account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Hipernatremia – przyczyny, objawy, leczenie

Olga Dąbskalek. Agnieszka Żędzian04.05.2024Aktualizacja: 04.05.2024

Hipernatremia to stan, w którym poziom sodu we krwi jest wyższy niż norma. Sód jest kluczowym elektrolitem, który pomaga w regulacji poziomu wody w organizmie oraz zapewnia prawidłowe funkcjonowanie komórek. Hipernatremia to zaburzenie elektrolitowe, które może mieć poważne konsekwencje dla organizmu. Objawy hipernatremii mogą obejmować wzmożone pragnienie, suchość skóry, zmęczenie i zaburzenia rytmu serca. Z tego artykułu dowiesz się, jakie są przyczyny, objawy i metody diagnozy i leczenia hipernatremii.


hipernatremia-objawy-przyczyny-leczenie
Pixabay.com

Polecane

skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
Spis treści
  1. Co to jest hipernatremia?
  2. Jakie są przyczyny hipernatremii?
  3. Jakie są objawy hipernatremii?
  4. Jak diagnozowana jest hipernatremia?
  5. Na czym polega leczenie hipernatremii?
  6. Czy można zapobiegać hipernatremii?
  7. Czym jest hiponatremia?

Co to jest hipernatremia?

Hipernatremia jest stanem podwyższonego poziomu sodu w organizmie. Może to być spowodowane niedostatecznym spożyciem wody, nadmierną utratą wody czy z nadmierną podażą sodu w kroplówkach. Hipernatremia może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, jeśli nie zostanie odpowiednio zdiagnozowana i leczona. Hipernatremia wiąże się z ryzykiem m.in. uszkodzenia mózgu, a w przypadku zbyt szybkiego wyrównywania zaburzeń metabolicznych również z obrzękiem mózgu czy drgawkami.

  • Sprawdź, czym jest benzoesan sodu i jaka jest jego rola w organizmie.

Jakie są przyczyny hipernatremii?

Hipernatremia może mieć wiele różnych przyczyn. Najczęstsze to:

  1. Niedostateczne spożycie wody – brak odpowiedniego nawodnienia może prowadzić do odwodnienia i wzrostu stężenia sodu we krwi.

  2. Nadmierna utrata wody przez układ pokarmowy – przyczyny nadmiernej utraty wody mogą obejmować choroby przebiegające z silną biegunką i/lub wymiotami.

  3. Zwiększona utrata wody przez nerki – poliuria, czyli wielomocz (stan, w którym w ciągu doby wydala się ponad 2,5 l moczu) po ostrym uszkodzeniu nerek, poliuria związana ze stosowaniem leków moczopędnych.

  4. Zwiększona utrata wody przez skórę – choroby przebiegające z gorączką i nadmiernym poceniem się.

  5. Zaburzenia hormonalne – niektóre zaburzenia hormonalne, takie jak niedobór wazopresyny w przebiegu moczówki prostej, mogą wpływać na regulację gospodarki wodno-elektrolitowej i prowadzić do hipernatremii.

  6. Zaburzenia pracy nerek – niewydolność nerek może utrudniać prawidłowe wydalanie nadmiaru sodu z organizmu, co to prowadzić do wzrostu jego stężenia we krwi. Do hipernatremii prowadzi też moczówka polekowa (skutek uboczny przyjmowania takich leków jak m.in. sole litu, amfoterycyna B), zaburzenia zagęszczania moczu, m.in. w przebiegu przewlekłego cewkowo-śródmiąższowego zapalenia nerek.

  7. Zaburzenia neurologiczne – niektóre zaburzenia neurologiczne, takie jak udar mózgu, mogą wpływać na regulację płynów w organizmie i prowadzić do hipernatremii.

  8. Nadmierna podaż hipertonicznych roztworów NaCl czy wodorowęglanu sodowego.

  • Przeczytaj o właściwościach i zastosowaniu fluorku sodu. Czy substancja ta jest niebezpieczna dla zdrowia?

Jakie są objawy hipernatremii?

Hipernatremia może prowadzić do różnych objawów, które mogą się różnić w zależności od stopnia i przyczyny zaburzenia. Do najczęstszych objawów hipernatremii należą:

  • wzmożone pragnienie,

  • suchość skóry i błon śluzowych,

  • zmęczenie i osłabienie,

  • wzmożona senność,

  • utrata uczucia głodu,

  • zaburzenia świadomości,

  • zaburzenia rytmu serca,

  • nudności i wymioty,

  • drżenie mięśni, wzrost pobudliwości nerwowo-mięśniowej (wzrost napięcia mięśni, wzmożenie odruchów),

  • obniżenie poziomu ciśnienia tętniczego krwi.

W ciężkich przypadkach hipernatremii może dojść do powstania zaburzeń psychicznych, napadów drgawek, krwawienia śródczaszkowego, a nawet do śpiączki. Przewlekła hipernatremia może nie dawać żadnych symptomów.

Obserwujesz u siebie objawy wskazujące na hipernatremię? Nie czekaj i udaj się do lekarza pierwszego kontaktu. A jeśli nie lubisz czekać w długich kolejkach, sprawdź Polisę Zdrowie Welbi. W ramach pakietu, którego ofertę zamówisz na Welbi, możesz zyskać dostęp do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej oraz nawet 39 specjalistów (w pakiecie OCHRONA GOLD). Na wizytę u lekarza rodzinnego będziesz czekać maksymalnie 1 dzień, a z innymi specjalistami z listy skonsultujesz się z reguły w ciągu 3 dni roboczych.


Jak diagnozowana jest hipernatremia?

Diagnoza hipernatremii opiera się na badaniu poziomu sodu we krwi. Normalne stężenie sodu wynosi od 135 do 145 mmol/l. Poziom sodu powyżej 145 mmol/l wskazuje na hipernatremię. Lekarz może zlecić badania dodatkowe, takie jak badanie ogólne moczu i badanie czynności nerek (stężenia kreatyniny, mocznika), aby zidentyfikować przyczynę zaburzenia. Wiele cennych informacji pomocnych w postawieniu rozpoznania dostarczają szczegółowo przeprowadzony wywiad medyczny i badanie przedmiotowe.

Na czym polega leczenie hipernatremii?

Leczenie hipernatremii polega na uzupełnieniu niedoboru wody i obniżeniu stężenia sodu we krwi. W zależności od przyczyny zaburzenia, lekarz może zalecić odpowiednie postępowanie:

  1. Uzupełnienie płynów – w przypadku odwodnienia konieczne jest uzupełnienie płynów doustnie lub w postaci dożylnej, aby przywrócić odpowiedni poziom nawodnienia organizmu. W zależności od stanu nawodnienia leczenie polega na podawaniu płynów hipotonicznych lub izotonicznych. Najczęściej stosuje się roztwór 0,9% NaCl, 5% glukozy i 0,45% NaCl.

  2. Leki moczopędne – w niektórych przypadkach lekarz może zalecić stosowanie leków moczopędnych, które pomagają w wydalaniu nadmiaru sodu z organizmu.

  3. Leczenie przyczynowe – jeśli hipernatremia jest spowodowana innym schorzeniem, konieczne jest leczenie przyczynowe tego schorzenia, aby przywrócić równowagę wodno-elektrolitową.

  4. Hipernatremię hiperwolemiczną, czyli przewodnienie hipertoniczne najlepiej leczy się nerkozastępczo/nerkowspomagająco, czyli hemodializą lub hemodiafiltracją.

Czy można zapobiegać hipernatremii?

Aby zapobiegać wystąpieniu hipernatremii, ważne jest utrzymanie odpowiedniego poziomu nawodnienia organizmu:

  • Pamiętaj, aby pić odpowiednią ilość wody każdego dnia, aby zapobiec odwodnieniu.

  • Stosuj się do zaleceń lekarza dotyczących unikania nadmiernej utraty wody, na przykład w przypadku biegunki, wymiotów lub gorączki.

  • Regularne badania lekarskie mogą pomóc w wykryciu ewentualnych zaburzeń hormonalnych lub chorób nerek, które mogą prowadzić do hipernatremii.

  • Regularnie monitoruj swoje zdrowie, zwłaszcza jeśli cierpisz na choroby, które zwiększają ryzyko hipernatremii.

  • Miej świadomość objawów hipernatremii i zwracaj uwagę na jakiekolwiek zmiany w samopoczuciu, które mogą sugerować zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej.

Czym jest hiponatremia?

Stanem przeciwnym do hipernatremii jest hiponatremia. Termin ten określa stężenie sodu w płynie pozakomórkowym mieszczące się poniżej „normy”, czyli <135 mmol/l. Najczęstsze przyczyny hiponatremii to:

  • utrata soli i wody przez nerki (np. hipoaldosteronizm, nerkowy zespół utraty soli, stosowanie diuretyków, diureza osmotyczna),

  • utrata soli i wody przez przewód pokarmowy (np. biegunki, wymioty, zaburzenia drożności jelit),

  • nadmierna podażą hipotonicznych płynów,

  • nieprawidłowości w procesie wytwarzania moczu.

Podobnie, jak hipernatremia, tak i hiponatremia posiada złożony obraz kliniczny. W łagodnej hiponatremii mogą występować takie dolegliwości, jak kłopoty z utrzymaniem równowagi, zaburzenia koncentracji i uwagi. W postaci umiarkowanej obserwuje się m.in.: nudności, bóle głowy, splątanie, osłabienie. Do objawów ciężkiej hiponatremii należą m.in.: zaburzenia świadomości, wymioty, drgawki, nadmierna senność, zaburzenia oddechu i pracy serca.

Źródła
  1. K. Ciechanowski, Hipo- i hipernatremia – przyczyny i zasady terapii, „Forum Nefrologiczne” 2011, t. 4, nr 4, s. 362–366.
  2. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2022.
  3. A. Wakil, S. L. Atkin, Postępowanie w zaburzeniach gospodarki sodowej, „Medycyna po Dyplomie” 2010, t. 19, nr 7, s. 30–35.
  4. K. Ziora, A. Lenarczyk, J. Oświęcimska i wsp., Hipernatremia neurogenna u dzieci z holoprosencefalią – opis dwóch przypadków, „Pediatria Polska” 2007, t. 82, nr 9, s. 731–734.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
zoltko-co-zawiera-ile-wazy-ile-ma-kalorii
Odżywianie
2 min.
Żółtko kurze – co warto o nim wiedzieć?
19.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.