account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Krwotok – przyczyny, rodzaje, pierwsza pomoc i metody leczenia

lek. Agnieszka Żędzian

27.02.2023

Aktualizacja: 10.10.2023

Krwotok, czyli gwałtowna utrata krwi będąca efektem przerwania ciągłości naczynia krwionośnego, może mieć wiele postaci, różniących się objawami klinicznymi i metodami leczenia. Dowiedz się, jakie są rodzaje krwotoków i jak należy postępować z chorym przed przybyciem opieki medycznej.


krwotok-przyczyny-jak-powstrzymac-co-robic
unsplash.com

Polecane

grzybica-po-antybiotyku-jak-jej-uniknac-objawy
Zdrowie
1 min.
Jak uniknąć grzybicy po antybiotyku?
30.05.2022
bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
owsiki-u-doroslego-jakie-sa-objawy-jak-leczyc
Zdrowie
2 min.
Owsiki u dorosłego - jakie są objawy? Jak leczyć?
31.10.2021
goraca-kapiel-na-przeziebienie-najlepsze-rozwiazanie
Zdrowie
1 min.
Czy gorąca kąpiel pomaga na przeziębienie?
02.06.2022
Spis treści
  1. Co to jest krwotok?
  2. Przyczyny i rodzaje krwotoków
  3. Pierwsza pomoc w krwotoku z ran zewnętrznych
  4. Krwotok z nosa – co robić?
  5. Jak zatamować krwotok z odbytu?

Co to jest krwotok?

Krwotok to gwałtowna, obfita utrata krwi, do której dochodzi w wyniku uszkodzenia dużego naczynia tętniczego lub żylnego. Duża utrata krwi może prowadzić do wystąpienia objawów neurologicznych (np. splątania) i niebezpiecznego dla życia wstrząsu hipowolemicznego, dlatego zwykle wymaga szybkiej interwencji i zaopatrzenia medycznego. W zależności od lokalizacji uszkodzonego naczynia krwionośnego krwotok może być zewnętrzny lub wewnętrzny

W zależności od ilości utraconej krwi krwotoki dzieli się na cztery grupy:

  • Krwotok I stopnia – utrata krwi nie przekracza 15% całkowitej objętości krwi krążącej; pacjent nie ma zwykle objawów ogólnych, a parametry życiowe pozostają w normie.

  • Krwotok II stopnia – utrata 15–30% całkowitej objętości krwi; mogą pojawić się nudności, osłabienie, bladość skóry i ochłodzenie dystalnych części ciała, tachykardia (przyspieszenie akcji serca) i zwiększenie liczby oddechów (20–24 na minutę).

  • Krwotok III stopnia – utrata 30–40% całkowitej objętości krwi; dołącza się zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi (ciśnienie skurczowe, tzw. górne, <90 mmHg) i splątanie.

  • Krwotok IV stopnia – utrata >40% krwi krążącej, związany z dużym ryzykiem zgonu.

Uważa się, iż krwotok jest najczęstszą potencjalnie odwracalną przyczyną zgonów.

Przyczyny i rodzaje krwotoków

W zależności od lokalizacji źródła krwawienia można wyróżnić kilka rodzajów krwotoków, często powstających w wyniku przebytego urazu:

  • Krwotok zewnętrzny – pojawia się najczęściej w wyniku urazu.

  • Krwawienie wewnątrzczaszkowe – może być wynikiem uszkodzenia naczynia w wyniku urazu, osłabienia i pęknięcia ściany naczynia krwionośnego u osób z nieleczonym nadciśnieniem tętniczym czy pęknięcia tętniaka. Objawy mogą obejmować m.in. niedowład połowiczy, ból głowy, nudności, wymioty.

  • Krwotok do jamy opłucnej – hemothorax. Mogą pojawić się: ból w klatce piersiowej, duszność, zawroty głowy.

  • Krwotok do jamy otrzewnej – należy go podejrzewać m.in. u osób z bólem brzucha, krwistymi wymiotami, smolistym stolcem, krwiomoczem. Przyczyną krwawienia do jamy otrzewnej są (oprócz urazów) również ciąża pozamaciczna (ektopowa) oraz zaburzenia krzepnięcia krwi, w tym małopłytkowość.

  • Krwotok zaotrzewnowy – może się objawiać m.in. bólem brzucha i w okolicy lędźwiowej.

  • Krwawienie w wyniku złamań kości długich – kości ramiennej, promieniowej, łokciowej, udowej, piszczelowej, strzałkowej, miednicy i kręgów.

Rozpoznanie krwotoku zewnętrznego jest zwykle możliwe już na podstawie objawów pacjenta. W przypadku podejrzenia krwotoku wewnętrznego konieczna jest zwykle szersza diagnostyka, obejmująca, oprócz badania podmiotowego i przedmiotowego, badania krwi i diagnostykę obrazową (w przypadku urazów zwykle wykonuje się tomografię komputerową).

Pierwsza pomoc w krwotoku z ran zewnętrznych

Uszkodzenie dużych naczyń krwionośnych w ranach zewnętrznych zwykle jest wynikiem urazu różnego rodzaju narzędziami i często dotyczy kończyn górnych i dolnych. Gwałtowna utrata krwi może stanowić zagrożenie dla życia, dlatego w pierwszej kolejności należy założyć opatrunek uciskowy w miejscu krwawienia i zadzwonić po pogotowie ratunkowe. W miejscu zranienia powinno się przyłożyć jałową gazę, a następnie wałek wykonany z grubej warstwy bandaża. Całość należy szczelnie owinąć bandażem, a w przypadku przemoknięcia opatrunku krwią dokładać jego kolejne warstwy. Nie należy zdejmować raz założonego opatrunku. W przypadku braku odpowiedniego sprzętu należy wykorzystać inne czyste, dostępne materiały, np. fragmenty odzieży czy ręczniki. Dalsze leczenie powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych.

Krwotok z nosa – co robić?

Krwawienie z nosa jest dość często spotykanym problemem, a większość epizodów ustępuje samoistnie lub w wyniku leczenia w poradni podstawowej opieki zdrowotnej. Konsultacji z otolaryngologiem wymagają chorzy z nawracającymi lub opornymi na leczenie krwotokami z nosa. Najczęstszą przyczyną krwotoku z nosa jest uraz spowodowany wprowadzaniem palca do przewodu nosowego. Mogą do niego również prowadzić:

  • uraz nosa, w tym złamanie kości nosowej,

  • ciało obce w nosie,

  • nowotwory przewodów nosowych lub zatok przynosowych,

  • małopłytkowość, nadpłytkowość, choroba von Willebranda – wpływem tych zaburzeń na krzepnięcie krwi zajmuje się hematologia,

  • niewydolność wątroby,

  • alergiczny nieżyt nosa,

  • ostre choroby infekcyjne,

  • stosowanie leków przeciwpłytkowych, przeciwkrzepliwych lub sterydów donosowych,

  • ziarnica złośliwa (chłoniak Hodgkina),

  • donosowe przyjmowanie narkotyków.

Jak zatamować krwotok z nosa? W pierwszej kolejności należy przyjąć pozycję siedzącą z lekkim pochyleniem do przodu, a następnie stosować ucisk nosa przy użyciu dwóch palców przez 15–20 minut. Przyłożenie zimnych okładów w okolicy szyi ma na celu pobudzenie skurczu naczyń w nosie, ale dotychczas nie udowodniono skuteczności takiego postępowania. U chorych z podwyższonym ciśnieniem tętniczym (>180/120 mmHg w kilku kolejnych pomiarach) należy dążyć do stopniowego obniżenia ciśnienia w ciągu 24–48 godz.

Jak zatamować krwotok z odbytu?

Krwotok z odbytu może być spowodowany wieloma czynnikami, o łagodnym lub złośliwym charakterze. Do tych pierwszych należy m.in. krwawienie z powiększonych guzków krwawniczych odbytu (hemoroidów), choroba uchyłkowa jelita grubego, nieswoiste choroby zapalne jelit (najczęściej wrzodziejące zapalenie jelita grubego), szczelina odbytu, a nawet niektóre choroby zakaźne (np. zakażenie Clostridium difficile, wirusem opryszczki zwykłej). Groźną przyczyną krwotoku z odbytu jest rak jelita grubego i zawsze należy wykluczyć jego obecność w przypadku pojawienia się niepokojących objawów z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym krwawienia.

Zatamowanie krwotoku z odbytu nie jest możliwe bez leczenia przyczyny jego występowania. Bywa, iż krwawienie ustępuje samoistnie, zawsze należy jednak skonsultować się z lekarzem, który właściwie pokieruje diagnostyką i ewentualnym leczeniem choroby podstawowej. W zależności od przyczyny krwotoku z odbytu postępowanie może obejmować m.in. leczenie endoskopowe, operacyjne, immunosupresyjne, a w przypadku chorób zakaźnych – przeciwdrobnoustrojowe.

Źródła
  1. Johnson A., Burns B., Hemorrhage, „StatPearls”, 2022, dostęp online: listopad 2022, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542273/. 
  2. Beck R. i in., Current Approaches to Epistaxis Treatment in Primary and Secondary Care, „Deutsches Arzteblatt International”, 2018, dostęp online: listopad 2022, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5778404/. 
  3. Sabry A., Sood T., Rectal Bleeding, „StatPearls”, 2022, dostęp online: listopad 2022, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563143/.
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
plytki-krwi-trombocyty-czym-sa-jakie-sa-normy
Zdrowie
2 min.
Płytki krwi (trombocyty) - czym są? Jakie są normy?
31.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.