo ważne, abyś przed badaniem pozostawała w spoczynku przez co najmniej kilka minut. Wskazane jest także unikanie stresu przed pomiarem ciśnienia. Niestety, sama wizyta w gabinecie ginekologa bywa dużym przeżyciem dla każdej przyszłej mamy. Jeżeli lekarz będzie podejrzewał, że podwyższone ciśnienie może u Ciebie wynikać z tzw. syndromu białego fartucha, zaleci Ci pomiary ciśnienia w warunkach domowych lub założenie holtera ciśnieniowego. To niewielkie urządzenie będzie samo wykonywało pomiary Twojego ciśnienia przez 24 godziny. Uzyskane wyniki pozwolą na potwierdzenie lub wykluczenie zatrucia ciążowego.

Zastanawiasz się, dlaczego tak duże znaczenie przypisuje się gestozie? Stan przedrzucawkowy grozi wystąpieniem poważnych powikłań. Mogą zagrażać one nie tylko Twojemu zdrowiu i życiu, ale również wpływać negatywnie na rozwój dziecka w macicy. Szacuje się, iż co roku na całym świecie gestoza jest przyczyną śmierci aż 50 tysięcy kobiet w ciąży. Wiedza o tym schorzeniu i regularne kontrole w gabinecie lekarskim pozwolą Ci na wczesne wykrycie i leczenie choroby. Ma to ogromne znaczenie nie tylko dla Twojego zdrowia, ale także dla zdrowia malucha rozwijającego się w Twoim ciele.

Przyczyny i czynniki ryzyka stanu przedrzucawkowego

Mimo wielu badań dokładna przyczyna występowania zatrucia ciążowego nie została jeszcze poznana. Zdaniem naukowców stan przedrzucawkowy może mieć związek z nieprawidłowym funkcjonowaniem łożyska, czyli narządu, przez który dziecko w macicy łączy się z tkankami Twojego organizmu. Dochodzi wówczas do przebudowy naczyń krwionośnych w łożysku i jego niedokrwienia. W konsekwencji w ustroju zwiększa się wydzielanie czynników prozapalnych i następuje uszkodzenie naczyń krwionośnych nerek, wątroby czy serca.

Nie istnieją metody zapobiegania gestozie. Powinnaś jednak znać czynniki, które zwiększają ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego:

  • wiek > 35 lat,

  • ciąża wielopłodowa (np. bliźniacza),

  • stosowanie metod wspomagania rozrodu, w tym zapłodnienia in vitro,

  • nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą,

  • cukrzyca,

  • przewlekła choroba nerek,

  • obturacyjny bezdech senny,

  • trombofilia (nadkrzepliwość),

  • otyłość przed ciążą,

  • przebyty stan przedrzucawkowy w poprzedniej ciąży,

  • zahamowanie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu.

Spodziewasz się dziecka i znajdujesz się w grupie ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego? Koniecznie poinformuj o tym swojego ginekologa. Częstsza kontrola Twojego stanu zdrowia i regularne pomiary ciśnienia tętniczego pozwolą na wczesne wykrycie choroby i szybkie włączenie odpowiedniego leczenia.

Stan przedrzucawkowy – objawy

Chcesz wiedzieć, jakie objawy mogą u Ciebie wystąpić, jeśli zmagasz się ze stanem przedrzucawkowym? Oprócz podwyższonego ciśnienia tętniczego mogą pojawić się u Ciebie:

  • bóle głowy, nieustępujące mimo odpowiedniego leczenia,

  • zaburzenia widzenia,

  • ból w prawym nadbrzuszu,

  • nudności i wymioty,

  • obrzęki,

  • duszność.

Jeśli zauważysz u siebie którykolwiek z tych symptomów, nie zwlekaj. Niezwłocznie zgłoś się do lekarza na badania.

Jakie badania wykonać?

Jeżeli lekarz podejrzewa, iż możesz zmagać się z zatruciem ciążowym, skieruje Cię na badania dodatkowe. Będą one obejmować:

  • badanie ogólne moczu – głównym celem analizy jest ocena obecności białka w moczu,

  • morfologię krwi – umożliwia wykrycie m.in. trombocytopenii (małopłytkowości), która bywa powikłaniem stanu przedrzucawkowego,

  • próby wątrobowe – stężenie bilirubiny, aktywność aminotransferazy alaninowej i asparaginianowej, fosfatazy zasadowej i gamma-glutamylotranspeptydazy; podwyższone parametry mogą świadczyć o zaburzeniu czynności Twojej wątroby,

  • parametry czynności nerek – stężenie kreatyniny i mocznika. Zbyt wysoki poziom wskazuje na nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twoich nerek.

  • Sprawdź także, jakie są objawy niedoboru progesteronu i z czego mogą one wynikać.

Na czym polega leczenie stanu przedrzucawkowego?

Leczenie stanu przedrzucawkowego ma przede wszystkim na celu utrzymywanie u Ciebie prawidłowego ciśnienia tętniczego. Jeśli lekarz zdiagnozował u Ciebie gestozę, oprócz włączenia odpowiednich leków zaleci Ci regularne pomiary ciśnienia i częste kontrole w gabinecie ginekologicznym. Receptę na leki (labetalol lub nifedypinę) otrzymasz w trakcie wizyty.

Jedyną skuteczną metodą leczenia stanu przedrzucawkowego jest zakończenie ciąży. Jeżeli Twój stan zdrowia jest stabilny i reagujesz na stosowane leki, ciąża powinna być rozwiązana w 37. tygodniu ciąży. Dzięki temu maluch jest już gotowy do przyjścia na świat, a ryzyko wystąpienia u niego powikłań wynikających z wcześniactwa jest dość małe. Bywa jednak, iż konieczne jest zakończenie ciąży kilka tygodni wcześniej, zwykle w 34. tygodniu. Może to być nieuniknione, jeśli Twój stan zdrowia ulega pogorszeniu i pojawiają się u Ciebie powikłania gestozy.

Stan przedrzucawkowy – czy jest groźny?

Stan przedrzucawkowy jest groźną chorobą, która wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia wielu powikłań:

  • rzucawki – drgawek lub zaburzeń świadomości,

  • ostrej niewydolności oddechowej,

  • obrzęku płuc,

  • zawału mięśnia sercowego,

  • zespołu HELLP – ciężkiego powikłania gestozy, w którego przebiegu stwierdza się niedokrwistość hemolityczną, podwyższenie parametrów czynności wątroby i małopłytkowość,

  • udaru mózgu,

  • niewydolności nerek,

  • zahamowania wewnątrzmacicznego wzrostu płodu,

  • przedwczesnego odklejenia łożyska.

Mimo leczenia wciąż zdarzają się przypadki zgonu matki lub dziecka w wyniku powikłań stanu przedrzucawkowego. Powinnaś jednak wiedzieć, iż wczesna diagnoza, leczenie i regularna kontrola Twojego stanu zdrowia znacznie obniżają ryzyko wystąpienia powikłań. Stosuj się więc do zaleceń lekarza, a w przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów niezwłocznie zgłoś się do szpitala.

Źródła
  1. Karrar S., Hong P., Preeclampsia, “StatPearls”, 2023, dostęp online: czerwiec 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK570611/.
  2. Fox R. i in., Preeclampsia: Risk Factors, Diagnosis, Management, and the Cardiovascular Impact on the Offspring, “Journal of Clinical Medicine”, 2019, dostęp online: czerwiec 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6832549/.
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

ugryzienie-baka-jak-wyglada-co-zrobic
Zdrowie
2 min.
Ugryzienie bąka - jak wygląda? Co zrobić?
24.01.2022
ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.