account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Ataksja – co to znaczy? Przyczyny i sposoby leczenia

Olga Dąbska23.11.2023Aktualizacja: 13.02.2024

Ataksja to niezborność ruchów. Zaburzenie to jest objawem neurologicznym i towarzyszy wielu chorobom ośrodkowego układu nerwowego. Sprawdź, jak dochodzi do powstania ataksji. Dowiedz się, jakim schorzeniom może towarzyszyć ataksja.


na-czym-polega-ataksja-objawy-i-leczenie-choroby
Pixabay.com

Polecane

oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
Spis treści
  1. Ataksja – co to jest?
  2. Ataksja – objawy chorobowe
  3. Przyczyny powstania ataksji
  4. Ataksja – leczenie i badania

Ataksja – co to jest?

Ataksja to inaczej niezborność ruchów. Termin ten wywodzi się z języka starogreckiego (ἀταξία, ataxiā) i oznacza „bez porządku”. Stosuje się go do określenia zespołu objawów z zakresu zaburzeń koordynacji ruchowej ciała i problemów z utrzymaniem równowagi. 

Ataksja polega na nieprawidłowym współdziałaniu mięśni agonistów i antagonistów, a dokładnie ich synchronii oraz napięcia. Mięsień agonista wykonuje określony ruch, natomiast jego antagonista odpowiedzialny jest za ruch przeciwstawny i pozwala na precyzyjną kontrolę ruchu. 

Specjaliści podają, że ataksja może być konsekwencją uszkodzenia:

  • płatów czołowych,

  • móżdżku – głównego narządu koordynacji ruchowej,

  • sznurów tylnych rdzenia kręgowego (odpowiedzialne są za przenoszenie wrażenia czucia głębokiego i wibracji),

  • połączeń móżdżku z rdzeniem, ośrodkami podkorowymi i korowymi mózgowia.

Eksperci podzielili ataksje na dwie główne grupy – ataksję móżdżkową, która jest wynikiem defektu struktur móżdżku i wyżej wymienionych połączeń – oraz ataksję czuciową (tzw. ataksja sensoryczna), która jest spowodowana uszkodzeniem nerwów obwodowych i dróg przewodzących czucie.

Ataksja – objawy chorobowe

Ataksja objawia się w następujący sposób:

  • zawroty głowy,

  • dysfagia – problemy z połykaniem, 

  • trudności z utrzymaniem równowagi podczas stania,

  • zaburzenia wykonywania szybkich ruchów naprzemiennych (adiadochokineza),

  • problemy z mową – staje się zamazana, niewyraźna, 

  • trudności z chodzeniem, w tym: upadki z powodu niestabilności, chodzenie na szerokiej podstawie, brak możliwości chodzenia po prostej linii, zarzucanie lub upadanie na jedną stronę, 

  • problemy ze wzrokiem – zamazane, niewyraźne, podwójne widzenie, oczopląs, trudność w skupieniu wzroku na jednym punkcie,

  • obniżone napięcie mięśniowe, 

  • niezdarne, nieskoordynowane ruchy rękami, 

  • drżenie rąk, nóg, głowy, a w ciężkich przypadkach nawet całego ciała, najczęściej jednak dotyczy rąk i nasila się w czasie sięgania po przedmiot.

Życie z ataksją jest trudne i wiąże się z wieloma ograniczeniami, obniżoną jakością życia i koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich w ciężkich przypadkach.

Przyczyny powstania ataksji

Specjaliści zwracają uwagę na występowanie wielu możliwych przyczyn ataksji. Mogą mieć one charakter wrodzony – dziedziczne lub genetyczne podłoże ataksji – lub wtórny – rozwija się w przebiegu niektórych chorób. Wśród wrodzonych ataksji specjaliści wymieniają m.in.: ataksję rdzeniowo-móżdżkową, ataksję Friedreicha czy zespół Retta

Z kolei do chorób, którym może towarzyszyć ataksja, należą m.in.:

  • uszkodzenia mózgu spowodowane guzami, udarem, urazem;

  • infekcje wirusowe (np. różyczka, ptasia grypa);

  • choroby neurodegeneracyjne, przebiegające z utratą komórek nerwowych (tzw. neuronów), w tym m.in. zanik wieloukładowy;

  • niedobory witamin B1, B12, E;

  • choroby metaboliczne, w tym m.in.: hipoglikemia (obniżone stężenie glukozy we krwi), schorzenia tarczycy, choroba Wilsona (uwarunkowane genetycznie zaburzenie metabolizmu miedzi);

  • choroby zwyrodnieniowe, w tym m.in.: choroba Creutzfeldta-Jakoba, zwyrodnienie wieloukładowe, zespół Gerstmanna-Strausslera-Scheinkera;

  • zanik jądra zębatego, jądra czerwiennego, gałki bladej i jądra niskowzgórzowego, który przypomina ataksje rdzeniowo-móżdżkowe;

  • choroby naczyniowe mózgu, w tym m.in.: zapalenie naczyń mózgowych;

  • choroby autoimmunologiczne, w tym m.in.: stwardnienie rozsiane, celiakia (tzw. choroba trzewna, przewlekła, wielonarządowa choroba o podłożu autoimmunologicznym, w której u osób predysponowanych genetycznie rozwija się nadwrażliwość na gluten), odpowiedź immunologiczna skierowana przeciwko nowotworowi;

  • ekspozycja na substancje chemiczne, w tym m.in.: karbamazepinę, fenytoinę, barbiturany, amiodaron, niektóre antybiotyki, lit, leki sedatywne (uspokajające), alkohol.

Ataksja – leczenie i badania

Z podejrzeniem ataksji zgłoś się na konsultację do neurologa. To specjalista z zakresu chorób układu nerwowego. Jeżeli objawy ataksji pojawiły się nagle, niezbędne jest wezwanie pogotowia ratunkowego lub natychmiastowe udanie się na SOR. Rozpoznanie przyczyn ataksji wymaga przeprowadzenia wielu badań. Poza najbardziej podstawowymi, jak badanie podmiotowe – wywiad, badanie przedmiotowe, w tym badanie neurologiczne – lekarz zleci m.in.: 

  • badanie mózgu (badanie przewodnictwa w nerwach i elektromiografia);

  • badania laboratoryjne (badania krwi, moczu, płynu mózgowo-rdzeniowego);

  • badanie neuropsychologiczne;

  • badania obrazowe (tomografia komputerowa mózgu – TK, lub rezonans magnetyczny mózgu – MRI lub rdzenia kręgowego);

  • inne w razie potrzeby. 

W przypadku obciążonego wywiadu rodzinnego w kierunku ataksji zlecić może badania genetyczne w kierunku dziedzicznych ataksji. Na podstawie uzyskanych wyników określi podłoże powstania zaburzenia – czy jest spowodowane uszkodzeniem mózgu, nerwów czy rdzenia kręgowego. Specjaliści informują, że ataksja jest zazwyczaj wynikiem uszkodzenia móżdżku. 

W zależności od przyczyny niezborności ruchowej lekarz ustala plan leczenia. Przykładowo, jeśli do powstania ataksji doszło w wyniku stosowania leków czy narażenia na substancje toksynę, konieczne będzie ich odstawienie lub unikanie ekspozycji. Z kolei w przypadku ataksji spowodowanej niedoborami witaminowymi eksperci zalecają wyrównanie brakujących substancji pokarmowych poprzez suplementację i wzbogacenie diety o produkty bogate w dane witaminy. Gdy ataksja towarzyszy chorobom nowotworowym, autoimmunologicznym czy metabolicznym, podstawą jest leczenie ww. schorzeń.

Źródła
  1. M. Kazimierska-Zając, R. Dymarek, J. Rosińczuk, Jakość życia i stopień akceptacji choroby pacjentów chorych na ataksję rdzeniowo-móżdżkową, „Pielęgniarstwo Neurologiczne i Neurochirurgiczne” 2018, t. 7, nr 1, s. 12–21.
  2. P. Komasińska, B. Steinborn, Ataksja u dzieci – jak rozpoznać i jak leczyć?, „Child Neurology” 2019, t. 28, nr 57, s. 15-21.
  3. A. Szczudlik, M. Rudzińska, Atlas ataksji, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
nadmiar-zelaza-objawy-skorne-i-neurologiczne
Odżywianie
1 min.
Nadmiar żelaza - objawy skórne i neurologiczne
21.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.