account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieCiąża i poród 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Badania prenatalne: co to jest i kiedy się je wykonuje?

Olga Dąbskalek. Magdalena Drąg03.05.2024Aktualizacja: 03.05.2024

Badania prenatalne są istotnym elementem opieki nad ciążą, mającym na celu monitorowanie stanu zdrowia nienarodzonego dziecka. Wykonywane są w różnych okresach ciąży i pozwalają na wczesne wykrycie wad wrodzonych oraz chorób genetycznych. Dzięki nim możliwe jest podjęcie odpowiednich działań terapeutycznych lub przygotowanie rodziców na specyficzne potrzeby dziecka.


badania-prenatalne-kiedy-jakie
Pixabay.com

Polecane

jakie-sa-objawy-ciazy-kiedy-sie-pojawiaja
Zdrowie
3 min.
Jakie są objawy ciąży? Kiedy się pojawiają?
30.10.2021
seks-po-porodzie-kiedy-mozna-do-niego-wrocic
Zdrowie
1 min.
Seks po porodzie – kiedy zacząć współżyć po ciąży?
19.05.2021
co-brac-na-bol-glowy-w-ciazy
Zdrowie
1 min.
Domowe sposoby na ból głowy w ciąży. Jak można sobie z nim poradzić?
09.05.2022
miesiaczka-po-porodzie-kiedy-wraca-ile-trwa
Zdrowie
1 min.
Kiedy wraca miesiączka po porodzie? Co warto wiedzieć?
31.05.2022
Spis treści
  1. Jakie są rodzaje badań prenatalnych?
  2. Badania prenatalne przesiewowe
  3. Badania prenatalne potwierdzające
  4. Kiedy wykonywać badania prenatalne?

Jakie są rodzaje badań prenatalnych?

W zależności od charakteru i sposobu wykonania, badania prenatalne można podzielić na dwie główne kategorie: 

  • przesiewowe,

  • potwierdzające. 

Oba rodzaje badań mają swoje specyficzne zastosowania i dostarczają różnego rodzaju informacji na temat rozwoju płodu.

Badania prenatalne przesiewowe

Badania prenatalne przesiewowe stanowią podstawę monitorowania ciąży i oceny ogólnego stanu zdrowia płodu. Są one stosowane przede wszystkim do określenia stopnia rozwoju płodu, płci dziecka oraz czy ciąża jest pojedyncza czy mnoga.

Głównym badaniem prenatalnym jest USG. To badanie przeprowadza doświadczony specjalista za pomocą aparatu ultrasonograficznego. Podczas badania ocenia się anatomię płodu, czyli na przykład grubość fałdu karkowego, kości nosowe dziecka, wymiary i kształt każdego z organów płodu, jego pracę serca, długość kości udowych, łożysko, płyn owodniowy i pępowinę. Dzięki temu badaniu można wysnuć podejrzenie chorób jak zespół Edwardsa, Turnera czy Downa. W ramach badania ultrasonograficznego można również rozpoznać pewne wady wrodzone, na przykład takie jak rozszczep kręgosłupa, bezczaszkowie, wady serca, wodogłowie, rozszczep wargi czy podniebienia. 

Badania prenatalne przesiewowe oparte są również na analizie DNA płodu. Wśród nich można wymienić:

  • Pomiar stężenia AFP (alfa-fetoproteiny) we krwi. Wysoki poziom AFP może świadczyć o wadzie układu nerwowego. Jeżeli jej stężenie jest podwyższone, zaleca się powtórzenie badania i wykonanie USG.

  • Test potrójny poziomów hCG, AFP i estriolu pozwala oszacować ryzyko wystąpienia wad u płodu. Jest mniej czuły u starszych kobiet. 

  • Test NIPT to nowe, czułe badanie, które wykonuje się z krwi matki. Ocenia on występowanie wad genetycznych u płodu na podstawie analizy jego materiału DNA. Z krwi matki izoluje się materiał DNA płodowy (a dokładniej łożyskowy) do badania. Dokładność tego badania wynosi ponad 99% dla trisomii 21 pary chromosomów.

Badania przesiewowe nie pozwalają na określenie konkretnej choroby lub wady, ale na ich podstawie lekarz może zlecić dalszą diagnostykę prenatalną.

Badania prenatalne potwierdzające

Badania inwazyjne są bardziej precyzyjne i dokładne niż badania przesiewowe, ale wiążą się z większym ryzykiem. Wykonywane są w przypadkach podejrzenia wad genetycznych lub gdy wynik badania przesiewowego wskazuje na zwiększone ryzyko wystąpienia wady u płodu.

Najczęściej stosowanymi badaniami inwazyjnymi są amniopunkcja i biopsja trofoblastu oraz kordocenteza. Każde z tych badań ma swoje specyficzne zastosowanie i jest przeprowadzane w określonym okresie ciąży.

Amniopunkcja polega na pobraniu próbki płynu owodniowego i zbadaniu go pod kątem obecności wad genetycznych w materiale genetycznym płodu. Jest to najczęściej stosowane badanie diagnostyczne, przeprowadzane po 15. tygodniu ciąży.

Biopsja trofoblastu jest badaniem, które można przeprowadzić już około 10. tygodnia ciąży. Polega na pobraniu próbki kosmków łożyska do badań genetycznych. 

Kordocenteza polega na pobraniu próbki krwi płodu z pępowiny i zbadania jej pod kątem obecności wad genetycznych w DNA płodu. 

Kiedy wykonywać badania prenatalne?

Badania prenatalne wykonywane są w różnych okresach ciąży, zależnie od rodzaju badania i celu, jaki mają spełnić. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników przesiewowe badania prenatalne powinny zostać przeprowadzone w każdej ciąży, bez względu na wiek matki. Badania inwazyjne powinny zostać wykonane w przypadku nieprawidłowości w badaniach przesiewowych i wśród kobiet w ciąży z obciążonym wywiadem. 

Wśród wskazań do przeprowadzenia badań prenatalnych wymienia się:

  • długotrwałe leczenie niepłodności i zapłodnienie in vitro,

  • wysokie ryzyko rozwoju wad u płodu wyliczone przez ginekologa.

  • ciężarna w wieku powyżej 35 roku życia,

  • choroby genetyczne w rodzinie,

  • wystąpienie wady lub choroby genetycznej u płodu w poprzedniej ciąży,

  • nieprawidłowe wyniki USG lub pozostałych badań w ciąży.

Diagnostyka prenatalna pozwala rodzicom przygotować się merytorycznie i psychicznie na sytuację wystąpienia wad rozwojowych lub choroby genetycznej u dziecka. Dzięki postępowi współczesnej medycyny lekarze są w stanie podjąć się wyleczenia dziecka, jeszcze w łonie matki. Mogą określić również, jaki będzie jego stan po narodzinach, zaproponować dalsze działania, niezbędne leczenie oraz rehabilitację.

Jeśli planujesz zajście w ciążę albo już spodziewasz się dziecka, na pewno ważne jest dla Ciebie to, żeby mieć łatwy dostęp do ginekologa i różnych badań. Rozważ zakup prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego Polisa Zdrowie Welbi, żeby móc skonsultować się z lekarzem specjalistą z reguły w ciągu 3 dni roboczych i wykonać niezbędne badania w nowoczesnych placówkach medycznych.

W pakiecie OCHRONA GOLD od 239 zł miesięcznie możesz mieć dostęp nie tylko do ginekologa, ale też do 38 innych specjalistów oraz lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Czas oczekiwania na e-konsultację lub wizytę stacjonarną w gabinecie to z reguły 3 dni robocze w przypadku specjalistów i 24 godziny w przypadku lekarzy POZ.

W ramach tego pakietu będziesz mogła też wykonać bez dodatkowych kosztów blisko 300 badań, w tym laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych, np. morfologię, badanie moczu czy USG ciąży.

Zamów na Welbi ofertę i sprawdź, jak to prywatne ubezpieczenie zdrowotne może wesprzeć Cię w tym specjalnym czasie oczekiwania na dziecko.

Źródła
  1. G. H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011.
  2. D. Borowski, M. Pietryga, P. Basta i wsp., Rekomendacje Sekcji Ultrasonografii Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie przesiewowej diagnostyki ultrasonograficznej w ciąży o przebiegu prawidłowym — 2020 rok, „Ginekologia i Perinatologia Praktyczna” 2020, t. 5, nr 2, s. 63–75.
  3. A. Stembalska, I. Łaczmańska, L. Dudarewicz, Nieinwazyjne badania prenatalne w diagnostyce aneuploidii chromosomów 13, 18 i 21 – aspekty teoretyczne i praktyczne, „Ginekologia Polska” 2011, nr 82, s. 126–132.
  4. M. Szafarowska, Badania prenatalne, „Ginekologia po Dyplomie” 2018, nr 1, online: https://podyplomie.pl/ginekologia/29437,badania-prenatalne [dostęp: 17.03.2024].
  5. A. Wojtyłko-Gołowkin, M. Bagłaj, A. Wojtyłko, Diagnostyka prenatalna wad wrodzonych, „Puls Uczelni” 2014, t. 8, nr 1, s. 26-29.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.