account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
OdżywianieSkładniki odżywcze 1 min.

Jakie są źródła oraz jak działa kwas linolowy?

Klaudia Gaicka

16.02.2023

Aktualizacja: 16.02.2023

Kwas linolowy (LA) należy do kwasów egzogennych, co oznacza, że nie jest on wytwarzany przez organizm człowieka. W związku z tym musi być dostarczany w odpowiedniej ilości wraz z pożywieniem. Zarówno niedobór, jak i nadmiar mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia.


kwas-linolowy-w-czym-wystepuje-wlasciwosci
unsplash.com

Polecane

bulka-grahamka-jakie-ma-wartosci-odzywcze-i-sklad
Odżywianie
1 min.
Bułka grahamka - jakie ma wartości odżywcze i skład?
21.01.2022
platki-kukurydziane-czy-sa-zdrowe-ile-maja-kalorii
Odżywianie
1 min.
Czym wyróżniają się płatki kukurydziane? Skład i właściwości produktu
19.05.2021
ile-imbiru-dziennie-mozna-spozyc-co-warto-wiedziec
Odżywianie
2 min.
Imbir – jaka ilość jest bezpieczna dla zdrowia? Jak go spożywać?
19.05.2021
sok-z-imbiru-jakie-ma-dzialanie-jak-zrobic
Odżywianie
1 min.
Jak zrobić sok z imbiru i kiedy warto go stosować?
19.05.2021
Spis treści
  1. Kwas linolowy – co to jest?
  2. Kwas linolowy – w czym występuje?
  3. Kwas linolowy – jakie ma właściwości?
  4. Kwas linolowy – objawy niedoboru
  5. Kwas linolowy – objawy nadmiaru
  6. Kwas linolowy – jak smakuje i jak go jeść?

Kwas linolowy – co to jest?

Kwas linolowy (oznaczany skrótem LA) jest egzogennym kwasem tłuszczowym. Oznacza to, że nie jest on wytwarzany samodzielnie przez organizm człowieka, ale jest niezbędny dla zachowania zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu. W związku z tym źródła kwasu linolowego powinny występować w każdej diecie, niezależnie od wykluczeń (także w diecie wegetariańskiej lub wegańskiej). 

Ze względu na swoją budowę kwas linolowy należy do grupy kwasów tłuszczowych omega-6. Kwasy te, wraz z kwasami omega-3, są niezbędne do zachowania równowagi wewnątrz organizmu człowieka. Jako rodzaj wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (oznaczanych jako PUFA) kwasy omega-6 pomagają stymulować wzrost włosów oraz skóry, a także regulują metabolizm i wspierają zdrowie kości.

Oprócz kwasu linolowego występuje także szczególna jego pochodna – sprzężony kwas linolowy (oznaczany skrótem CLA). Odmiana ta charakteryzuje się przede wszystkim nieco odmiennymi właściwościami niż kwas linolowy (LA).

Kwas linolowy – w czym występuje?

Ze względu na to, że kwas linolowy nie jest wytwarzany przez organizm człowieka, koniecznie zadbaj, aby przyjmować go wraz z pokarmem. Dobrym źródłem kwasu linolowego są oleje roślinne. 

Duże ilości związku odnaleźć można przede wszystkim w olejach: słonecznikowym, z pestek winogron, z nasion dzikiej róży, z czarnuszki, z wiesiołka, z konopi siewnych oraz z ogórecznika lekarskiego.

Dodatkowo sprzężony kwas linolowy (CLA) występuje w mleku przeżuwaczy i w produktach, w których występuje to mleko, atakże w mięsie. Najwięcej związku znaleźć można w produktach pochodzących od krów i owiec, które były hodowane na łąkach lub przynajmniej karmione zielonymi paszami. 

Z tego względu w produktach sprzedawanych w Polsce na ogół ilość sprzężonego kwasu linolowego jest niestety niewielka. Alternatywę może stanowić mięso i produkty odzwierzęce z certyfikowanych ekologicznych hodowli. W tym przypadku ilość kwasu linolowego (CLA) może być znacznie większa niż ta pochodząca ze zwykłych produktów.

Kwas linolowy – jakie ma właściwości?

Regularne spożycie prawidłowej ilości kwasu linolowego wpływa na zmniejszenie się poziomu cholesterolu-LDL (tzw. złego cholesterolu) oraz zwiększenie się poziomu cholesterolu-HDL (tzw. dobrego cholesterolu) w surowicy krwi. 

Dodatkowo kwas linolowy w diecie ma wpływ na regulację stężenia trójglicerydów. W wyniku jego działań na gospodarkę lipidową organizmu ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca i miażdżycy ulega znacznemu zmniejszeniu. 

CLA, czyli sprzężona forma kwasu linolowego, ma bardzo podobne właściwości. Niektóre badania wskazują także na korelację przyjmowania preparatów z CLA z szybszą utratą zbędnych kilogramów. 

Kwas linolowy oraz CLA są szeroko wykorzystywane także w kosmetyce. Ich działanie antyoksydacyjne wpływa na zmniejszenie się ilości wolnych rodników. Związki te m.in. przyśpieszają procesy starzenia się skóry oraz odpowiadają za pojawienie się zmarszczek.

Kwas linolowy ma właściwości nawilżające i regenerujące, a dodatkowo wpływa na równowagę czynności gruczołów łojowych. Dzięki tym właściwościom odnaleźć go można w składach wielu kremów i balsamów.

Pojawiły się również przesłanki o możliwości wykorzystania sprzężonego kwasu linolowego w profilaktyce i leczeniu chorób serca, cukrzycy oraz raka. Jednak na tę chwilę wyniki badań nie pozwalają jeszcze jednoznacznie stwierdzić owego powiązania.

Kwas linolowy – objawy niedoboru

Kwas linolowy jest jednym z niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Powinien być spożywany wraz z pożywieniem tak, aby pokryć około 30 proc. całkowitego dobowego zapotrzebowania na tłuszcz.

Na niedobór kwasu linolowego narażone są dzieci karmione odtłuszczonym mlekiem, a także pacjenci będący na beztłuszczowej diecie. Jednak trzeba pamiętać, że niedobór LA nawet w tych przypadkach zdarza się niezmiernie rzadko. 

Główne objawy niedoboru koncentrują się wokół skóry, włosów i paznokci chorego. Występują m.in.: spowolniona regeneracja, suchość i szorstkość skóry, zaburzenia działania gruczołów łojowych, zaburzenia w keratynizacji naskórka, a także zwiększona łamliwość włosów i paznokci.

Choć niedobór kwasu linolowego nie zdarza się często, może on nieść za sobą bardzo poważne skutki. Mowa między innymi o rozwoju chorób przewlekłych skóry. Wśród nich wymienia się: atopowe zapalenie skóry (AZS), łuszczycę, rumień, rybią łuskę i egzemy.

Kwas linolowy – objawy nadmiaru

Ze względu na możliwą suplementację kwasu linolowego (a w szczególności CLA) od niedoboru zdecydowanie łatwiej osiągnąć stan nadmiaru kwasu linolowego. Najczęstsze skutki nadpodaży tego związku obejmują: ból brzucha, nudności, biegunkę i zmęczenie. 

Dodatkowo występuje wzrost stężenia białka ostrej fazy (czyli CRP) oraz zmniejszenie stężenia tzw. dobrego cholesterolu (HDL) i podatności na insulinę. Bardzo ważne jest, aby na zbyt wysoki poziom CLA uważały kobiety w ciąży oraz karmiące, a także dzieci.

Kwas linolowy – jak smakuje i jak go jeść?

Standardowa dieta zwykle zapewnia odpowiednią ilość kwasu linolowego. Jeżeli chcesz rozpocząć suplementację, możesz sięgnąć po jeden z preparatów z CLA. Zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i w sieci jest dostępnych wiele mieszanek CLA wraz z innymi prozdrowotnymi substancjami.

Na rynku spotkać możemy między innymi preparaty z CLA wraz z BCAA oraz kreatyną. Wybierając preparat, warto wziąć pod uwagę swoją codzienną dietę, aktywność, a także zapotrzebowanie na konkretne właściwości prozdrowotne.

W przypadku przyjmowania preparatów z CLA należy stosować się do zaleceń producenta. Zwykle wskazane jest przyjmowanie kapsułki lub kapsułek wraz z posiłkiem albo bezpośrednio po nim. Dodatkowo w przypadku niektórych suplementów zalecane jest przyjmowanie ich przed treningiem. Mowa m.in. o połączeniu CLA z cytruliną. Dodatkowa substancja wpływa bowiem na redukcję kumulacji metabolitów wytwarzanych podczas wysiłku fizycznego. Dzięki temu mięśnie są w stanie trenować dłużej bez uczucia zmęczenia.

Źródła
  1. A. Białek, A. Tokarz, Dietary Sources And Beneficial Health Effects Of Conjugated Linoleic Acids (CLA), Prospects in Pharmaceutical Sciences, 7(1), 1–12. https://doi.org/10.56782/pps.6 [dostęp: 24.11.2022].
  2. B. Przybojewska, H. Rafalski, Kwasy tłuszczowe występujące w mleku a zdrowie człowieka. Sprzężony kwas linolowy CLA [cz.2], Przegląd Mleczarski, 2012 (08), s. 12–19.
  3. K. Janicki, Medycyna naturalna, 2004.
  4. W. Janeczek, R. Kupczyński, Czynniki decydujące o zawartości sprzężonego kwasu linolowego [CLA] w tłuszczu mleka krów. Acta Scientiarum Polonorum, Medicina Veterinaria 2006, 05 (1), s. 65–82.
Author Klaudia Gaicka picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

woda-z-imbirem-jak-przygotowac-jakie-daje-efekty
Odżywianie
1 min.
Woda z imbirem – przepis na napój wspomagający zdrowie i odchudzanie
19.05.2021
ile-kalorii-ma-jajko-sadzone-na-twardo-na-miekko
Odżywianie
1 min.
Czy jajka są kaloryczne? Fakty i mity
19.05.2021
zoltko-co-zawiera-ile-wazy-ile-ma-kalorii
Odżywianie
2 min.
Żółtko kurze – co warto o nim wiedzieć?
19.05.2021
elektrolity-domowej-roboty-jak-i-z-czego-je-zrobic
Odżywianie
1 min.
Elektrolity domowej roboty - jak i z czego je zrobić?
29.10.2021
Popularne w kategorii Odżywianie
sprawdzony-przepis-na-chrupiace-gofry-fit
Odżywianie
2 min.
Przepis na fit gofry – jak zrobić pyszny i zdrowy posiłek w kilku wersjach?
19.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.